Đổi tên gọi để thống nhất hệ thống ba cấp

Theo mô hình tổ chức mới, BHXH Việt Nam sẽ được tổ chức và hoạt động ở ba cấp: Trung ương, cấp tỉnh và cấp cơ sở. Để phù hợp với cơ cấu mới, BHXH Việt Nam đã quyết định đổi tên gọi BHXH khu vực thành BHXH tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.

Sau đổi tên, cả nước có 34 BHXH tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, với trụ sở chính đặt tại trung tâm chính trị - hành chính cấp tỉnh. Đây được xem là bước đi quan trọng để đồng bộ tên gọi, quản lý dữ liệu và thống nhất mô hình vận hành trên phạm vi cả nước, nhằm phục vụ người dân, doanh nghiệp ngày càng chuyên nghiệp.

Theo Công văn số 1521/BHXH-TCCB, BHXH Việt Nam yêu cầu các BHXH khu vực lập tức triển khai thủ tục thay đổi con dấu, tên gọi và thông báo tới các cơ quan, đối tác. Đồng thời, các đơn vị cần chuẩn bị sẵn sàng các điều kiện về cơ sở vật chất, trang thiết bị công nghệ thông tin, thay đổi chứng thư số của chủ tài khoản, kế toán trưởng theo pháp nhân mới để đảm bảo hoạt động thông suốt, không gián đoạn.

Song song với việc đổi tên cấp tỉnh, BHXH Việt Nam cũng chỉ đạo đổi tên BHXH quận, huyện, thị xã, thành phố trực thuộc Trung ương (gọi chung là BHXH cấp huyện) thành BHXH cơ sở.

Tạm thời, trong thời gian chờ sắp xếp lại (dự kiến hoàn tất trước 30/9/2025), BHXH cơ sở quản lý địa bàn một số xã, phường, đặc khu nhưng không tổ chức bộ máy bên trong.

Theo TS. Nguyễn Thu Hằng (Viện Nghiên cứu Chính sách công) thì việc đổi tên giúp thống nhất mô hình, nhưng bản chất quan trọng hơn là phải đồng bộ hệ thống dữ liệu. Nếu dữ liệu không được làm sạch, liên thông và quản lý tốt, thì đổi tên cũng khó mang lại cải cách thực chất.

Công văn 1521 cũng nêu rõ “Mục tiêu quan trọng là tiết kiệm, tránh lãng phí về cơ sở vật chất (trụ sở, trang thiết bị hiện có), đồng thời nâng cao hiệu quả phục vụ người dân, doanh nghiệp".

Bảo đảm vận hành thông suốt, tránh gián đoạn phục vụ người dân

Để bộ máy hoạt động ổn định với tên gọi mới, BHXH Việt Nam yêu cầu các đơn vị cấp tỉnh chủ động rà soát, tham mưu ban hành quy trình nghiệp vụ, phân cấp quản lý, phân quyền sử dụng công nghệ thông tin gắn với chuyển đổi số. Đây là giải pháp được xem là then chốt để đảm bảo vận hành thông suốt từ Trung ương đến cơ sở.

Theo lãnh đạo BHXH Việt Nam, trong bối cảnh số lượng người tham gia bảo hiểm ngày càng lớn, các dịch vụ BHXH điện tử đang mở rộng, việc đổi tên cần đi cùng nâng cấp phần mềm, hạ tầng công nghệ để quản lý và chia sẻ dữ liệu kịp thời giữa ba cấp.

Đối với việc sắp xếp tổ chức BHXH cơ sở trên địa bàn tỉnh. BHXH Việt Nam yêu cầu các địa phương xây dựng phương án tổ chức quản lý phù hợp với đặc điểm vùng miền - từ đô thị, nông thôn, hải đảo đến miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số - và đảm bảo các tiêu chí như: diện tích tự nhiên, dân số, quy mô người tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp; quy mô thu - chi các quỹ.

Mục tiêu là đảm bảo cân bằng khối lượng quản lý giữa các đơn vị, tránh dồn ép khối lượng công việc quá lớn ở miền núi hoặc chia nhỏ thiếu hiệu quả ở đô thị. Đồng thời, việc sắp xếp này cần tận dụng tối đa cơ sở vật chất, trang thiết bị hiện có của BHXH cấp huyện trước đây để tiết kiệm chi phí, tránh lãng phí ngân sách.

Bên cạnh đó, BHXH Việt Nam cũng yêu cầu các địa phương chuẩn bị đầy đủ các điều kiện về nhân lực, dự kiến điều chuyển, bố trí lại cán bộ phù hợp với mô hình mới. Việc sắp xếp này cần bảo đảm quyền lợi chính đáng cho người lao động, tránh gây xáo trộn tâm lý và gián đoạn công tác phục vụ người dân.

Để tránh gây nhầm lẫn, gián đoạn giao dịch, BHXH Việt Nam lưu ý các đơn vị địa phương cần chủ động phối hợp với ngân hàng, sở ngành liên quan để thay đổi con dấu, cập nhật thông tin tài khoản, chứng thư số cũng như thông báo rộng rãi cho người dân, doanh nghiệp.