Kinh nghiệm từ các cơ sở đào tạo, bồi dưỡng của bộ, ngành

Trong những năm gần đây, hệ thống văn bản pháp lý về đào tạo, bồi dưỡng cán bộ được hoàn thiện đáng kể, tiêu biểu là các Nghị định số 101/2017/NĐ-CP, 103/2020/NĐ-CP, 89/2021/NĐ-CP và mới nhất là Nghị định số 171/2025/NĐ-CP. Những quy định này đã xác lập vị trí, vai trò và cơ chế hoạt động của các cơ sở đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức, khẳng định đây là các đơn vị sự nghiệp công lập có tính đặc thù, thực hiện đồng thời nhiệm vụ chính trị và tự chủ tài chính.

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế và cách mạng công nghiệp lần thứ tư, việc đào tạo cán bộ không chỉ dừng ở việc truyền thụ kiến thức mà phải hướng tới phát triển năng lực toàn diện, từ tư duy chính sách, kỹ năng số, năng lực quản trị công, đến đạo đức nghề nghiệp và khả năng thích ứng trước sự thay đổi nhanh chóng của xã hội.

Đại diện Học viện Chiến lược, Bồi dưỡng Cán bộ Xây dựng nhận định: “Công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ hiện nay cần chuyển trọng tâm từ ‘học để biết’ sang ‘học để làm’, từ đào tạo theo môn học sang đào tạo theo năng lực, giúp cán bộ có thể vận dụng pháp luật, xử lý tình huống và làm chủ công nghệ trong công vụ”.

Kinh nghiệm từ nhiều cơ sở đào tạo cho thấy, đổi mới chương trình và phương thức tổ chức là yếu tố quyết định chất lượng bồi dưỡng. Chương trình, tài liệu cần được thiết kế linh hoạt, bám sát định hướng của Đảng, chính sách của Nhà nước và cập nhật kịp thời các vấn đề thực tiễn như chuyển đổi số, chính phủ điện tử, kinh tế xanh, quản trị rủi ro hay đạo đức công vụ. Việc kết hợp lý thuyết với tình huống thực tiễn, thảo luận nhóm, tọa đàm chuyên đề giúp tăng tính thực hành và gắn bài học với yêu cầu vị trí việc làm.

Công tác tổ chức lớp học cũng cần đa dạng về hình thức. Bên cạnh mô hình tập trung truyền thống, nhiều cơ sở đã triển khai hiệu quả phương thức trực tuyến và kết hợp (blended learning). Việc áp dụng hệ thống quản lý học tập (LMS) cho phép quản lý hồ sơ học viên, đánh giá kết quả học tập, lưu trữ bài giảng điện tử và cấp chứng chỉ tự động, góp phần minh bạch hóa quy trình đào tạo.

Một điểm then chốt khác là phát triển đội ngũ giảng viên và chuyên gia. Nhiều cơ sở đã xây dựng cơ sở dữ liệu giảng viên liên ngành, huy động các nhà quản lý, chuyên gia thực tiễn, lãnh đạo đơn vị tham gia giảng dạy. Việc lấy ý kiến phản hồi của học viên sau mỗi khóa học cũng giúp đánh giá năng lực giảng viên, cải thiện chất lượng đào tạo theo hướng chuyên sâu và thực chất.

Trong công tác đánh giá và chứng nhận, xu hướng mới là đánh giá năng lực toàn diện – không chỉ kiến thức mà cả kỹ năng và thái độ. Việc triển khai hồ sơ học tập cá nhân (learning portfolio) đang được xem là một hướng đi hiệu quả, giúp gắn kết quả học tập với công tác quy hoạch, bổ nhiệm, đánh giá công chức. Một số cơ sở đã phối hợp với cơ quan quản lý cán bộ để công nhận chứng chỉ đào tạo như một tiêu chí trong xét nâng ngạch, bổ nhiệm chức danh nghề nghiệp.

"Hiến kế” cho Trường Cán bộ Thanh tra đổi mới công tác đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ tại các bộ, ngành. Ảnh: TH

Gợi mở cho hệ thống đào tạo, bồi dưỡng trong ngành Thanh tra

Từ những kinh nghiệm thực tiễn trên, có thể rút ra một số gợi mở cho hệ thống đào tạo, bồi dưỡng của ngành Thanh tra. Trước hết, cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế pháp lý, xác định rõ vị thế của các cơ sở đào tạo trong hệ thống tổ chức ngành, coi đây là thiết chế đặc thù phục vụ quản lý nhà nước về thanh tra, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng.

Nội dung đào tạo phải hướng tới trang bị toàn diện kiến thức, kỹ năng và phẩm chất nghề nghiệp cho đội ngũ cán bộ thanh tra. Cần mở rộng các chương trình bồi dưỡng chuyên sâu về nghiệp vụ thanh tra hành chính, thanh tra chuyên ngành, kỹ năng giải quyết khiếu nại, tố cáo, kỹ năng tiếp công dân, kỹ năng ứng dụng công nghệ số trong xử lý đơn thư và báo cáo kết quả thanh tra.

Cùng với đó, cần đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, xây dựng nền tảng học tập điện tử, thư viện số, ngân hàng tình huống thực tế và kho học liệu mở của ngành Thanh tra. Việc hợp tác với các cơ sở đào tạo trong và ngoài nước, các tổ chức quốc tế về liêm chính và quản trị công sẽ giúp chương trình bồi dưỡng bắt kịp xu thế hiện đại, nâng cao chuẩn mực nghề nghiệp cho cán bộ thanh tra Việt Nam.

Đại diện Học viện Chiến lược, Bồi dưỡng Cán bộ Xây dựng nhấn mạnh thêm: “Kết quả của công tác đào tạo, bồi dưỡng không chỉ đo bằng số lượng khóa học mà phải được lượng hóa bằng hiệu quả thực thi công vụ. Khi cán bộ sau bồi dưỡng làm việc hiệu quả hơn, giảm sai sót trong quy trình thanh tra, tiếp công dân, khiếu nại, tố cáo, đó chính là thành công của đào tạo”.

Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ là một trong những nhiệm vụ trọng tâm và mang tính chiến lược để xây dựng đội ngũ công chức, viên chức có đủ năng lực, bản lĩnh, uy tín và đạo đức công vụ. Với việc tiếp thu kinh nghiệm từ các cơ sở đào tạo của bộ, ngành khác, hệ thống đào tạo trong ngành Thanh tra có thể từng bước hoàn thiện theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp, gắn với thực tiễn quản lý và hội nhập quốc tế.

Khi mỗi khóa học thực sự giúp cán bộ thanh tra “vững pháp luật, giỏi nghiệp vụ, chuẩn mực đạo đức, thành thạo công nghệ”, đó cũng là khi công tác bồi dưỡng đạt tới mục tiêu cao nhất, góp phần xây dựng nền hành chính liêm chính, kiến tạo và phục vụ Nhân dân.