Sự kiện thu hút hơn 300 đại biểu, gồm lãnh đạo các bộ, ngành, chuyên gia về thuế - công nghệ - tài chính, cùng đông đảo hộ kinh doanh, tiểu thương trên địa bàn thành phố.

Đây là một hoạt động có ý nghĩa lớn, diễn ra trong bối cảnh chỉ còn chưa đầy 3 tháng nữa, hơn 5 triệu hộ kinh doanh trên cả nước sẽ chính thức áp dụng hình thức nộp thuế kê khai theo doanh thu, thay cho cơ chế thuế khoán đã tồn tại hàng chục năm qua. Bước chuyển này được xem là bước ngoặt trong chính sách thuế Việt Nam, góp phần thúc đẩy minh bạch hóa, hiện đại hóa quản lý kinh doanh và khuyến khích hộ kinh doanh tiến lên mô hình doanh nghiệp.

TP HCM đồng hành cùng hộ kinh doanh trong kỷ nguyên số

Dự án “Cùng hộ kinh doanh lên doanh nghiệp số” được triển khai với sự đồng hành của các doanh nghiệp lớn trong lĩnh vực tài chính và công nghệ như VIB, KIDO…, hướng tới mục tiêu đồng hành cùng hộ kinh doanh trong giai đoạn chuyển đổi mạnh mẽ của môi trường pháp lý và công nghệ.

Song song với hội thảo là chuỗi hoạt động truyền thông - hỗ trợ toàn diện, gồm tọa đàm chuyên đề, trò chơi tương tác, tư vấn kỹ năng và chuyên trang hướng dẫn thực hành số. Dự án đặt ra 3 mục tiêu chính: Nâng cao nhận thức về chuyển đổi số và chính sách thuế mới; trang bị kỹ năng quản trị hiện đại cho hộ kinh doanh; xây dựng lực lượng hộ kinh doanh chuyên nghiệp, sẵn sàng hội nhập vào nền kinh tế số.

Theo đại diện ban tổ chức, mục tiêu dài hạn của chương trình là tạo đòn bẩy để các hộ kinh doanh cá thể mạnh dạn “lên doanh nghiệp”, minh bạch hóa tài chính, tăng năng lực cạnh tranh và tiếp cận các chính sách hỗ trợ của Nhà nước.

Các hộ kinh doanh trao đổi tại hội thảo. Ảnh: MK

Phát biểu tại hội thảo, ông Quách Chánh Đại Thanh Tâm, CEO Công ty Tapro (thuộc Viện Nghiên cứu kinh tế - xã hội, Trường Đại học Sài Gòn) nhấn mạnh việc chuyển đổi sang mô hình doanh nghiệp không chỉ giúp tăng uy tín, minh bạch tài chính, mà còn mở rộng khả năng tiếp cận vốn và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng hiện đại.

Tuy nhiên, ông Tâm cũng chỉ rõ 5 nhóm rào cản lớn mà hộ kinh doanh đang đối mặt: Tâm lý và thói quen: Nhiều hộ vẫn ngại thay đổi, sợ thuế, sợ bị kiểm tra, quen với cách quản lý kiểu gia đình; Chi phí và thủ tục: Lo ngại chi phí thành lập, thuê kế toán và tuân thủ các quy định pháp lý; Quản trị và nhân sự: Thiếu kỹ năng lập kế hoạch, điều hành, quản lý chuyên nghiệp; Vốn và thị trường: Thiếu minh bạch tài chính, khó tiếp cận tín dụng và đối mặt cạnh tranh gay gắt; Chính sách và hỗ trợ: Thiếu thông tin, tư vấn, sự đồng hành thực chất từ các cơ quan quản lý.

“Khó khăn là thực tế nhưng hoàn toàn có thể vượt qua,” ông Tâm chia sẻ. Ông đề xuất “khẩu quyết phát triển bền vững” cho hộ kinh doanh: Hóa đơn Tam hợp: Hợp pháp - hợp lý - hợp lệ. Quản trị Tam quy: Quy chuẩn - quy chế - quy trình.

Góc nhìn từ cơ sở: Thuận lợi và trăn trở

Từ thực tiễn địa phương, ông Nguyễn Xuân Thành, Phó Chủ tịch UBND phường An Đông (TP HCM), cho biết phường hiện có gần 4.000 hộ kinh doanh, đóng góp 26% tổng thu thuế và tạo việc làm cho hàng nghìn lao động. Ông nhận định, chuyển sang thuế kê khai là bước tiến tất yếu, giúp hiện đại hóa quản lý thuế, đồng thời mở rộng cơ hội tiếp cận tín dụng và chuyển đổi số cho các hộ.

Tuy vậy, ông Thành cũng chỉ ra nhiều lo lắng chính đáng của hộ kinh doanh, đặc biệt là: Khó khăn trong việc sử dụng hóa đơn điện tử, chữ ký số; chi phí vận hành tăng; kê khai sổ sách phức tạp; việc tiếp cận công nghệ còn hạn chế, nhất là với người lớn tuổi.

GS.TS Hoàng Văn Cường, Ủy viên Ủy ban Kinh tế và Tài chính Quốc hội giải đáp các câu hỏi của hộ kinh doanh tại sự kiện. Ảnh: MK

Đại diện địa phương đã kiến nghị 5 giải pháp hỗ trợ thiết thực: Tăng cường tuyên truyền và tư vấn trực tiếp, phát tờ rơi hướng dẫn; miễn phí phần mềm quản lý trong năm đầu, kèm tập huấn; thiết lập đường dây nóng hỗ trợ kỹ thuật; giới thiệu đơn vị kế toán uy tín, chi phí hợp lý; không xử phạt sai phạm lần đầu, tạo tâm lý an tâm cho hộ khi chuyển đổi.

Ông Nguyễn Ngọc Vinh, từng là hộ kinh doanh nhỏ tại phường An Đông, nay là Giám đốc Công ty Thiên Ân, cho biết nửa năm đầu chuyển đổi rất bỡ ngỡ: “Tôi từng sợ sai khi kê khai thuế, sợ bị phạt. Nhưng nhờ cơ quan thuế hỗ trợ và chịu khó học, giờ tôi quen hết quy trình, còn hướng dẫn được kế toán mới”.
Theo ông, doanh nghiệp hóa giúp hoạt động kinh doanh minh bạch hơn, uy tín hơn, dễ dàng hợp tác với đối tác lớn và mở rộng quy mô.

Cũng tại hội thảo, nhiều hộ khác như ông Huỳnh Vũ Bửu Tài (chợ Tân Thành) và anh Phương Nam (kinh doanh phụ liệu hoa) bày tỏ lo ngại về chi phí đầu tư ban đầu, thiếu kỹ năng công nghệ và khó khăn trong kê khai hàng hóa phức tạp.
Đặc biệt, ông Chiến, hộ kinh doanh thuốc Tây, đặt câu hỏi về việc có thể gộp hóa đơn cho nhiều giao dịch nhỏ để tiết kiệm chi phí. Tuy nhiên, theo quy định hiện hành, mỗi giao dịch vẫn phải xuất hóa đơn riêng, trừ trường hợp sử dụng máy tính tiền điện tử kết nối trực tiếp với cơ quan thuế.

Để chính sách đi vào đời sống, cần sự đồng hành thực chất từ các cơ quan quản lý, sự linh hoạt trong áp dụng quy định giai đoạn đầu và quan trọng nhất là tinh thần học hỏi, thay đổi của chính các hộ kinh doanh.

Khi niềm tin được củng cố, khi những hỗ trợ thực tế được triển khai, hộ kinh doanh sẽ không chỉ vượt qua rào cản mà còn vươn lên mạnh mẽ, trở thành lực lượng doanh nghiệp nhỏ và vừa năng động, góp phần thúc đẩy nền kinh tế số Việt Nam phát triển bền vững.