Theo dự kiến, cuộc cách mạng tinh gọn bộ máy ảnh hưởng đến 100.000 cán bộ, công chức. Để việc sắp xếp, tinh gọn bộ máy diễn ra thuận lợi, nhiều cán bộ, đảng viên, trong đó không ít người là cán bộ chủ chốt đã tình nguyện nghỉ hưu trước tuổi.

Tại Thanh Hoá, bà Bùi Thị Mười, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy là cán bộ đầu tiên của tỉnh tiên phong xin nghỉ hưu trước tuổi, hy sinh lợi ích cá nhân vì lợi ích chung trong công cuộc tinh gọn bộ máy.

Mới đây, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Nguyễn Hoàng Giang đã ký quyết định nghỉ hưu trước tuổi đối với 48 trường hợp là lãnh đạo, công chức, viên chức thuộc các cấp ngành của tỉnh, huyện.

2 lãnh đạo của tỉnh Thái Nguyên là Trưởng Ban Dân vận Tỉnh ủy Phạm Thái Hanh đã tự nguyện xin nghỉ chế độ trước tuổi hơn một năm để tạo thuận lợi cho sắp xếp tổ chức cán bộ. Ngoài ra, bà Nguyễn Thị Quỳnh Hương, Giám đốc Sở Lao động, Thương binh và Xã hội cũng xin nghỉ chế độ trước tuổi khoảng 30 tháng nhằm tạo thuận lợi trong quá trình tổ chức tinh gọn bộ máy.

Tại tỉnh Bắc Ninh, ông Nguyễn Chí Cường, Chủ tịch UBND huyện Yên Phong đã làm đơn chủ động xin nghỉ hưu trước tuổi để thuận lợi cho việc sắp xếp bộ máy và công tác chuẩn bị đại hội Đảng các cấp ở địa phương.

Trước đó, tại hội nghị tổng kết năm 2024 của ngành Nội vụ, Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Hoà Bình nhấn mạnh, việc sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy là nhiệm vụ của tất cả các cấp, các ngành trong hệ thống chính trị. Các cơ quan Trung ương phải gương mẫu, đi đầu, phải khẩn trương thực hiện theo đúng thời hạn. Ngoài việc sáp nhập, hợp nhất một số bộ ngành, cơ quan, Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Hòa Bình nêu rõ ngay trong tổ chức của các cơ quan, đơn vị cũng đặt ra yêu cầu phải tinh gọn đầu mối bên trong từ 15 - 20%, cá biệt có những đơn vị đặt ra yêu cầu phải tinh gọn tới 40%. Trong quá trình đó, lãnh đạo Chính phủ nêu rõ phải có cơ chế chính sách đủ mạnh, có chính sách ưu đãi để hỗ trợ người lao động nghỉ sớm.

Một trong những chính sách đáng chú ý, thể hiện rõ tính nhân văn và hợp lý của Đảng, Nhà nước là chính sách nghỉ hưu sớm được quy định tại Nghị định số 178/2024/NĐ-CP, mới được ban hành vào ngày 31/12/2024.

Nghị định số 178/2024 được Chính phủ ban hành ngày 31/12 nêu rõ chính sách đối với người nghỉ hưu trước tuổi; chính sách với cán bộ được kéo dài thời gian công tác; chính sách nghỉ thôi việc đối với cán bộ, công chức; chính sách nghỉ thôi việc đối với viên chức và người lao động. Nghị định này có 3 mục tiêu là có chính sách tốt để đảm bảo quyền lợi cho người nghỉ việc; có chính sách để giữ và trọng dụng những người đang làm việc; có chính sách tăng cường cán bộ về cơ sở.

Theo Nghị định, trường hợp có tuổi đời đủ 10 năm trở xuống so với tuổi nghỉ hưu trong điều kiện lao động bình thường và đủ 5 năm trở xuống so với tuổi nghỉ hưu trong điều kiện làm việc ở vùng đặc biệt khó khăn và đủ thời gian đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc để nghỉ hưu thì được hưởng chế độ sau: Được hưởng trợ cấp hưu trí một lần cho thời gian nghỉ sớm, được hưởng chính sách nghỉ hưu trước tuổi.

Trường hợp có tuổi đời còn dưới 2 năm đến tuổi nghỉ hưu quy định và có đủ thời gian công tác có đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc để được hưởng lương hưu, thì được hưởng chế độ hưu trí theo quy định và không bị trừ tỷ lệ lương hưu do việc nghỉ hưu trước tuổi.

Đối với cán bộ, công chức có tuổi đời còn hơn 2 năm đến tuổi nghỉ hưu và không đủ điều kiện hưởng chính sách, chế độ nghỉ hưu trước tuổi, nếu nghỉ thôi việc thì được hưởng 4 chế độ sau: được hưởng trợ cấp thôi việc, được trợ cấp 1,5 tháng tiền lương hiện hưởng cho mỗi năm công tác có đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, được bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm xã hội hoặc hưởng bảo hiểm xã hội một lần theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội và được trợ cấp 3 tháng tiền lương hiện hưởng để tìm việc làm.

Như vậy, đối với một cán bộ nghỉ hưu trước tuổi, vẫn sẽ được hưởng nguyên lương theo ngạch, không bị trừ tỷ lệ lương hưu do nghỉ hưu trước tuổi và vẫn được hưởng các loại phụ cấp như: Chức vụ lãnh đạo, công vụ, công tác đảng, đoàn thể... Đây là chính sách nổi trội mang tính nhân văn thể hiện sự ghi nhận của Đảng, Nhà nước đối với cán bộ, công chức trong suốt quá trình công tác, đặc biệt là những người có thời gian công tác dài nhưng lại nghỉ hưu trước tuổi. 

Thông tin tại cuộc họp báo mới đây của Bộ Nội vụ, ông Nguyễn Quang Dũng, Chánh Văn phòng Ban Cán sự đảng Bộ Nội vụ cho biết đây là bước quan trọng nhằm tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu quả hoạt động và đảm bảo đội ngũ cán bộ phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ.

Theo ông Dũng, Nghị định không nhằm khuyến khích cán bộ tự nguyện xin nghỉ mà tập trung vào đánh giá toàn diện chất lượng cán bộ. Những người làm việc tốt sẽ được giữ lại, còn những người làm việc kém hiệu quả hoặc không đáp ứng yêu cầu sẽ được xem xét dựa trên bộ tiêu chí mới để cơ quan có thẩm quyền quyết định. Trong quá trình này, nếu cán bộ thuộc diện rà soát có nguyện vọng nghỉ, sẽ được hỗ trợ theo chính sách hiện hành.

Nhấn mạnh chế độ chính sách nghỉ hưu trước tuổi rất vượt trội nhưng đại diện Bộ Nội vụ khẳng định không phải cán bộ nào tự nguyện xin nghỉ việc cũng được giải quyết, đối với trường hợp cơ quan, tổ chức đang cần thì không thể giải quyết nghỉ hưu trước tuổi. Trong quá trình sắp xếp bộ máy sẽ có những đơn vị sự nghiệp kết thúc hoạt động không có ngân sách để thực hiện các chế độ, chính sách nghỉ hưu sớm.

“Điều 16 của Nghị định số 178/2024/NĐ-CP quy định về nguồn chi phí đối với đơn vị sự nghiệp công lập nếu không cân đối được nguồn thì báo cáo tới cơ quan có thẩm quyền sẽ xét quyết định bổ sung từ ngân sách Nhà nước. Đối với những đơn vị sự nghiệp tự chủ có nguồn thu cao hơn thì được phép quyết định mức hỗ trợ cao hơn”, đại diện Bộ Nội vụ thông tin.