Nông thôn mới: Hành trình không ngừng nghỉ của sự phát triển

Phong trào thi đua "Cả nước chung sức xây dựng NTM" đã được triển khai rộng khắp và đạt nhiều thành tựu quan trọng. Sau 10 năm thực hiện giai đoạn 2011 - 2020, phong trào đã góp phần tích cực trong việc thay đổi diện mạo nông thôn cũng như nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho người dân ở vùng nông thôn.

Với tinh thần “Xây dựng NTM chỉ có điểm khởi đầu, không có điểm kết thúc”, Thủ tướng Chính phủ đã tiếp tục ban hành Quyết định số 263/QĐ-TTg ngày 22/2/2022 phê duyệt Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng NTM giai đoạn 2021 - 2025 và Quyết định số 587/QĐ-TTg ngày 18/5/2022 về Kế hoạch tổ chức thực hiện Phong trào thi đua Cả nước chung sức xây dựng NTM giai đoạn 2021 - 2025.

Những thành tựu của Phong trào NTM trong giai đoạn vừa qua là minh chứng rõ nét cho sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị và sự đồng lòng của toàn dân. Theo Báo cáo tổng kết phong trào thi đua “Cả nước chung sức xây dựng NTM” giai đoạn 2021 - 2025 ngày 22/6/2025, tính đến tháng 5/2025, cả nước đã có 23 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có 100% số xã đạt chuẩn NTM, tăng 10 tỉnh so với cuối năm 2021.

Đặc biệt, có 17 tỉnh, thành phố có 100% số xã đạt chuẩn NTM và 100% đơn vị cấp huyện được công nhận đạt chuẩn/hoàn thành nhiệm vụ NTM. Có 9 tỉnh đã được Thủ tướng Chính phủ công nhận hoàn thành nhiệm vụ xây dựng NTM, đạt 60% mục tiêu cả giai đoạn 2021 - 2025. Tổng cộng, 318/645 đơn vị cấp huyện (chiếm 49,3%) đã được công nhận hoàn thành nhiệm vụ/đạt chuẩn NTM.

Về cấp xã, đã có 6.058/7.696 xã (78,7%) đạt chuẩn NTM, tăng 10% so với cuối năm 2021 và đạt 98,4% mục tiêu đề ra. Trong đó, có 2.446 xã (40,4%) đạt chuẩn NTM nâng cao và 655 xã (10,8%) đạt chuẩn NTM kiểu mẫu. Thu nhập bình quân của người dân nông thôn năm 2024 đạt khoảng 54 triệu đồng/người/năm, tăng 1,3 lần so với năm 2020.

Để đạt được những kết quả này, công tác lãnh đạo, chỉ đạo đã được xác định là nhiệm vụ trọng tâm. Các bộ, ban, ngành, địa phương đã quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo ban hành nhiều chủ trương, chính sách, nghị quyết, chương trình, kế hoạch nhằm thúc đẩy phát triển nông nghiệp, nông dân và nông thôn.

MTTQ Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội đã tích cực lồng ghép nội dung xây dựng NTM với các cuộc vận động, phong trào thi đua, vận động hội viên, đoàn viên tích cực tham gia như góp công, góp sức, hiến đất làm đường, giữ gìn vệ sinh môi trường.

Các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương cũng ban hành cơ chế hỗ trợ, tập trung nguồn lực đầu tư cơ sở hạ tầng, ứng dụng công nghệ cao vào nông nghiệp và đẩy mạnh Chương trình “Mỗi xã một sản phẩm (OCOP)”.

Tiếp nối tinh thần "không có điểm kết thúc"

Để tiếp nối thành công và hoàn thiện khung pháp lý và chính sách cho giai đoạn 2026 - 2030, các bộ, ban, ngành Trung ương sẽ tiếp tục nghiên cứu, điều chỉnh các văn bản hướng dẫn và tham mưu cho Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ hoàn thiện các cơ chế, chính sách nhằm thúc đẩy phong trào thi đua.

Thực tế cho thấy, nơi nào cấp ủy, chính quyền vào cuộc quyết liệt thì nơi đó NTM có sự chuyển biến rõ nét và sớm về đích. Trong giai đoạn tới, các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương sẽ xây dựng, triển khai những nội dung cụ thể, thiết thực, phù hợp với đặc thù địa phương mình trong xây dựng NTM giai đoạn 2026 - 2030, đề cao hiệu quả, tránh phô trương, hình thức. Điều này khuyến khích sự sáng tạo và chủ động của địa phương.

Nhiều địa phương đã có cách làm hay, sáng tạo, phát huy tính tự chủ và phân quyền hiệu quả, như việc thành lập Ban Chỉ đạo Chương trình mục tiêu quốc gia do Bí thư Tỉnh ủy làm Trưởng ban tại Thanh Hóa, hay chính sách miễn giảm một số loại phí để khuyến khích hiến đất làm đường tại Hải Phòng. Các mô hình như “Dân làm là chính, Nhà nước hỗ trợ” trong xây dựng giao thông nông thôn của Bộ Giao thông vận tải cũng là một ví dụ về phân quyền và huy động nguồn lực địa phương.

Về mặt khung pháp lý, Bộ Nội vụ sẽ phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tham mưu Thủ tướng Chính phủ, Chủ tịch Hội đồng Thi đua - Khen thưởng Trung ương ban hành Quyết định về Kế hoạch tổ chức thực hiện Phong trào thi đua Cả nước chung sức xây dựng NTM giai đoạn 2026 - 2030. Đây sẽ là văn bản pháp lý quan trọng định hướng toàn bộ hoạt động của giai đoạn tới.

Việc hoàn thiện khung pháp lý và chính sách cho giai đoạn xây dựng nông thôn mới 2026 - 2030 là một bước đi chiến lược, thể hiện cam kết mạnh mẽ của Đảng và Nhà nước trong việc nâng cao chất lượng cuộc sống người dân nông thôn. Để hướng tới một nông thôn Việt Nam hiện đại, phồn vinh và giàu bản sắc là một hành trình dài hơi, đòi hỏi sự chung sức, đồng lòng của toàn xã hội, đúng như tinh thần “Xây dựng NTM chỉ có điểm khởi đầu, không có điểm kết thúc”.