Mở rộng đối tượng có chọn lọc

Theo quy định tại Điều 5 của Nghị định số 173/2025/NĐ-CP về hợp đồng thực hiện nhiệm vụ của công chức, đối tượng được phép ký hợp đồng để thực hiện nhiệm vụ của công chức trong các cơ quan Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội, được phân chia theo nhóm công việc.

Tùy thuộc vào tính chất của từng nhóm nhiệm vụ, các cá nhân có thể được mời tham gia với điều kiện phù hợp và đảm bảo chất lượng thực hiện nhiệm vụ.

Đối với các công việc chiến lược, đột xuất và không thường xuyên (khoản 1, Điều 4), đối tượng được lựa chọn bao gồm:

(1) Nhà quản lý, nhà quản trị doanh nghiệp, doanh nhân tiêu biểu, xuất sắc trong các lĩnh vực phù hợp với nhiệm vụ.

(2) Luật gia, luật sư, chuyên gia, nhà khoa học đầu ngành, lĩnh vực phù hợp với nhiệm vụ.

Những cá nhân này thường là người có kinh nghiệm thực tiễn sâu sắc, đã đạt thành tựu nổi bật trong nghề nghiệp, có khả năng đưa ra định hướng hoặc giải pháp mang tính chiến lược, đột phá cho các chương trình, đề án quan trọng.

Đối với các công việc mang tính chuyên môn sâu hoặc thời vụ, không thường xuyên (khoản 2, Điều 4), đối tượng được mở rộng hơn, gồm:

Nhóm chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý như trên.

Những người có kinh nghiệm thực tiễn, từng triển khai nhiệm vụ tương tự, hiểu sâu sắc về lĩnh vực chuyên môn, kỹ thuật.

Những người có đủ tiêu chuẩn, điều kiện chuyên môn, có kinh nghiệm, kỹ năng đáp ứng yêu cầu của vị trí việc làm chuyên môn, nghiệp vụ cụ thể.

Như vậy, chính sách mới cho phép linh hoạt trong tuyển chọn cá nhân tham gia vào hoạt động của bộ máy công quyền, không gò bó vào quy trình tuyển dụng biên chế truyền thống, mà hướng tới hiệu quả công việc và chất lượng đầu ra.

Đối với công việc phục vụ nội bộ (khoản 3, Điều 4), cơ quan có thẩm quyền có thể ký hợp đồng dịch vụ với cá nhân hoặc pháp nhân để thực hiện nhiệm vụ mà đội ngũ nhân lực hiện tại chưa đáp ứng được. Điều này đặc biệt cần thiết trong bối cảnh cơ quan Nhà nước đang phải đẩy mạnh chuyển đổi số, cải cách hành chính, nhưng lại thiếu hụt nhân lực chuyên môn cao về công nghệ, dữ liệu, hay quản trị hệ thống.

Điểm đáng lưu ý là: Người được ký hợp đồng thực hiện nhiệm vụ không tính vào biên chế, không bị ràng buộc bởi tiêu chuẩn vị trí lãnh đạo quản lý, nhưng vẫn phải tuân thủ các nguyên tắc như bảo mật thông tin, không làm ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của đơn vị.

Tập trung vào đổi mới, công nghệ, chuyển đổi số

Nội dung công việc được phép thực hiện thông qua hình thức hợp đồng được quy định chi tiết tại Điều 4, chia thành ba nhóm lớn:

Một là, công việc chiến lược, đột xuất, không thường xuyên, chủ yếu liên quan đến:

Xây dựng và hoạch định chính sách, chiến lược, đề án khoa học, công nghệ, cải cách thể chế;

Triển khai các chương trình thí điểm về công nghệ, chính sách đột phá, mô hình thử nghiệm mới;

Nhiệm vụ cấp quốc gia, cấp bộ, địa phương về thực thi pháp luật, phát triển dữ liệu lớn, AI, công nghệ sinh học, năng lượng mới...;

Nhiệm vụ đặc biệt theo quyết định của người đứng đầu cơ quan có thẩm quyền.

Các công việc này có đặc điểm là mang tính dẫn dắt, định hướng và đổi mới, đòi hỏi sự tham gia của các chuyên gia, nhà khoa học có tầm nhìn chiến lược và kiến thức cập nhật.

Hai là, công việc chuyên môn đặc thù, yêu cầu trình độ cao

Đây là nhóm công việc gắn với ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số, phân tích dữ liệu, trí tuệ nhân tạo trong quản trị Nhà nước. Cụ thể gồm:

Xây dựng, vận hành hệ thống dữ liệu, trí tuệ nhân tạo phục vụ chính phủ số, kinh tế số, xã hội số;

Giám sát, phát triển nền tảng số quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành;

Triển khai các đề án cải cách thể chế, thử nghiệm chính sách, bảo mật hệ thống thông tin.

Những công việc này mang tính kỹ thuật, công nghệ cao, thường không phải nhiệm vụ thường xuyên, và hiện nay nguồn nhân lực trong cơ quan công quyền còn thiếu hụt hoặc chưa đáp ứng được yêu cầu.

Ba là, công việc hỗ trợ nội bộ, chưa có nguồn nhân lực phù hợp.

Đây là nhóm công việc mang tính hỗ trợ, phục vụ cho hoạt động của cơ quan, tổ chức, đơn vị mà hiện tại đội ngũ công chức không đáp ứng kịp. Việc thuê ngoài sẽ được người đứng đầu cơ quan quyết định, tùy theo yêu cầu thực tế và nằm ngoài quỹ lương, không làm phát sinh biên chế.

Nghị định 173 được đánh giá là bước đi cụ thể hóa chủ trương mở rộng và linh hoạt hóa hình thức sử dụng nhân lực trong khu vực công và đảm bảo nguyên tắc hiệu quả, tiết kiệm, minh bạch, không làm ảnh hưởng đến hoạt động thường xuyên của cơ quan Nhà nước.

Việc quy định rõ ràng về đối tượng và nội dung công việc được phép ký hợp đồng sẽ góp phần nâng cao chất lượng thực hiện nhiệm vụ công vụ, thúc đẩy chuyển đổi số và cải cách thể chế một cách thực chất và kịp thời.