Bộ Tài chính đang xây dựng Dự thảo Nghị định quy định chi tiết khoản 9 Điều 6 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán; Luật Kế toán; Luật Kiểm toán độc lập, Luật Ngân sách nhà nước; Luật Quản lý, sử dụng tài sản công; Luật Quản lý thuế; Luật Thuế thu nhập cá nhân; Luật Dự trữ quốc gia; Luật Xử lý vi phạm hành chính, Bộ Tài chính đề xuất việc áp dụng ngưỡng nợ và thời gian nợ đối với các trường hợp bị tạm hoãn xuất cảnh.

Theo đề xuất của Bộ Tài chính, cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh có số tiền thuế nợ quá hạn trên 120 ngày từ 10 triệu đồng trở lên sẽ bị tạm hoãn xuất cảnh. Với doanh nghiệp/hợp tác xã/liên hiệp hợp tác xã bị cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế có số tiền nợ thuế quá hạn trên 120 ngày từ 100 triệu đồng trở lên, thì người đại diện pháp luật sẽ bị tạm hoãn xuất cảnh.

Đặc biệt, sẽ tạm hoãn xuất cảnh ngay với những trường hợp nợ thuế là cá nhân/chủ hộ kinh doanh, người đại diện pháp luật của doanh nghiệp/hợp tác xã/liên hiệp hợp tác xã không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký.

Biện pháp tạm hoãn xuất cảnh sẽ được cơ quan thuế thông báo cho người nộp thuế qua phương thức điện tử. Trường hợp không gửi được thông báo bằng phương thức điện tử hoặc trường hợp đối tượng nợ thuế không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký, sẽ có thông báo trên trang thông tin điện tử của cơ quan quản lý thuế. Sau 30 ngày kể từ ngày thông báo cho người nộp thuế về việc sẽ áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh mà người nộp thuế chưa hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế, cơ quan quản lý thuế sẽ có văn bản về việc tạm hoãn xuất cảnh gửi cơ quan quản lý xuất nhập cảnh để thực thi.

Cho ý kiến đối với Dự thảo Nghị định, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho rằng, về số tiền nợ thuế, nhiều doanh nghiệp phản ánh ngưỡng số tiền nợ thuế để áp dụng biện pháp cấm xuất cảnh được quy định tại Điều 1 của Dự thảo, 10 triệu đồng đối với cá nhân và 100 triệu đồng đối với doanh nghiệp, là quá thấp. Do đó, họ đề xuất cân nhắc nâng ngưỡng số tiền nợ thuế để phải áp dụng biện pháp cấm xuất cảnh lên mức 1 tỷ đồng đối với doanh nghiệp và 200 triệu đồng đối với cá nhân để tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp sản xuất kinh doanh, đóng góp ngân sách.

Có ý kiến cho rằng nâng mức nợ thuế lên 1 tỷ đồng đối với doanh nghiệp và 200 triệu đồng đối với cá nhân mới bị cấm xuất cảnh. Ảnh: MH

Theo Bộ Tài chính, việc để ngưỡng nợ lớn sẽ để lọt những trường hợp chây ỳ. Do vậy, ngưỡng nợ cần phải phù hợp để đảm bảo thu hồi nợ đọng, tránh nợ đọng dây dưa kéo dài khó thu hồi. Đồng thời, thời gian nợ là 120 ngày là hợp lý để áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh.

Cũng theo Bộ Tài chính, theo quy định hiện hành, với người nộp thuế có số tiền thuế nợ quá hạn trên 120 ngày, thông thường cơ quan thuế đã thực hiện các biện pháp đôn đốc người nộp thuế như gửi thông báo nợ cho người nộp thuế (3 kỳ thông báo), áp dụng biện pháp cưỡng chế (trích tiền từ tài khoản, phong tỏa tài khoản, khấu trừ tiền lương, thu nhập, dừng thủ tục hải quan), công khai thông tin...

Có thể thấy, đề xuất mới trong dự thảo "gỡ khó" cho một số trường hợp nợ thuế chỉ vài triệu cũng bị hoãn xuất cảnh như đã diễn ra thời gian qua.

Có ý kiến cho rằng, nên sử dụng mức khởi điểm nộp thuế thu nhập cá nhân hoặc mức lương tối thiểu làm cơ sở để xác định ngưỡng nợ thuế tạm hoãn xuất cảnh. Điều này nhằm tránh trường hợp sau này trượt giá hoặc thực tế thay đổi, lại phải điều chỉnh con số.

Có ý kiến cho rằng, có thể nghiên cứu cơ chế cho phép người bị tạm hoãn xuất cảnh được nộp thuế hoặc tiền tạm ứng tương đương ngay tại cửa khẩu. Việc này vừa giúp Nhà nước sớm thu được tiền, vừa tạo điều kiện cho người nợ thuế có thể ngay lập tức đi lại bình thường.

Theo số liệu từ Tổng cục Thuế, từ đầu năm đến nay có hơn 6.500 trường hợp bị tạm hoãn xuất cảnh do nợ thuế, gấp 3 lần so với năm 2023. Cơ quan chức năng đã thu 1.341 tỷ đồng của 2.116 người nộp thuế bị tạm hoãn xuất cảnh.