Khai thác khoáng sản đóng góp cho ngân sách 900 – 1.000 tỷ đồng

Tại hội nghị, Chủ tịch UBND tỉnh Đỗ Minh Tuấn nêu rõ: Hội nghị đánh giá toàn diện về hoạt động khoáng sản trên địa bàn tỉnh có ý nghĩa rất quan trọng, nhằm rà soát lại thực trạng hoạt động khoáng sản, phân tích, làm rõ những mặt tích cực, đạt được trong công tác quy hoạch, quản lý cấp phép, quản lý hoạt động khai thác, chế biến khoáng sản; xác định rõ những vấn đề bất cập, tồn tại, hạn chế và nguyên nhân; từ đó đề ra những giải pháp căn cơ cả trước mắt và lâu dài, nhằm đưa hoạt động khoáng sản trên địa bàn tỉnh đi vào nền nếp và phát triển bền vững.

Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường trình bày báo cáo kết quả rà soát, kiểm tra toàn diện công tác quy hoạch, cấp phép và hoạt động khai thác khoáng sản trên địa bàn tỉnh; Giám đốc Sở Xây dựng trình bày báo cáo đánh giá về nhu cầu sử dụng khoáng sản trên địa bàn tỉnh đến năm 2030, việc công bố giá vật liệu xây dựng và giải pháp đẩy mạnh công tác quy hoạch khoáng sản, quản lý giá khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường trên địa bàn tỉnh.

Thời gian qua, giá nguyên vật liệu trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa tăng đột biến. Ảnh: P.V

Theo đó, trên địa bàn tỉnh hiện có 616 mỏ khoáng sản được quy hoạch, trong đó có 557 mỏ khoáng sản thuộc thẩm quyền cấp phép của UBND tỉnh và 59 mỏ khoáng sản thuộc thẩm quyền cấp phép của Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Đến nay, toàn tỉnh đã có 344 mỏ được cấp phép khai thác, trong đó có 17 mỏ được Bộ Tài nguyên và Môi trường (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cấp phép và 327 mỏ được UBND tỉnh cấp phép (trữ lượng khoáng sản còn lại của các mỏ khoảng 43,6 triệu m3 đất san lấp; 3,6 triệu m3 cát và 163,6 triệu m3 đá).

Trong những năm qua, hoạt động khai thác khoáng sản trên địa bàn tỉnh, đặc biệt là khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường đã được các cấp, các ngành, các địa phương quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, triển khai thực hiện, đạt nhiều kết quả quan trọng, cơ bản đáp ứng được nguồn vật liệu xây dựng phục vụ thi công các công trình, dự án trên địa bàn tỉnh, cung cấp vật liệu cho người dân xây dựng, chỉnh trang nhà cửa, xây dựng nông thôn mới... đóng góp vào ngân sách tỉnh hàng năm từ 900 - 1.000 tỷ đồng.

Tuy nhiên, hoạt động khoáng sản trên địa bàn tỉnh thời gian qua còn nhiều tồn tại, hạn chế, nổi lên ở 3 vấn đề đó là: Từ đầu năm 2025 đến nay, giá nhiều loại vật liệu xây dựng trên địa bàn tỉnh có biến động tăng vọt và chưa tuân thủ theo công bố giá của cơ quan chức năng, tập trung chủ yếu 3 nhóm vật liệu xây dựng là đất san lấp, đá và cát, đặc biệt giá cát đã tăng khoảng 30% so với thời điểm cuối năm 2024. Một số công trình, dự án đang triển khai thi công nhưng không có nguồn mỏ vật liệu ở khu vực gần dự án, phải mua vật liệu ở xa, chi phí vận chuyển lớn, dẫn đến giá vật liệu tại chân công trình tăng cao, ảnh hưởng đến tiến độ dự án cũng như hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.

Nhiều dự án khai thác, chế biến khoáng sản để xảy ra các sai phạm, như: Khai thác vượt mốc giới, vượt công suất, chưa đúng thiết kế; chưa thực hiện đầy đủ các biện pháp bảo vệ môi trường; kê khai chưa đúng sản lượng khai thác; bán chưa đúng giá niêm yết; việc vận chuyển vật liệu gây khói, bụi, ô nhiễm môi trường, hư hỏng đường giao thông. Tình trạng khai thác khoáng sản trái phép diễn ra phức tạp, đặc biệt là cát lòng sông, đất san lấp.

Công tác đánh giá, dự báo cung - cầu vật liệu xây dựng trên địa bàn tỉnh chưa thường xuyên, chưa chính xác; chưa xây dựng được danh mục các dự án khai thác, chế biến khoáng sản hằng năm để đưa ra đấu giá quyền khai thác, cung cấp vật liệu xây dựng cho các công trình, dự án trên địa bàn tỉnh.

Những tồn tại, hạn chế, vi phạm trong hoạt động khoáng sản nêu trên đã ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất kinh doanh, ảnh hưởng đến việc cung cấp vật liệu cho các dự án trên địa bàn tỉnh, một số trường hợp gây dư luận, bức xúc trong nhân dân.

Giá vật liệu xây dựng cần hài hòa không để cao hơn các tỉnh

Phát biểu chỉ đạo hội nghị, Bí thư Tỉnh ủy Thanh Hóa Nguyễn Doãn Anh nêu rõ: Thanh Hóa là địa phương có nguồn tài nguyên khoáng sản phong phú và đa dạng; là một trong số ít các tỉnh, thành phố trong cả nước có trữ lượng khoáng sản lớn và có thể khai thác quy mô công nghiệp, trong đó nổi bật là khoáng sản làm xi măng, vật liệu xây dựng thông thường (đá, cát, đất san lấp) ... phục vụ cho xây dựng các công trình kết cấu hạ tầng và các ngành sản xuất, góp phần quan trọng vào phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Tuy nhiên, qua theo dõi thực tế và ý kiến phản hồi từ doanh nghiệp cho thấy vật liệu xây dựng hiện nay trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa tăng cao, ảnh hưởng đến thi công các công trình và hoạt động xây dựng nhà ở của người dân. Đáng lo ngại sẽ làm chậm tiến độ thực hiện dự án, nhất là hạ tầng kỹ thuật khu công nghiệp, phát triển đô thị và giao thông đường bộ. Ảnh hưởng đến hình ảnh, môi trường đầu tư, thu hút các dự án đầu tư trên địa bàn tỉnh và đặc biệt là ảnh hưởng đến 15.326 hộ gia đình thuộc chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ và của Tỉnh ủy, UBND tỉnh.

Cần có cơ chế phối hợp để tăng cường công tác quản lý giá cả nguyên vật liệu trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa. Ảnh: P.V

Trước những thực trạng về giá cả vật liệu trên địa bàn tỉnh thời gian qua, Bí thư Tỉnh ủy đề nghị UBND tỉnh và lãnh đạo các ban, sở, ngành cấp tỉnh, các huyện, thị xã, thành phố; lãnh đạo Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh, các doanh nghiệp khai thác, chế biến khoáng sản; các doanh nghiệp, nhà thầu thi công có sử dụng khoáng sản làm vật liệu xây dựng trên địa bàn tỉnh cần phân tích, làm rõ những vấn đề trong quản lý cấp phép, quản lý hoạt động khai thác, chế biến khoáng sản. Đồng thời nêu những vấn đề bất cập, tồn tại, hạn chế và nguyên nhân; từ đó đề ra những giải pháp căn cơ cả về trước mắt và lâu dài, nhằm đưa hoạt động khoáng sản trên địa bàn tỉnh đi vào nền nếp và phát triển bền vững.

“Thông qua hội nghị này, UBND tỉnh và các ban, sở, ngành cấp tỉnh, các huyện, thị xã, thành phố; lãnh đạo Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh; các doanh nghiệp khai thác, chế biến khoáng sản; các doanh nghiệp, nhà thầu thi công có sử dụng khoáng sản làm vật liệu xây dựng trên địa bàn tỉnh cần thảo luận để đưa ra giá vật liệu xây dựng phù hợp hài hòa không để giá vật liệu cao hơn so với các tỉnh trên địa bàn cả nước.”, Bí thư Tỉnh ủy Thanh Hóa nói.

Các ý kiến phát biểu thảo luận tại hội nghị đã nêu thực trạng hoạt động khoáng sản, về giá cả vật liệu khai thác tăng cao... Từ đó đề nghị UBND tỉnh quan tâm chỉ đạo các cơ quan chuyên môn cập nhật bảng giá vật liệu xây dựng kịp thời, sát với diễn biến thực tế của thị trường, đặc biệt tại những khu vực có biến động cao. UBND tỉnh chỉ đạo các sở, ngành liên quan thiết lập cơ chế phối hợp liên thông trong xử lý thủ tục hành chính cho doanh nghiệp, đặc biệt đối với các lĩnh vực như đầu tư, xây dựng, đất đai, khoáng sản.

Các doanh nghiệp cũng đề nghị UBND tỉnh cần cân đối trữ lượng các mỏ phải cung cấp, tránh tình trạng thiếu hụt vật liệu xây dựng cung cấp cho các dự án, dẫn đến việc các nhà thầu phải đi mua vật liệu trôi nổi từ các mỏ tự phát, không được cấp phép với giá thành cao, sản phẩm không chuẩn chất lượng, gây xáo trộn và thiệt hại cho doanh nghiệp...