Mới đây, báo Thanh Tra đã có bài viết “Công ty Sách Nghệ An: Nhà thầu quen mặt tại Sở Giáo dục và Đào tạo Nghệ An, có gói tỷ lệ tiết kiệm 0%”, đề cập đến những gói thầu có tỉ lệ tiết kiệm thấp mà Công ty Cổ phần Sách và Thiết bị trường học Nghệ An (Công ty Sách Nghệ An) đã trúng khi tham gia đấu thầu tại Sở Giáo dục và Đào tạo Nghệ An.

Tuy nhiên, mở rộng thêm công tác đấu thầu của Sở giáo dục và Đào tạo Nghệ An trong những năm qua, có thể thấy ngoài Công ty Sách Nghệ An, thì loạt nhà thầu khác có tỉ lệ trúng thầu cao, cùng với đó là tiết kiệm cho ngân sách nhà nước chỉ ở mức “tượng trưng”.

Đơn cử, trong giai đoạn 2015 – 2022, Công ty cổ phần trung tâm Anh ngữ AMA Vinh (công ty Anh ngữ AMA Vinh) đã trúng tham gia và trúng 11/11 gói thầu do Sở giáo dục và Đào tạo Nghệ An làm chủ đầu tư, với tổng giá trị trúng thầu khoảng 18,8 tỷ đồng, tỷ lệ giá trúng thầu với giá dự toán lên đến 99,75% (chỉ tính dựa trên các gói có công bố giá dự toán hoặc giá gói thầu).

Nổi bật trong đó, vào ngày 18/9/2019, ông Thái Văn Thành – Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Nghệ An đã ký Thông báo số 140/TB-SGD&ĐT về kết quả lựa chọn nhà thầu, gói thầu số 01: Bồi dưỡng nâng cao năng lực cho 500 giáo viên giảng dạy Tiếng Anh phổ thông tại các cơ sở công lập trên địa bàn tỉnh Nghệ An, gói thầu có giá dự toán 3.977.910.000 đồng.

Theo Thông báo số 140, đơn vị trúng thầu là Công ty Anh ngữ AMA Vinh với giá trúng thầu 3.975.560.000 đồng, thấp hơn giá dự toán 2,3 triệu đồng, tương ứng tỉ lệ tiết kiệm 0,05%.

Hay tại gói thầu số 01: Bồi dưỡng nâng cao năng lực sư phạm cho giáo viên Tiếng Anh – năm 2020 (giám đốc Thái Văn Thành ký theo Quyết định số 2193a/QĐ-SGD&ĐT, ngày 24/12/2020) do Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Nghệ An làm chủ đầu tư, giá dự toán 2.898.663.000 đồng - Công ty Anh ngữ AMA Vinh đã trúng thầu với giá 2.898.550.000 đồng, tiết kiệm cho ngân sách vỏn vẹn 113 nghìn đồng, đồng nghĩa với tỉ lệ tiết kiệm gần như bằng 0%.

Tương tự, Công ty Cổ phần thiết bị Giáo dục Hải Hà (Công ty Hải Hà) đã tham gia dự thầu và trúng 7/7 gói thầu tại Sở giáo dục và Đào tạo Nghệ An, tổng số tiền trúng thầu hơn 67 tỷ đồng, tỷ lệ giá trúng thầu với giá dự toán lên đến 99,69%.

Đáng chú ý, ngày 2/11/2020, ông Thái Văn Thành – Giám đốc Sở giáo dục và Đào tạo Nghệ An đã ký Quyết định số 1462/QĐ-SGD&ĐT, phê duyệt Công ty Hải Hà là đơn vị trúng gói thầu số 07: Mua sắm thiết bị phòng học ngoại ngữ năm 2020 cho 85 trường Tiểu học, 56 trường THCS và THPT tại các huyện Nghi Lộc, Diễn Châu, Quỳnh Lưu, Yên Thành, Đô Lương, Tân Kỳ, Nghĩa Đàn, Quỳ Hợp, Quỳ Châu, Quế Phong, thị xã Cửa Lò, thị xã Thái Hòa và thị xã Hoàng Mai tỉnh Nghệ An.

Được biết, tại gói thầu nói trên, liên danh Công ty Hải Hà và Công ty Cổ phần thương mại Hồng Hà đã trúng với giá 27.760.600.000 đồng, thấp hơn giá dự toán khoảng 78 triệu đồng, tương ứng tiết kiệm cho ngân sách nhà nước khoảng 0,28%.

Cũng trong năm 2020, liên danh Công ty Hải Hà và Công ty Cổ phần thương mại Hồng Hà còn trúng Gói thầu số 06: Mua sắm thiết bị phòng học ngoại ngữ năm 2020 cho 50 trường Tiểu học, 35 trường THCS và THPT tại thành phố Vinh và các huyện Hưng Nguyên, Nam Đàn, Thanh Chương, Anh Sơn, Con Cuông, Tương Dương và Kỳ Sơn tỉnh Nghệ An, do Sở giáo dục và Đào tạo Nghệ An làm chủ đầu tư. Gói thầu có giá dự toán 17.003.640.000 đồng.

Tại gói thầu số 06 nói trên, liên danh này đã trúng với giá 16.955.750.000 đồng, đồng nghĩa với tỉ lệ tiết kiệm tại gói thầu này ở mức 0,28%.

Ngoài ra, như báo Thanh Tra đã thông tin, trong giai đoạn từ năm 2015 - 2021, Công ty Sách Nghệ An tham gia và trúng 7/7 gói thầu do Sở Giáo dục và Đào tạo Nghệ An làm chủ đầu tư, với tổng giá trị trúng thầu khoảng 13,8 tỷ đồng.

Đa số các gói thầu Công ty Sách Nghệ An trúng tại Sở Giáo dục và Đào tạo Nghệ An đều sát giá, tỉ lệ tiết kiệm cho ngân sách rất thấp.

Đơn cử, tại gói thầu mua sắm phát triển tủ sách thư viện tại các trường học trên địa bàn tỉnh năm 2021, có giá dự toán là 3.732.910.000 đồng, Công ty Sách Nghệ An trúng gói thầu này đúng với giá 3.732.910.000 đồng, tương ứng với tỉ lệ tiết kiệm bằng 0.

Theo, phân tích của các chuyên gia trong lĩnh vực đấu thầu cho thấy, mục đích của đấu thầu là nhằm góp phần thiết lập môi trường minh bạch, cạnh tranh cho các hoạt động đấu thầu, tạo cơ sở để chủ đầu tư lựa chọn được nhà thầu có đủ năng lực, kinh nghiệm cung cấp hàng hóa, dịch vụ, xây lắp công trình… một cách hiệu quả và tiết kiệm ngân sách.

Trong đó, tỉ lệ tiết kiệm sau đấu thầu được hiểu là một thước đo đánh giá hiệu quả kinh tế, hiệu quả chi tiêu ngân sách của mỗi địa phương, đơn vị trong công tác đấu thầu. Tỉ lệ tiết kiệm càng cao thì càng có lợi cho ngân sách Nhà nước.