Buổi tọa đàm được tổ chức ngay sau khi UBND TP Hà Nội chấp thuận kiến nghị của Sở Giao thông vận tải (GTVT) Hà Nội cho phép một doanh nghiệp vận tải thí điểm tuyến vận tải mới từ bến xe Giáp Bát đi bến xe TP Lào Cai, bến xe Sa Pa và tuyến bến xe Nước Ngầm đi bến xe Sa Pa trên cơ sở đăng ký phương án khai thác tuyến cố định, không khai thác vào những khung giờ cao điểm tại Hà Nội để tránh ách tắc giao thông.

Trong khi từ năm 2017 đến nay, Hà Nội vẫn đang thực hiện việc sắp xếp luồng tuyến vận tải khách liên tỉnh theo phương án phân luồng xe đến từ hướng nào sẽ vào bến đầu tiên của hướng đấy. Nói cách khác, xe khách đến từ các hướng Đông, Tây, Nam, Bắc sẽ vào các bến xe nằm tại các vị trí tương ứng Đông, Tây, Nam, Bắc của Hà Nội.

Có ý kiến cho rằng việc chấp thuận tuyến vận tải thí điểm có làm ảnh hưởng đến quy định luồng tuyến vận tải Hà Nội đã công bố hay không? Liệu có phải là tiền đề để bỏ quy định luồng tuyến vận tải hiện nay? Và làm cách nào để tránh được tình trạng xe khách “lách quy định” chạy xuyên tâm thành phố?

Số khác lại ủng hộ, cho rằng sẽ phục vụ tốt cho nhu cầu của hành khách, người dân, nhưng cơ quan quản lý cần có giải pháp quản lý cụ thể như thế nào đối với hoạt động thí điểm này của doanh nghiệp vận tải, để không xảy ra cạnh tranh mất công bằng, hay bùng nổ xe dù bến cóc như hoạt động của xe hợp đồng trá hình đang xảy ra thời gian qua mà đến nay vẫn chưa có giải pháp khắc phục hiệu quả.

Phát biểu tại buổi tọa đàm, ông Đỗ Xuân Hoa, Phó Chủ tịch Hiệp hội Vận tải Việt Nam cho biết, việc Hà Nội tổ chức vận tải theo hướng tuyến từ cuối năm 2016 đã cho thấy tác dụng rất tốt, là cách làm khoa học, đảm bảo trật tự an ninh trên địa bàn, giảm ùn tắc giao thông.

“Tất cả hoạt động giao thông tại Hà Nội và các địa phương đều rất tốt. Các địa phương đều đề nghị Hiệp hội báo cáo lên Bộ GTVT nên giữ quy định về hướng tuyến”, ông Hoa cho biết.

TS Nguyễn Xuân Thuỷ, nguyên Giám đốc nhà xuất bản GTVT cho rằng, chủ trương quy định vận tải theo luồng tuyến của cơ quan chức năng từ năm 2016 - 2017 là phù hợp với tình hình thực tiễn.

“Tôi thấy thời gian qua, các luồng tuyến vận tải tại 5 - 6 bến xe của Hà Nội đã ổn định, được người dân đồng tình và hình thành thói quen đi lại với từng bến, từng tuyến”, TS Thủy cho biết.

Ông Nguyễn Tuyển, Trưởng phòng Quản lý vận tải, Sở GTVT Hà Nội nhận định: "Với Hà Nội, sau khi thực hiện điều chỉnh luồng tuyến, chúng tôi đánh giá tình hình trật tự ATGT đã tốt hơn. Khi điều chuyển tuyến phía Nam từ Mỹ Đình ra Giáp Bát và ngược lại cũng có lý do".

Theo ông Tuyển, việc bố trí xe tại Hà Nội hoàn toàn tuân thủ các quy định của Chính phủ và Bộ GTVT. Các tuyến đi các tỉnh Tây Bắc sẽ vào bến xe Yên Nghĩa, phía Nam cũng vào Yên Nghĩa, các tuyến đi cầu Thăng Long vào bến xe Mỹ Đình, các tuyến đi quốc lộ 1A vào bến xe Giáp Bát và bến xe Nước Ngầm.

“Nhưng trong nguyên tắc ưu tiên này vẫn có những tuyến giữ ổn định cho người dân, như Giáp Bát và Nước Ngầm vẫn có tuyến đi Hải Phòng, cầu Thanh Trì, trong khi các quy định trước không quy định rõ mà chỉ là ưu tiên nên chúng tôi sắp xếp cho việc ưu tiên. Theo các chuyên gia, việc ưu tiên này phù hợp và được sự đồng thuận của người dân và doanh nghiệp”, ông Tuyển nói.

Ông Nguyễn Xuân Thuỷ, Phó vụ trưởng Vụ Vận tải, Bộ GTVT cho biết, quy định về luồng tuyến vận tải đã được đề cập trong nhiều văn bản quy phạm pháp luật và được tiếp tục cụ thể hoá tại Nghị định 41/2024/NĐ-CP được ban hành ngày 16/4/2024.

Việc UBND TP Hà Nội chấp thuận thí điểm “mở lốt” từ bến xe Giáp Bát, Nước Ngầm đi Sa Pa, Lào Cai có thành tiền lệ xấu? Ảnh: TQ

“Thực tế 8 năm qua, việc điều chỉnh được đánh giá đã đạt hiệu quả cao. Tất nhiên, nó sẽ có những tác động nhất định đến hoạt động của các doanh nghiệp nhưng đó là tất yếu và phân luồng tuyến là việc cần phải làm”, ông Tuyến nói.

Trong Nghị định hướng dẫn thực hiện Luật Đường bộ đang được trình Chính phủ, quy định luồng tuyến vận tải cũng được đề cập nhằm giữ sự ổn định để các doanh nghiệp đầu tư, khai thác ổn định các tuyến vận tải.

Cũng theo ông Thủy, trong hoạt động vận tải, việc mở tuyến mới là chuyện hết sức bình thường, nhất là khi nhu cầu đi lại của ngày càng tăng cùng với nhịp phát triển của nền kinh tế.

“Việc mở các tuyến với mục tiêu đảm bảo quyền đi lại thuận lợi, an toàn, hiệu quả của người dân, nếu có sự nghiên cứu, đánh giá các yếu tố và sự đồng thuận của cơ quan chức năng, việc mở tuyến vận tải mới là rất tốt”, ông Thủy nói.

Đồng ý kiến của ông Thủy, ông Nguyễn Tuyển, Trưởng phòng Quản lý vận tải, Sở GTVT Hà Nội cho rằng, khi làm thí điểm, thực hiện một hoạt động đột phá phục vụ người dân thì phải cân nhắc, lựa chọn, khó có thể đại trà.

Sapa là điểm du lịch thu hút người dân, phương tiện di chuyển lên đây rất nhiều. Việc sử dụng xe vận tải liên tỉnh cũng là phương tiện giao thông công cộng nên khi có hướng tuyến và phát triển tốt vận tải liên tỉnh cũng sẽ góp phần giúp giảm xe cá nhân.

“Khi làm thí điểm, phải có thời gian thực hiện nhất định khoảng 6 tháng đến 1 năm. Trong thời gian đó, nếu doanh nghiệp không thực hiện đúng cam kết, chạy xuyên tâm, sang Mai Dịch, hay đi vào giờ cao điểm, chúng tôi sẽ yêu cầu dừng ngay”, ông Tuyển cho biết.

Công ty CP vận tải Futa - Hà Sơn, Chi nhánh Hà Nội vừa được UBND TP Hà Nội chấp thuận chạy thí điểm tuyến vận tải mới từ bến xe Giáp Bát đến bến xe TP Lào Cai, bến xe Sa Pa và từ bến xe Nước Ngầm đến bến xe Sa Pa trên cơ sở đăng ký khai thác tuyến cố định. Các tuyến này sẽ không khai thác vào khung giờ cao điểm (tức từ 6h – 9h sáng và từ 16h – 19h30 chiều).