Tham dự hội nghị có thành viên Hội đồng Tư vấn UBTƯ MTTQ Việt Nam, các chuyên gia, nhà khoa học, lãnh đạo các tổ chức chính trị - xã hội.

Tại hội nghị, bà Nguyễn Quỳnh Liên, Trưởng Ban Dân chủ - Pháp luật UBTƯ MTTQ Việt Nam nêu rõ, sau nhiều lần sửa đổi, bổ sung, Luật Bầu cử 2015 được coi là khá hoàn thiện. Luật đã cụ thể hóa cơ bản quyền ứng cử, bầu cử của công dân theo quy định của Hiến pháp năm 2013, có những bước đổi mới cơ bản trong quy trình tổ chức bầu cử để bảo đảm thực hiện hiệu quả, thực chất.

Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện luật và qua thực tiễn 2 cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội, đại biểu HĐND 2016-2021 và 2021-2026 cho thấy, một số quy định đã bộc lộ những hạn chế, vướng mắc, chưa phù hợp với thực tiễn, có thể ảnh hưởng tới hiệu quả và chất lượng của bầu cử ĐBQH.

Các đại biểu tham dự đã đi sâu vào phân tích đối với “quy định về quyền ứng cử”, bao gồm cả quyền tự ứng cử và quyền được cơ quan, tổ chức, đơn vị giới thiệu; đối với việc hiệp thương giới thiệu người ứng cử; về vấn đề giới thiệu người ứng cử của các cơ quan, tổ chức, đơn vị; nội dung sơ yếu lý lịch của người ứng cử, chứng nhận sức khỏe, ý thức chấp hành pháp luật của người ứng cử...

Từ thực tế triển khai, các ý kiến tại hội nghị đã đồng tình với những đề xuất sửa đổi các quy định cụ thể của Luật Bầu cử 2015, theo đó, cần quy định cụ thể hơn về tiêu chuẩn của người ứng cử ĐBQH, đại biểu HĐND, nhất là đối với đại biểu hoạt động chuyên trách.

Ngoài lựa chọn được những người thực sự tiêu biểu đại diện cho ý chí, nguyện vọng của nhân dân tham gia vào các cơ quan quyền lực nhà nước, đồng thời khắc phục được tình trạng có sự chênh lệch quá rõ về năng lực, trình độ chuyên môn, kinh nghiệm công tác giữa những người ứng cử.

Về cơ cấu, số lượng, chất lượng nữ ứng cử viên: Không nên kết hợp nhiều cơ cấu cho 1 nữ ứng cử viên; việc kết hợp cơ cấu cần có sự cân bằng giữa nam và nữ; không nên giới thiệu quá nhiều nữ ứng cử viên không giữ chức vụ hoặc chức vụ thấp ở cùng 1 đơn vị; nên sắp xếp ít nhất 2 nữ ứng cử viên trong 1 đơn vị bầu cử, nếu chỉ có thể phân bổ 1 nữ ứng cử viên thì cần bố trí những người có kinh nghiệm, chức vụ, có cơ hội trúng cử cao.

Bên cạnh đó cần sửa đổi Điều 7, Điều 8 Luật Bầu cử 2015 theo hướng có sự tham gia của Ban Thường trực UBTƯ MTTQ Việt Nam và đại diện lãnh đạo các tổ chức chính trị - xã hội và ý kiến các địa phương nhằm bảo đảm sát với tình hình, yêu cầu thực tế.

Nhiều đại biểu cho rằng cần sửa đổi, bổ sung các quy định về hiệp thương giới thiệu người ứng cử trong Luật Bầu cử 2015 theo hướng: Ủy ban Thường vụ Quốc hội chỉ dự kiến về cơ cấu, thành phần và phân bổ số lượng ĐBQH được bầu ở mỗi cơ quan, tổ chức ở Trung ương và mỗi tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương mà không dự kiến cả cơ cấu, thành phần và phân bổ số lượng người được giới thiệu ứng cử.

Trong cơ cấu tổng thể ĐBQH mỗi khóa cần có cơ cấu đại biểu là người tự ứng cử với một tỷ lệ hợp lý tương tự như cơ cấu đại biểu là người dân tộc thiểu số và phụ nữ đã được quy định trong Luật Bầu cử 2015.

Các cơ quan, tổ chức, đơn vị được phân bổ người ứng cử phải giới thiệu có số dư, không giới thiệu “tròn” như hiện nay. Theo đó, với mỗi cơ cấu cần giới thiệu ít nhất hai người ứng cử để Mặt trận hiệp thương lựa chọn lấy một người để đưa vào danh sách chính thức những người ứng cử.

Cũng cần quy định rõ hơn với việc tổ chức tiếp xúc cử tri nơi cư trú hoặc nơi công tác đối với người tự ứng cử ĐBQH và đại biểu HĐND các cấp trước hội nghị hiệp thương lần thứ ba để chốt danh sách người ứng cử.

Phát biểu tại hội nghị, GS.TS Trần Ngọc Đường nhấn mạnh, những góp ý của các chuyên gia, nhà khoa học là những nội dung quan trọng, góp phần hoàn thiện Dự thảo Báo cáo Giám sát Luật Bầu cử ĐBQH và đại biểu HĐND năm 2015, là cơ sở để các cơ quan có thẩm quyền xem xét, nghiên cứu tiếp thu, từ đó đề xuất phương hướng, giải pháp nhằm hoàn thiện các quy định của Luật Bầu cử ĐBQH và đại biểu HĐND.