Chuyển đổi số – bước ngoặt trong quản trị địa phương

Từ năm 2021, Đồng Nai đã ban hành Kiến trúc ICT phát triển đô thị thông minh và danh mục cơ sở dữ liệu dùng chung. Đến 2022, tỉnh phê duyệt Đề án đô thị thông minh giai đoạn 2022 - 2025, định hướng 2030. Đây là những nền tảng kỹ thuật quan trọng để triển khai chính quyền số.

Bước sang giai đoạn mới, ngày 7/9/2025, Sở Khoa học và Công nghệ Đồng Nai phê duyệt Đề cương Kiến trúc chính quyền số 4.0. Văn bản này định hướng nâng cấp mô hình chính quyền điện tử 2.0 lên cấp độ 4.0, đồng bộ với Khung Chính phủ số quốc gia. Đây không chỉ là sự thay đổi kỹ thuật, mà còn là bước ngoặt trong quản trị: Từ xử lý hồ sơ hành chính sang phân tích dữ liệu lớn, ra quyết định theo thời gian thực.

Tháng 7/2025, UBND tỉnh thành lập Ban Chỉ đạo về khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06. Đây là cơ quan đầu mối, có nhiệm vụ điều phối liên ngành, gắn kết giữa các sở, ban, ngành trong thực hiện mục tiêu chuyển đổi số Đồng Nai.

Ban Chỉ đạo này cũng theo dõi tiến độ các dự án hạ tầng, chỉ tiêu chính quyền số, đồng thời giám sát việc áp dụng công nghệ trong các lĩnh vực nông nghiệp, y tế, giáo dục, giao thông. Việc có một bộ máy chỉ đạo thống nhất giúp Đồng Nai tránh tình trạng manh mún, chồng chéo, bảo đảm chuyển đổi số đi vào thực chất.

Hạ tầng dữ liệu và IOC thông minh

Một trong những điểm nhấn của chính quyền số Đồng Nai là xây dựng Trung tâm Điều hành thông minh (IOC). Đây là “bộ não số” giúp lãnh đạo tỉnh theo dõi tình hình kinh tế – xã hội, an ninh trật tự, giải quyết thủ tục hành chính theo thời gian thực.

IOC tích hợp dữ liệu từ nhiều nguồn: Giao thông, y tế, giáo dục, phản ánh của người dân. Thông qua phân tích dữ liệu lớn, hệ thống cung cấp báo cáo nhanh, trực quan, giúp nâng cao năng lực chỉ đạo, điều hành.

Cùng với IOC, tỉnh cũng chú trọng an toàn thông tin. Mục tiêu đến cuối năm 2025, 100% IOC và hệ thống dữ liệu quan trọng có nhân sự phụ trách an ninh mạng, được giám sát và đánh giá định kỳ theo cấp độ. Đây là yếu tố then chốt để bảo đảm bền vững số.

Chuyển đổi số, hội thảo ứng dụng AI trong thúc đẩy tăng trưởng các lĩnh vực tại Đồng Nai. Ảnh: Minh Nghĩa

Kinh tế số và xã hội số: Động lực tăng trưởng mới

Song song với chính quyền số, Đồng Nai xác định kinh tế số và xã hội số là động lực mới. Theo Kế hoạch 77/KH-UBND (8/2025), tỉnh triển khai nhiều chương trình hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi số, ứng dụng hóa đơn điện tử, chữ ký số, thương mại điện tử.

Đặc biệt, chiến dịch hưởng ứng Ngày Chuyển đổi số 2025 được triển khai với phương châm “đi từng ngõ, gõ từng nhà”, mục tiêu phổ cập chữ ký số cá nhân đến 50% dân số trưởng thành. Đây là cách để xã hội số không chỉ tồn tại trong văn bản, mà hiện diện trong từng giao dịch của người dân.

Ở lĩnh vực nông nghiệp, nhiều hợp tác xã đã bắt đầu ứng dụng truy xuất nguồn gốc số, giám sát chất lượng bằng cảm biến, hướng tới mô hình nông nghiệp thông minh thích ứng biến đổi khí hậu. Đây chính là sự giao thoa giữa chuyển đổi số và mục tiêu phát triển bền vững.

Tầm nhìn đến 2030: Đồng Nai số - phát triển bền vững

Theo Đề án Chuyển đổi số giai đoạn 2025 - 2030, Đồng Nai xác định mục tiêu không chỉ cải cách thủ tục hành chính, mà còn kiến tạo một hệ sinh thái số toàn diện, gắn với phát triển bền vững.

Trước hết, tỉnh phấn đấu 100% thủ tục hành chính đủ điều kiện được cung cấp trực tuyến mức 4. Hiện tại (cuối năm 2024), Đồng Nai có hơn 1.800 dịch vụ công trực tuyến, trong đó khoảng 68% đã đạt mức độ 4, cho phép người dân nộp hồ sơ và nhận kết quả qua môi trường mạng. Với đà này, việc hoàn thành mục tiêu toàn bộ dịch vụ mức 4 vào 2030 là khả thi, đồng thời giúp tiết kiệm hàng trăm tỷ đồng chi phí xã hội mỗi năm.

Trong lĩnh vực kinh tế, tỉnh hướng đến việc để kinh tế số chiếm tỷ trọng ngày càng cao trong GRDP. Theo thống kê của Bộ Thông tin và Truyền thông, đến năm 2024, tỷ trọng kinh tế số của cả nước đạt khoảng 16,5% GDP; riêng Đồng Nai, con số này ước đạt 15% GRDP, với mức tăng trưởng bình quân 12%/năm. Mục tiêu đến 2030, kinh tế số của Đồng Nai sẽ đóng góp ít nhất 25% GRDP, tập trung vào ba trụ cột: Thương mại điện tử, công nghiệp công nghệ cao và logistics thông minh.

Ở không gian đô thị và đời sống xã hội, Đồng Nai đặt mục tiêu hình thành các đô thị thông minh, nông nghiệp thông minh và y tế thông minh. Ví dụ, TP Biên Hòa sẽ trở thành đô thị thông minh kiểu mẫu với hệ thống giám sát giao thông bằng AI, quản lý chiếu sáng và năng lượng qua IoT. Trong nông nghiệp, các hợp tác xã ở Trảng Bom, Long Thành đã bắt đầu ứng dụng cảm biến giám sát độ ẩm, mặn, truy xuất nguồn gốc bằng mã QR. Y tế thông minh cũng được chú trọng, với kế hoạch đến 2030, 90% người dân có hồ sơ sức khỏe điện tử, 70% dịch vụ khám, chữa bệnh được hỗ trợ qua nền tảng số.

Song song, tỉnh đặc biệt quan tâm đến yếu tố con người. Mục tiêu là 100% cán bộ, công chức có kỹ năng số cơ bản, ít nhất 70% người dân trưởng thành có tài khoản định danh điện tử và sử dụng dịch vụ số thường xuyên. Các chương trình đào tạo, tập huấn kỹ năng số cho nông dân, tiểu thương, lao động trẻ đã được đưa vào kế hoạch thường niên. Đây là yếu tố bảo đảm xã hội số hình thành bền vững, không để ai bị bỏ lại phía sau.

Như vậy, “Đồng Nai số” năm 2030 sẽ là một mô hình phát triển gắn kết giữa chính quyền số, kinh tế số và xã hội số, lấy công nghệ làm động lực và con người làm trung tâm. Đây chính là nền tảng để Đồng Nai vươn lên thành trung tâm công nghiệp – dịch vụ hiện đại của vùng Đông Nam Bộ, đồng thời đóng góp thiết thực vào chiến lược chuyển đổi số quốc gia.