Phát huy quyền làm chủ tập thể trong tổ chức sinh hoạt quân nhân

Thông tư số 60/2025/TT-BQP của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, có hiệu lực từ ngày 14/7/2025, là văn bản pháp lý quan trọng sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 122/2024/TT-BQP ngày 31/12/2024 của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng quy định về thực hiện dân chủ ở cơ sở trong Quân đội Nhân dân Việt Nam. Các sửa đổi này hướng tới việc nâng cao quyền làm chủ, sự tham gia của quân nhân, công nhân, viên chức quốc phòng và người lao động vào các hoạt động của cơ quan, đơn vị.

Đáng chú ý, Thông tư đã sửa đổi, bổ sung khoản 1 Điều 13 về việc bầu, cho thôi là ủy viên Hội đồng quân nhân. Về hình thức bàn và quyết định, Thông tư quy định rõ việc tổ chức sinh hoạt tập thể quân nhân để bàn và quyết định các nội dung theo Điều 13, dựa trên đề xuất của Hội đồng quân nhân, chỉ huy cơ quan, đơn vị, hoặc khi có ít nhất một phần ba tổng số quân nhân, công nhân, viên chức quốc phòng, người lao động đề nghị. Trong trường hợp bất khả kháng không thể tổ chức hội nghị tập thể, chỉ huy cơ quan, đơn vị sẽ chỉ đạo Hội đồng quân nhân gửi phiếu lấy ý kiến toàn thể.

Hội nghị tập thể quân nhân về thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở do chỉ huy cơ quan, đơn vị chủ trì tổ chức định kỳ mỗi năm một lần, hoặc đột xuất khi cần. Việc quy định cụ thể thành phần tham dự hội nghị đối với các cấp tiểu đoàn và tương đương, hoặc cấp đại đội làm việc phân tán, cũng được điều chỉnh linh hoạt để phù hợp với thực tiễn.

Tăng cường kiểm tra, giám sát: Bảo đảm minh bạch, hiệu quả

Để đảm bảo quyền làm chủ của quân nhân được thực thi một cách hiệu quả, Thông tư mới đặc biệt nhấn mạnh vai trò kiểm tra, giám sát. Quân nhân, công nhân, viên chức quốc phòng, người lao động thực hiện việc kiểm tra, giám sát thông qua hoạt động của Hội đồng quân nhân. Khi phát hiện dấu hiệu vi phạm, họ có quyền kiến nghị, phản ánh đến người chỉ huy, Hội đồng quân nhân hoặc các tổ chức quần chúng, đồng thời có quyền khiếu nại, tố cáo theo quy định của pháp luật và Bộ Quốc phòng.

Hội đồng quân nhân, với vai trò đại diện, sẽ thực hiện kiểm tra, giám sát theo quy định. Thông tư cũng quy định trách nhiệm của người chỉ huy trong việc tạo điều kiện và bảo đảm để Hội đồng quân nhân thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, giám sát theo quy định của pháp luật, xử lý nghiêm các hành vi cản trở quyền này.

Đồng thời, quân nhân, công nhân, viên chức quốc phòng, người lao động cũng chịu trách nhiệm về nội dung phản ánh, kiến nghị, khiếu nại, tố cáo của mình và tích cực phối hợp trong việc xác minh, kiểm tra, giám sát.

Ban Thanh tra Nhân dân: Công cụ giám sát hiệu quả

Thông tư cũng đặc biệt chú trọng đến vai trò của Ban Thanh tra Nhân dân trong các doanh nghiệp Nhà nước thuộc quân đội, một cơ chế quan trọng để người lao động thực hiện quyền dân chủ của mình.

Ban Thanh tra Nhân dân được thành lập tại doanh nghiệp Nhà nước, do hội nghị người lao động bầu từ 3 đến 9 thành viên, hoặc có thể nhiều hơn để đảm bảo hiệu quả. Thành viên phải là người đang công tác tại doanh nghiệp, có phẩm chất đạo đức tốt, uy tín, và sức khỏe. Nhiệm kỳ của ban là 2 năm và có cơ chế thay thế thành viên khi cần thiết.

Ban Thanh tra Nhân dân có nhiệm vụ kiểm tra việc thực hiện các quyết định của tập thể người lao động, giám sát việc thực hiện chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về thực hiện dân chủ trong doanh nghiệp Nhà nước. Họ có quyền kiến nghị xử lý vi phạm, yêu cầu cung cấp thông tin, xem xét vụ việc theo đề nghị của người lao động và tham dự các cuộc họp liên quan. Các quy định này đảm bảo Ban Thanh tra Nhân dân hoạt động hiệu quả, trở thành công cụ đắc lực để người lao động bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.

Việc ban hành và triển khai Thông tư số 60/2025/TT-BQP thể hiện quyết tâm chính trị và trách nhiệm của Bộ Quốc phòng trong việc cụ thể hóa các quy định của Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở vào môi trường quân đội – nơi đặc thù cao về tổ chức, kỷ luật. Những sửa đổi, bổ sung trong Thông tư không chỉ nâng cao hiệu quả thực thi quyền làm chủ của cán bộ, quân nhân, công nhân và người lao động, mà còn góp phần củng cố kỷ cương nội bộ, tăng cường công khai, minh bạch, phòng ngừa sai phạm ngay từ cơ sở.

Đây là một bước tiến cần thiết, tạo tiền đề vững chắc để xây dựng quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại, đồng thời góp phần xây dựng “thế trận lòng dân” ngày càng vững mạnh trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc.