Hiệu quả từ các mô hình giảm nghèo

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Võ Văn Hưng cho biết, Chương trình mục tiêu quốc gia Giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021-2025 với chính sách từ “hỗ trợ cho không” chuyển sang “giúp cần câu, bày sinh kế” cho hộ nghèo, đã hỗ trợ triển khai trên 10.500 mô hình sinh kế tại cộng đồng.

Các mô hình hỗ trợ chăn nuôi, làm nông nghiệp hữu cơ và đào tạo kỹ năng nghề,  khởi sự doanh nghiệp không chỉ cải thiện thu nhập, mà còn giúp người dân thoát nghèo một cách tự chủ và bền vững.

Theo Thứ trưởng Võ Văn Hưng: “Mỗi hộ dân thoát nghèo là một câu chuyện về nỗ lực vươn lên và sự hỗ trợ kịp thời từ chính sách. Mỗi tấm gương vươn lên từ gian khó là một minh chứng cho hiệu quả của công tác giảm nghèo, của sự đồng lòng giữa chính quyền và nhân dân”.

Người dân xóm Chòi Hồng, xã Tràng Xá (tỉnh Thái Nguyên) được hỗ trợ trâu cái sinh sản.

Đơn cử, với nguồn kinh phí từ Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo, tỉnh Thái Nguyên thực hiện các dự án hỗ trợ sinh kế, triển khai các mô hình giảm nghèo cho các hộ nghèo, cận nghèo trên địa bàn như: mô hình chăn nuôi gà an toàn sinh học; chăn nuôi bò sinh sản và trồng ngô ngọt…

Các Dự án tạo điều kiện cho các hộ tham gia từng bước ổn định đời sống, phát triển kinh tế, vươn lên thoát nghèo và hạn chế tái nghèo. Đặc biệt, từng bước hình thành và phát triển vùng sản xuất hàng hóa, gắn với xây dựng mỗi xã/huyện có nhiều sản phẩm OCOP, qua thúc đẩy phát triển thị trường sản xuất hàng hóa tập trung, có chất lượng, gắn với đầu ra của từng sản phẩm.

Hiệu quả của các mô hình giảm nghèo đem lại đã đáp ứng được  mong muốn của người nghèo và chương trình  giảm nghèo bền vững trên địa bàn.

Khi đi sâu vào thực tế, dễ thấy tác động của chính sách đã thấm vào từng gia đình. Như gia đình bà Dương Thị Thăng, xóm Đình Thượng, xã Bảo Lý (Thái Nguyên) là hộ nghèo nên tháng 2/2024, gia đình bà được hỗ trợ 300 con gà giống, 30 bao cám và thuốc thú y theo dự án chăn nuôi gà đồi an toàn sinh học. Được sự hỗ trợ tận tình về kỹ thuật chăn nuôi, sau một thời gian chăn nuôi, tháng 5/2024, gia đình bà Thăng đã xuất bán đàn gà đầu tiên.

Bà Thăng chia sẻ, từ số vốn bán gà, bà đầu tư mua 1.000 con vịt thịt và 40 con gà, ngỗng đẻ trứng về chăn nuôi tiếp. Vừa qua, vịt được xuất bán cho thu lãi trên 20 triệu đồng, còn đàn gà đã bắt đầu đẻ trứng. Gia đình bà bước đầu có thu nhập ổn định từ chăn nuôi, tích lũy, từng bước vươn lên ổn định kinh tế để thoát nghèo từ chăn nuôi gia cầm.

Thái Nguyên, tỉnh trung du miền núi phía Bắc, có đông đồng bào DTTS (Tày, Nùng, Dao…) sinh sống, với tỷ lệ hộ nghèo còn cao so với mức trung bình cả nước (chú ý nhận định này, nếu tính cả Bắc Kạn sau sáp nhập ngày 1/7/2025). Tổng nguồn vốn phân bổ cho Chương trình Mục tiêu Quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021-2025 tại Thái Nguyên đạt hơn 1.167 tỷ đồng.

Nhờ sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị từ tỉnh đến cơ sở, Thái Nguyên đã đạt nhiều kết quả đáng ghi nhận trong thực hiện CTMTQG giảm nghèo bền vững. Tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều giảm từ 10,29% (đầu năm 2022) xuống còn 5,46% (cuối năm 2024), giảm bình quân 1,61%/năm, đạt và vượt kế hoạch đề ra. Két quả này, có sự góp phần không nhỏ từ các mô hình tạo sinh kế, giúp người dân trên địa bàn tỉnh thoát nghèo bền vững.

Hay ở Bản Hang Táu (xã Chiềng Hắc, tỉnh Sơn La), anh Hồ Văn Lực - một thanh niên người H'Mông từng quanh năm chỉ biết nương rẫy, thu nhập bấp bênh. Ba năm qua, gia đình anh tham gia mô hình trồng cây dược liệu dưới tán rừng, được hỗ trợ kỹ thuật và liên kết tiêu thụ.

“Trước kia làm rẫy chỉ đủ ăn, giờ có thêm dược liệu, thu nhập gấp đôi, gấp ba. Tôi còn gửi con đi học nghề ở thành phố. Từ việc tham gia mô hình, đã mở hướng phát triển kinh tế cho gia đình tôi”, anh Lực chia sẻ.

Mở ra lối đi mới cho từng số phận

Không dừng ở việc hỗ trợ sinh kế, xã Tu Mơ Rông (tỉnh Quảng Ngãi) chú trọng thay đổi tư duy, giúp người dân từ bỏ thói quen trông chờ, để chủ động vươn lên thoát nghèo. Ông A Lem - Trưởng thôn Đăk Hà (xã Tu Mơ Rông) chia sẻ, công tác giảm nghèo chỉ hiệu quả khi người dân thật sự hiểu và muốn vươn lên.

“Chúng tôi phối hợp với già làng, người có uy tín, các đoàn thể tuyên truyền qua họp thôn, gặp gỡ từng hộ. Với hộ nghèo, cận nghèo, khi được Nhà nước hỗ trợ, chúng tôi đến tận nhà hướng dẫn cách sử dụng nguồn hỗ trợ đúng mục đích, khuyến khích họ lựa chọn đầu tư các mô hình sản xuất kinh tế có hiệu quả để từng bước tự vươn lên thoát nghèo”, ông A Lem nói.

Gia đình anh A Tư (thôn Mô Pả, xã Tu Mơ Rông) là một điển hình. Trước đây, anh A Tư chỉ trồng 1ha mì, phần đất còn lại bỏ trống.

Sau khi được cán bộ hướng dẫn, anh A Tư mạnh dạn vay vốn cải tạo 2ha đất trống làm ao nuôi cá và chuồng nuôi bò sinh sản. Sau khi trừ chi phí, mỗi năm anh thu gần 100 triệu đồng, từ đó, giúp cuộc sống gia đình ngày càng nâng cao. Thời gian tới, anh dự định mở rộng quy mô chuồng trại, xây thêm ao nuôi nhiều loại cá để tăng thu nhập.

“Trước đây cuộc sống gia đình khó khăn, còn nhiều bấp bênh. May mắn được các cấp chính quyền quan tâm, tuyên truyền, tôi đã được vay vốn ưu đãi từ Ngân hàng Chính sách xã hội để đầu tư. Giờ đây thu nhập cũng ổn định, đời sống gia đình tốt hơn”, anh A Tư bộc bạch.

Không chỉ hỗ trợ hộ dân thay đổi tư duy, xã Tu Mơ Rông còn chú trọng triển khai các mô hình phát triển kinh tế lâu dài, có chiều sâu. Những cây trồng chủ lực như cà phê, sâm Ngọc Linh, sâm dây, sơn tra, ngũ vị tử, sả, gừng… được nhân rộng, giúp người dân đa dạng hóa sinh kế, tạo việc làm ổn định.

Những câu chuyện ở Thái Nguyên, Sơn La, Quảng Ngãi kể trên chỉ là lát cắt nhỏ trong bức tranh lớn về công cuộc giảm nghèo. Từ thu nhập dần ổn định của bà Dương Thị Thăng đến mô hình dược liệu dưới tán rừng của anh Hồ Văn Lực, đến cuộc sống “đổi đời” của anh A Tư kể trên, có thể thấy chính sách không chỉ thay đổi diện mạo nông thôn mà còn mở ra lối đi mới cho từng số phận.

Nhờ làm tốt công tác tuyên truyền và hướng dẫn, các mô hình sinh kế thiết thực của các địa phương đã giúp đời sống người dân có nhiều chuyển biến tích cực, từng bước vươn lên thoát nghèo bền vững.

Khi sản xuất được gắn với kỹ thuật và thị trường, khi người lao động được tiếp cận cơ hội việc làm bền vững, thì giảm nghèo không còn dừng ở những con số thống kê, mà đã trở thành động lực thúc đẩy khát vọng vươn lên, kiến tạo một tương lai ổn định và lâu dài cho người dân.