Bộ máy thiếu hụt đội ngũ cán bộ chuyên môn

Tại buổi làm việc, lãnh đạo các tỉnh cho biết, địa phương đều gặp khó khăn về việc thiếu biên chế chuyên thực hiện các thủ tục hành chính khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Theo Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long Lữ Quang Ngời, sau hơn 1 tháng thực hiện mô hình chính quyền 2 cấp, UBND các xã đã cơ bản kiện toàn tổ chức bộ máy, ban hành quy định về chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức. Đồng thời, đưa trung tâm hành chính công vào hoạt động, tiếp nhận và giải quyết thủ tục hành chính cho người dân.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy bộ máy hiện nay đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng đội ngũ cán bộ chuyên môn. Tỉnh còn thiếu 427 chức danh chuyên môn ở cấp xã. Một số lĩnh vực then chốt không có người đảm nhiệm hoặc bố trí không đúng chuyên môn.

Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Phạm Thành Ngại cho biết, địa phương đã xây dựng “ngân hàng cán bộ” cấp xã. Từ nguồn này, tỉnh đã điều động cán bộ từ cấp tỉnh, sở, phòng về các xã/phường, hiện thiếu khoảng 198 cán bộ.

Tỉnh kiến nghị các bộ, ngành sớm có hướng dẫn chi tiết hơn về phương thức rà soát, xác định lại dân số thực tế sau sáp nhập; cơ chế điều động, biệt phái và bổ sung cán bộ; chính sách tuyển dụng công chức cấp xã... để bảo đảm đủ nguồn lực vận hành chính quyền cơ sở.

Đối với An Giang, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Nguyễn Thanh Phong cho biết, một số phường, xã mới sau sáp nhập có quy mô dân số lớn, tạo áp lực hệ thống hành chính cơ sở, đặc biệt là tại các trung tâm hành chính công. Việc sắp xếp lại bộ máy cấp xã sau sáp nhập phát sinh tình trạng nơi thiếu nơi thừa biên chế.

Tỉnh An Giang đang chỉ đạo các cơ quan chuyên môn tiến hành rà soát, thống kê, phân loại cụ thể để có phương án điều chuyển, bố trí lại cán bộ phù hợp với quy mô dân số và khối lượng công việc của từng xã, phường.

Đồng tình với các ý kiến về tình trạng vừa thừa vừa thiếu cán bộ ở các vị trí chuyên môn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp Huỳnh Minh Tuấn cho biết, địa phương đã triển khai các lớp tập huấn ngắn hạn để cập nhật kiến thức và kỹ năng cần thiết cho đội ngũ cán bộ cấp xã, nhất là trong lĩnh vực chuyển đổi số. 

Tỉnh Đồng Tháp kiến nghị Bộ Nội vụ, Bộ Thông tin và Truyền thông có thêm chương trình đào tạo bài bản, chuyên sâu hơn, đồng thời hỗ trợ tăng cường cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin phục vụ cải cách hành chính; Trung ương tiếp tục hỗ trợ nguồn lực để đầu tư, nâng cấp trụ sở làm việc, trung tâm phục vụ hành chính công, nhất là tại các địa bàn khó khăn…

Đảm bảo mô hình 2 cấp vận hành thông suốt

Theo báo cáo của Bộ Tài chính, trong 6 tháng đầu năm 2025, tình hình kinh tế - xã hội của các tỉnh Đồng Tháp, An Giang, Cà Mau và Vĩnh Long đạt được nhiều kết quả tích cực. Tăng trưởng GRDP đạt mức khá, trong đó An Giang và Vĩnh Long dẫn đầu với mức tăng xấp xỉ hoặc vượt 8%.

Các ngành công nghiệp - xây dựng và dịch vụ tiếp tục giữ vai trò chủ lực thúc đẩy tăng trưởng. Ngành dịch vụ phục hồi tốt, đặc biệt ở An Giang và Cà Mau nhờ du lịch nội địa phát triển, nông nghiệp tăng trưởng chậm tại các địa phương do chịu tác động bởi biến đổi khí hậu và biến động giá.

Trong 7 tháng đầu năm 2025 tình hình thực hiện kế hoạch đầu tư công tại các tỉnh có nhiều chuyển biến tích cực, tuy nhiên vẫn còn một số khó khăn, vướng mắc khiến tỷ lệ giải ngân chưa đồng đều. Cụ thể, tỷ lệ giải ngân theo kế hoạch đầu tư công năm 2025 của Đồng Tháp đạt 33,5%; Vĩnh Long đạt 36%; Cà Mau ước đạt 27,2%; An Giang đạt 22,79% vốn địa phương, 27,90% vốn Trung ương.

Kết luận buổi làm việc, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà đánh giá cao nỗ lực của các địa phương trong việc sắp xếp, vận hành mô hình chính quyền 2 cấp sau sáp nhập đơn vị hành chính. Tuy nhiên, thực tế cho thấy nhiều nơi đang gặp khó khăn về nhân sự, thiếu hụt cán bộ chuyên môn, bố trí chưa đúng người, đúng việc.

Theo Phó Thủ tướng Chính phủ, tình trạng bố trí cán bộ ở cấp xã hiện nay, số lượng tuy đủ nhưng chất lượng chưa đáp ứng yêu cầu. Bên cạnh đó, tình trạng phân tán nguồn lực do chia nhỏ lực lượng từ cấp huyện về xã cũng gây khó khăn trong việc duy trì tính chuyên môn hóa...

Để khắc phục, Phó Thủ tướng đề nghị các tỉnh rà soát tổng thể “ngân hàng cán bộ”, đánh giá nhu cầu theo từng lĩnh vực, từng địa bàn. Từ đó tiến hành điều động, luân chuyển cán bộ từ nơi thừa sang nơi thiếu, ưu tiên sử dụng biên chế dự phòng hiện có.

Phó Thủ tướng cũng nhấn mạnh cần giải pháp như tổ chức các chương trình đào tạo chuyên sâu, thực tiễn cho cán bộ cấp xã, thay vì chỉ tập huấn lý thuyết. Với những lĩnh vực như kế toán, môi trường, xây dựng… nếu địa phương không đủ khả năng đào tạo thì cần kiến nghị bộ, ngành chủ quản hỗ trợ.

Bên cạnh đó, cần có cơ chế đặc thù cho các địa phương vùng sâu, vùng xa, hải đảo, nơi gặp nhiều khó khăn về nhân lực, hạ tầng và đời sống cán bộ. Cần xem xét chính sách hỗ trợ nhà ở, điều kiện đi lại, phụ cấp công tác xa để bảo đảm cán bộ yên tâm làm việc.

Phó Thủ tướng cũng lưu ý các địa phương, từ nay đến ngày 30/8 phải hoàn tất việc bố trí nhân sự lãnh đạo, rà soát cơ sở vật chất, chuẩn bị hạ tầng kỹ thuật - công nghệ để đảm bảo mô hình 2 cấp vận hành thông suốt. Việc bàn giao trụ sở, bổ sung trang thiết bị, tổ chức lại bộ máy cấp xã cần được thực hiện đồng bộ.