Chiều 27/10, bà Nguyễn Thanh Hà, Phó Cục trưởng Cục Kiểm tra văn bản và Quản lý xử lý vi phạm hành chính, đã chủ trì cuộc họp Hội đồng thẩm định của Bộ Tư pháp về dự thảo Nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lưu trữ (dự thảo Nghị định).

Nghiên cứu bổ sung việc xử phạt vi phạm hành chính trên môi trường số

Tại cuộc họp, ông Trần Trung Kiên, Phó Cục trưởng Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước, Bộ Nội vụ - cơ quan chủ trì soạn thảo dự thảo Nghị định trình bày dự thảo tờ trình.

Theo ông Trần Trung Kiên, qua công tác kiểm tra thực tế của Bộ Nội vụ, nhất là ở cấp xã cho thấy còn rất nhiều tài liệu được doanh nghiệp xử lý nghiệp vụ nhưng không đảm bảo, tuy nhiên lại không có chế tài xử lý đối với cán bộ, công chức và doanh nghiệp.

Ông Trần Trung Kiên, Phó Cục trưởng Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước, Bộ Nội vụ trình bày dự thảo tờ trình. Ảnh: Minh Nguyệt

Luật Xử lý vi phạm hành chính, Luật Lưu trữ năm 2024 và Nghị định số 113/2025/NĐ-CP đã quy định cụ thể và thống nhất về thẩm quyền, trách nhiệm, yêu cầu của các cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân tham gia vào hoạt động lưu trữ. Do đó, cần xác định rõ những hành vi vi phạm phải bị xử phạt trong lĩnh vực lưu trữ để quy định hình thức, mức xử phạt, thẩm quyền xử phạt cụ thể đối với từng hành vi.

“Việc xây dựng và ban hành Nghị định là biện pháp phù hợp và cấp thiết để giải quyết những vướng mắc, bất cập trong thực tiễn thi hành pháp luật về lưu trữ, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật về lưu trữ trong xã hội; tăng tính răn đe, bảo đảm kỷ cương, hiệu lực của pháp luật, hiệu quả quản lý Nhà nước; bảo đảm an toàn, toàn vẹn, gìn giữ lâu dài và phát huy giá trị của tài liệu lưu trữ quốc gia”, ông Trần Trung Kiến cho biết.

Bà Nguyễn Thanh Hà, Phó Cục trưởng Cục Kiểm tra văn bản và Quản lý xử lý vi phạm hành chính đã chủ trì cuộc họp. Ảnh: Minh Nguyệt

Nghị định này quy định về hành vi vi phạm hành chính, hình thức xử phạt, mức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả đối với từng hành vi vi phạm hành chính, thẩm quyền lập biên bản và thẩm quyền xử phạt của các chức danh đối với vi phạm hành chính trong lĩnh vực lưu trữ.

Tại cuộc họp, ông Đỗ Đình Rô, đại diện Bộ Khoa học và Công nghệ ý kiến về nội dung ứng dụng khoa học công nghệ trong xử phạt vi phạm hành chính. Theo ông Rô, trong tương lai, việc phát hiện vi phạm trong môi trường số là chủ yếu. Tuy nhiên, dự thảo Nghị định chưa đề cập đến nội dung này nên ông đề nghị quy định cụ thể việc tiến hành xử phạt vi phạm hành chính trên môi trường số (làm thế nào để biết có vi phạm hay không, nộp tiền trên môi trường số, các biện pháp khắc phục hậu quả, biện pháp xử phạt bổ sung…).

Ông Đỗ Đình Rô, đại diện Bộ Khoa học và Công nghệ cho ý kiến tại cuộc họp. Ảnh: Minh Nguyệt

Cơ bản nhất trí với nội dung dự thảo Nghị định, đại diện Bộ Công an (C12) đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo trong việc quy định số hóa tài liệu cần nghiên cứu xem xét, rà soát một số nội dung, như: Các hành vi cụ thể về định nghĩa số hóa hiện nay; xác định rõ việc tạo lập cơ sở dữ liệu tài liệu lưu trữ điện tử; việc xử phạt đối với hộ kinh doanh, hộ gia đình nên áp dụng như đối với cá nhân, không phải với tổ chức.

Đồng thời, về hình thức xử phạt bổ sung, đại diện Bộ Công an cũng đề xuất bổ sung hình phạt về truy cập, chia sẻ trái phép dữ liệu; tịch thu phương tiện vi phạm; bổ sung thêm “chiếm đoạt” vào các hành vi bị nghiêm cấm quy định tại khoản 3, Điều 8 của dự thảo. Cuối cùng, bổ sung nội dung về hủy tài liệu lưu trữ có giá trị đặc biệt.

Đại diện Bộ Công an tại cuộc họp. Ảnh: Minh Nguyệt

Dự thảo Nghị định đủ điều kiện trình Chính phủ sau khi tiếp thu ý kiến của thành viên Hội đồng

Nhấn mạnh các nội dung tại dự thảo Nghị định cơ bản được các đại biểu đồng thuận, bà Nguyễn Thanh Hà, Phó Cục trưởng Cục Kiểm tra văn bản và Quản lý xử lý vi phạm hành chính đề nghị, trong tờ trình, cơ quan chủ trì soạn thảo bổ sung nội dung cụ thể hơn liên quan đến Nghị quyết 57 và việc xử phạt thông qua phương thức điện tử, theo hướng viện dẫn.

Liên quan đến đối tượng bị xử phạt, ngoài các nội dung đại biểu nêu, cần tính toán làm rõ chủ thể liên quan đến cơ quan Nhà nước, bảo đảm nhất quán; cân nhắc mức phạt đối với từng chủ thể là cá nhân, tổ chức và rà soát kỹ để đảm bảo tính hợp pháp, đúng với quy định của Luật Xử lý vi phạm hành chính.

Mặt khác, rà soát lại toàn bộ các hành vi vi phạm xem nội dung nào cần quy định xử phạt, quy định dấu hiệu hành vi vi phạm. Đặc biệt, tính toán những trường hợp vi phạm nhiều lần, tái phạm đối với những hành vi được quy định trong dự thảo Nghị định, gắn liền với tính chất, mức độ.

Bà Nguyễn Thanh Hà, Phó Cục trưởng Cục Kiểm tra văn bản và Quản lý xử lý vi phạm hành chính, Bộ Tư pháp chủ trì cuộc họp. Ảnh: Minh Nguyệt

Bên cạnh đó, bà Nguyễn Thanh Hà cho rằng về tính chất, mức độ, một số hành vi vi phạm cần tính theo mét tài liệu và tỷ lệ dao động cần gắn liền với mức phạt.

Đáng chú ý, bà Hà cho rằng dự thảo Nghị định cần quy định cụ thể về hậu quả xã hội vì liên quan đến những hành vi cố tình vi phạm.

“Phải làm rõ toàn bộ việc thi hành hình thức xử phạt và các biện pháp khắc phục hậu quả tương ứng với hành vi vi phạm; liên quan đến tước quyền sử dụng giấy phép chứng chỉ hành nghề, cần làm rõ những loại giấy phép chứng chỉ hành nghề nào sẽ bị tước trong dự thảo Nghị định này”, bà Hà nêu rõ

Đáng chú ý, bà Hà đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp thu ý kiến về thẩm quyền xử phạt. Theo đó, quy định về trách nhiệm của các bộ trong xử phạt hành vi vi phạm. Nói cách khác, phải phân tán thẩm quyền cho các bộ, Bộ Nội vụ giữ vai trò là cơ quan đầu mối.

“Sau khi cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp thu tối đa các ý kiến của Hội đồng thẩm định và các phòng chuyên môn theo nội dung nêu trên, dự thảo Nghị quyết sẽ đủ điều kiện trình Chính phủ”, bà Nguyễn Thanh Hà nói.