Nghị quyết 197/2025/QH15 ngày 17/5/2025 được kỳ vọng sẽ tạo ra những chuyển biến mạnh mẽ trong toàn bộ quy trình xây dựng và thực thi pháp luật tại Việt Nam. Để phát huy tối đa hiệu quả của Nghị quyết, việc sớm ban hành Nghị định hướng dẫn chi tiết, rõ ràng là vô cùng cần thiết.

Vai trò chủ đạo của Bộ Tư pháp

Bộ Tư pháp được Chính phủ giao chủ trì, phối hợp với các cơ quan, địa phương khẩn trương hoàn thiện, trình Chính phủ ban hành Nghị định hướng dẫn thi hành Nghị quyết số 197/2025/QH15 của Quốc hội.

Nhiệm vụ này một lần nữa được Chính phủ nhấn mạnh tại Nghị quyết số 205/NQ-CP ngày 12/7/2025 phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 6/2025 và hội nghị trực tuyến Chính phủ với địa phương: “Bộ Tư pháp chủ trì, phối hợp với các cơ quan, địa phương khẩn trương hoàn thiện, trình Chính phủ ban hành Nghị định hướng dẫn thi hành Nghị quyết số 197/2025/QH15 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc biệt tạo đột phá trong xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật”.

Để triển khai thực hiện nhiệm vụ quan trọng này, Bộ Tư pháp đang tập trung nguồn lực để nghiên cứu, xây dựng dự thảo Nghị định với các quy định cụ thể, khả thi, đảm bảo truyền tải đúng tinh thần và nội dung của Nghị quyết 197/2025/QH15.

Ảnh: Hoàng Minh

Đặc biệt, nhằm đảm bảo tính đồng bộ và phù hợp với thực tiễn, Bộ Tư pháp đang tăng cường phối hợp với các bộ, ngành, địa phương liên quan. Từ đó, ghi nhận, tiếp thu ý kiến đóng góp từ các cơ quan có thẩm quyền cũng như của các chuyên gia để hoàn thiện dự thảo Nghị định.

Theo ông Nguyễn Hồng Hải, Vụ trưởng Vụ Pháp luật dân sự - kinh tế (Bộ Tư pháp), 4 nhóm nội dung chính của Nghị quyết số 197/2025/QH15 được đưa vào Nghị định hướng dẫn thi hành, gồm: Quy định về định mức chi, khoán chi; tổ chức và hoạt động quỹ hỗ trợ xây dựng chính sách, pháp luật; bảo đảm nguồn nhân lực; phát triển, ứng dụng công nghệ số, chuyển đổi số phục vụ đổi mới, hiện đại hóa công tác xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật (nếu có).

Dự thảo Nghị định hướng dẫn thi hành Nghị quyết số 197/2025/QH15 của Quốc hội dự kiến gồm 6 chương, trong đó: Chương I (những quy định chung); Chương II (định mức chi, khoán chi); Chương III (tổ chức và hoạt động của Quỹ hỗ trợ xây dựng chính sách, pháp luật); Chương IV (bảo đảm nhân lực); Chương V (quy định về phát triển, ứng dụng công nghệ số, chuyển đổi số); Chương VI (điều khoản thi hành). Ngoài ra, dự thảo Nghị định còn bao gồm một số phụ lục ban hành kèm theo. 

Nghị định hướng dẫn - văn bản pháp lý quan trọng tạo đột phá trong xây dựng, thi hành pháp luật

Việc ban hành Nghị định hướng dẫn thi hành Nghị quyết 197/2025/QH15 có ý nghĩa then chốt để một số cơ chế, chính sách đặc biệt tạo đột phá trong xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật sớm được triển khai trong thực tiễn. Bởi Nghị định sẽ chuyển hóa các chủ trương, định hướng lớn của Nghị quyết thành các quy định pháp luật cụ thể, rõ ràng, dễ hiểu và dễ áp dụng; góp phần tháo gỡ điểm nghẽn, tạo đột phá.

Quốc hội thông qua Nghị quyết về một số cơ chế, chính sách đặc biệt tạo đột phá trong xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật. Ảnh: quochoi.vn

Bên cạnh đó, Nghị định sẽ giúp các cơ quan, tổ chức và cá nhân có cái nhìn thống nhất về cách thức triển khai Nghị quyết, từ đó tránh được sự chồng chéo, mâu thuẫn trong quá trình thực thi.

Bằng việc đưa ra các hướng dẫn chi tiết, Nghị định sẽ góp phần nâng cao năng lực, hiệu quả của các cơ quan trong việc xây dựng, ban hành và tổ chức thi hành pháp luật, giảm thiểu các thủ tục rườm rà, tối ưu hóa nguồn lực.

Trao đổi với phóng viên Báo Thanh tra về tầm quan trọng của Nghị định hướng dẫn, TS Nguyễn Thị Thu Nga, Trường Cán bộ Thanh tra (Thanh tra Chính phủ) nhận định: “Nghị quyết số 197/2025/QH15 là một bước tiến quan trọng trong công cuộc cải cách thể chế. Tuy nhiên, các cơ chế, chính sách đặc biệt, đột phá chỉ có thể phát huy hiệu quả tối đa khi được cụ thể hóa bằng những quy định rõ ràng, phù hợp và khả thi trong Nghị định hướng dẫn. Sự chủ động và phối hợp chặt chẽ của Bộ Tư pháp với các cơ quan có liên quan trong quá trình xây dựng là yếu tố then chốt đảm bảo tiến độ và chất lượng, giúp Nghị định nhanh chóng đi vào cuộc sống, tạo ra cú hích mạnh mẽ cho công tác xây dựng và thi hành pháp luật, tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững”.

Ảnh: Hoàng Minh

Từ góc độ thực tiễn, nhiều cơ quan, đơn vị, nhất là cơ quan, đơn vị có chức năng tham mưu về vấn đề xây dựng thể chế mong chờ Nghị định sẽ giải quyết được những vướng mắc hiện hữu, đặc biệt là trong việc áp dụng các quy định mới. Sự rõ ràng, minh bạch của Nghị định không chỉ giúp các cơ quan quản lý dễ dàng thực thi mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp trong việc tuân thủ pháp luật, góp phần cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh.

Việc khẩn trương hoàn thiện và ban hành Nghị định này là một bước đi quan trọng để hiện thực hóa những đột phá mà Nghị quyết 197/2025/QH15 mang lại. Qua đó, góp phần tạo lập một hệ thống pháp luật ngày càng hoàn thiện, đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước trong kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.