Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam có tổng chiều dài khoảng 1.541km, quy mô 23 ga hành khách, 5 ga hàng hóa, đi qua địa phận 15 tỉnh, thành phố (sau sắp xếp đơn vị hành chính). Sơ bộ tổng nhu cầu sử dụng đất của dự án khoảng 10.827ha. Để thực hiện dự án, sẽ có khoảng 120.836 người phải di dời, tái định cư.

Theo kế hoạch, dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam sẽ triển khai thực hiện công tác công tác giải phóng mặt bằng từ tháng 2/2025 đến tháng 6/2028. Cụ thể, từ tháng 2 - 3/2025, bàn giao hồ sơ sơ bộ ranh giới giải phóng mặt bằng, rà soát khối lượng tái định cư của dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam trên cơ sở hồ sơ thiết kế sơ bộ trong Báo cáo nghiên cứu khả thi.

Từ tháng 3/2025 đến tháng 12/2026, triển khai xây dựng khu tái định cư và bàn giao cọc giải phóng mặt bằng.

Từ tháng 3 - 12/2026, triển khai công tác kiểm đếm, lên phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.

Từ tháng 6/2026 đến tháng 6/2028 thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.

Báo cáo của Sở Xây dựng tỉnh Bình Thuận cho biết, trong tháng 3/2025 tỉnh đã nhận được hồ sơ ranh giới dự án theo Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam.

Trên cơ sở đó, UBND tỉnh đã chỉ đạo UBND các huyện có tuyến đường sắt tốc độ cao đi qua rà soát nhu cầu tái định cư của dự án, quy hoạch, quy mô xây dựng các khu tái định cư phục vụ công tác giải phóng mặt bằng dự án. Khẩn trương thông báo, tuyên truyền đến người dân trong phạm vi dự kiến giải phóng mặt bằng biết để không thực hiện xây dựng các công trình trên phạm vi dự án theo quy định. Quản lý chặt chẽ, không xảy ra tình trạng xây dựng trái phép, lợi dụng chính sách, ảnh hưởng đến đời sống của Nhân dân và mất an ninh, trật tự; kiên quyết không bồi thường và có biện pháp xử lý nghiêm đối với các trường hợp cố tình vi phạm.

Qua rà soát nhu cầu tái định cư và phương án bố trí tái định cư đối với dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam, hiện nay tổng nhu cầu tái định cư thuộc địa bàn tỉnh có khoảng 1.150 hộ và 3 tổ chức. Phương án tái định cư là tái định cư vào khu dân cư hiện hữu 45 hộ, 1.105 hộ còn lại và 3 tổ chức dự kiến bố trí vào 9 khu tái định cư kiến nghị xây dựng mới với tổng diện tích 350.291m², quy mô 1.430 lô.

Để đảm bảo tiến độ thực hiện dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam, UBND tỉnh cũng đã thành lập Ban Chỉ đạo và Tổ giúp việc Ban Chỉ đạo giải phóng mặt bằng dự án.

Dự kiến, dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam sẽ đi qua 18 xã, phường của tỉnh Bình Thuận (16 xã và 2 phường) mới sau sáp nhập. Hiện tại, Tỉnh ủy và UBND tỉnh đang xem xét, bố trí cán bộ có phẩm chất, năng lực phù hợp để đảm nhiệm vị trí Bí thư và Chủ tịch UBND tại các xã, phường trên.

Đồng thời, UBND tỉnh cũng đang chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường nghiên cứu tham mưu UBND tỉnh phân công cho các tổ chức thực hiện giải phóng mặt bằng dự án khi chính quyền hai cấp đi vào hoạt động.