Dự thảo mới về tiêu chuẩn chức danh lãnh đạo, quản lý sẽ áp dụng cho hàng loạt vị trí chủ chốt trong các cơ quan hành chính Nhà nước và đơn vị sự nghiệp công lập. Đáng chú ý, chức danh chánh thanh tra là một trong những đối tượng cốt lõi được áp dụng tiêu chuẩn mới, được quy định cụ thể ở cả hai cấp Trung ương và địa phương.

Tại cấp bộ, các tiêu chuẩn mới áp dụng cho các chức danh lãnh đạo cao nhất như thứ trưởng, vụ trưởng và các vị trí tương đương như: Cục trưởng, chánh văn phòng, chánh thanh tra... Các cấp phó và trưởng/phó phòng thuộc bộ cũng nằm trong phạm vi điều chỉnh.

Tại cấp sở và tương đương (cấp tỉnh), dự thảo áp dụng với giám đốc sở và các chức danh tương đương, trong đó có chức danh chánh thanh tra tỉnh, chánh văn phòng Đoàn đại biểu Quốc hội và HĐND, chánh văn phòng UBND cấp tỉnh... cùng với các phó giám đốc sở, trưởng/phó phòng và tương đương thuộc sở.

Ngoài ra, các công chức, viên chức lãnh đạo, quản lý trong các đơn vị sự nghiệp công lập cũng thuộc đối tượng áp dụng.

Theo đó, dự thảo quy định về tiêu chuẩn chung đối với các chức danh, chức vụ công chức, viên chức lãnh đạo, quản lý về tiêu chuẩn về chính trị, tư tưởng; về phẩm chất đạo đức, lối sống và ý thức tổ chức kỷ luật; về trình độ, năng lực; về uy tín và khả năng quy tụ, đoàn kết; về thành tích, kết quả công tác; về sức khỏe, độ tuổi, kinh nghiệm công tác…

Ngoài việc phải đáp ứng các tiêu chuẩn chung trên, dự thảo của Bộ Nội vụ đặt ra một bộ tiêu chuẩn toàn diện và khắt khe, áp dụng chung cho cả chức danh vụ trưởng cấp bộ và tương đương, giám đốc sở và tương đương, với mục tiêu siết chặt chất lượng cán bộ lãnh đạo.

Theo đó, các ứng viên cho cả hai vị trí này đều phải đáp ứng hàng loạt yêu cầu cao về năng lực chuyên môn và quản lý. Họ bắt buộc phải nắm chắc và am hiểu sâu sắc hệ thống pháp luật, cơ chế, chính sách của ngành; có kinh nghiệm tổng kết thực tiễn và khả năng đề xuất giải pháp kịp thời tháo gỡ vướng mắc.

Về năng lực lãnh đạo, dự thảo nhấn mạnh khả năng điều hành, phối hợp, sử dụng và đánh giá hiệu quả cán bộ, đồng thời phải là người đi đầu trong việc giữ vững kỷ luật, kỷ cương hành chính, phòng, chống tham nhũng, lãng phí và tiêu cực. Các lãnh đạo này cũng phải chứng minh được năng lực tham mưu, hoạch định chính sách, chỉ đạo thực hiện và giải quyết dứt điểm các vụ việc phát sinh, khiếu nại, tố cáo của công dân.

Đặc biệt, một điểm mới mang tính đột phá và được áp dụng cho cả hai chức danh là yêu cầu về đổi mới sáng tạo. Ứng viên bắt buộc phải "có sáng kiến, mô hình cải cách hành chính, ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số" hoặc các giải pháp mang tính đột phá đã được áp dụng hiệu quả trong thực tiễn. Đây được xem là thước đo quan trọng, đòi hỏi lãnh đạo phải có "sản phẩm" cụ thể, có năng lực giải quyết tình huống phức tạp và thúc đẩy tăng hiệu suất bộ máy.

Về lộ trình công tác, dự thảo quy định điều kiện tiên quyết chặt chẽ: Ứng viên vụ trưởng bắt buộc phải đang giữ chức phó vụ trưởng hoặc tương đương thuộc bộ. Tương tự, ứng viên giám đốc sở phải đang giữ chức phó giám đốc sở hoặc các chức danh, chức vụ tương đương khác theo quy định của cấp có thẩm quyền.