Yêu cầu làm rõ trách nhiệm, khắc phục vi phạm

Sau khi chỉ ra nhiều sai phạm, chậm tiến độ và lãng phí tại 2 dự án đầu tư lớn, Thanh tra Chính phủ đã kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo Bộ VHTTDL cùng UBND tỉnh Lào Cai kiểm điểm trách nhiệm, thu hồi hàng tỷ đồng chi sai và có biện pháp khắc phục dứt điểm các tồn tại kéo dài nhiều năm qua.

Trong đó, đề nghị Bộ VHTTDL tổ chức kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm tập thể và cá nhân, xử lý các sai phạm trong quản lý đầu tư xây dựng, đồng thời thu hồi các khoản chi sai theo quy định pháp luật.

Cơ quan thanh tra cũng yêu cầu Bộ phải chấn chỉnh toàn diện công tác quản lý dự án, từ khâu phân công chủ đầu tư, kiểm soát tiến độ, chất lượng thi công, thẩm duyệt phòng cháy, chữa cháy cho đến nghiệm thu công trình, nhằm tránh tái diễn tình trạng chậm trễ và lãng phí vốn đầu tư công.

Thanh tra Chính phủ đề nghị Bộ trưởng Bộ VHTTDL theo thẩm quyền, tổ chức kiểm điểm và xử lý trách nhiệm với các tập thể, cá nhân liên quan, đồng thời rà soát, khắc phục những tồn tại, sai sót và giảm trừ các khoản chi sai.

Đặc biệt, yêu cầu Văn phòng Bộ VHTTDL - đơn vị chủ đầu tư dự án Trụ sở cơ quan Bộ - kiểm điểm trách nhiệm đối với việc điều chỉnh tiến độ, thay đổi hợp đồng và nghiệm thu thanh toán không đúng quy định.

Theo kết luận, hai gói thầu số 6 và số 7 của dự án có giá trị điều chỉnh tăng không đúng quy định tổng cộng hơn 4,2 tỷ đồng, trong đó: Gói thầu số 6 (San nền và kè chắn đất): tăng 1,823 tỷ đồng; Gói thầu số 7 (Lắp đặt máy biến áp và điện ngoài nhà): tăng 2,381 tỷ đồng.

Kết luận yêu cầu giảm trừ giá trị quyết toán hơn 4,2 tỷ đồng, đồng thời buộc các nhà thầu nộp lại ngân sách Nhà nước số tiền đã thanh toán sai quy định là 3,790 tỷ đồng (gồm 1,819 tỷ đồng của gói 6 và 1,971 tỷ đồng của gói 7).

Trường hợp không khắc phục được, Bộ VHTTDL phải chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra để xử lý theo quy định pháp luật.

UBND tỉnh Lào Cai bị nhắc nhở vì chậm giải phóng mặt bằng

Cùng với đó, kiến nghị chỉ đạo UBND tỉnh Lào Cai kiểm điểm trách nhiệm trong việc giải phóng mặt bằng quá chậm của dự án Trung tâm Huấn luyện thể thao quốc gia Sa Pa.

Theo kết luận, tính đến ngày 28/8/2025, dự án vẫn còn 1,46 ha/15,2 ha chưa được giải phóng, dẫn đến việc không bàn giao đủ mặt bằng cho chủ đầu tư, khiến tiến độ thi công bị đình trệ kéo dài.

Thanh tra cũng kiến nghị Bộ Tài chính chủ trì phối hợp các bộ, ngành liên quan để xây dựng văn bản hướng dẫn phương pháp xác định giá trị lãng phí trong đầu tư công, làm cơ sở xử lý trách nhiệm trong các trường hợp tương tự.

Đối với Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng Bộ VHTTDL - đơn vị chủ đầu tư dự án Trung tâm Huấn luyện thể thao quốc gia Sa Pa, Thanh tra Chính phủ yêu cầu kiểm điểm trách nhiệm vì triển khai chậm công tác giải phóng mặt bằng, thiếu phối hợp với cơ quan chức năng của tỉnh Lào Cai.

Việc chậm bàn giao mặt bằng đã khiến dự án không thể hoàn thành trong năm 2025 như kế hoạch, phải báo cáo Thủ tướng Chính phủ để xin xử lý khó khăn, vướng mắc.

Ban Quản lý dự án cũng bị yêu cầu làm rõ việc không thu hồi khoản tạm ứng 39,6 tỷ đồng trong thời gian gói thầu thi công bị tạm dừng, vi phạm quy định tài chính, gây nguy cơ lãng phí vốn ngân sách Nhà nước.

Cơ quan thanh tra đề nghị Ban Quản lý dự án khẩn trương phối hợp với UBND tỉnh Lào Cai và các đơn vị tại địa phương đẩy nhanh công tác giải phóng diện tích còn lại, sớm bàn giao mặt bằng cho nhà thầu tiếp tục thi công.

Thanh tra Chính phủ đồng thời yêu cầu UBND tỉnh Lào Cai và Chủ tịch UBND tỉnh kiểm điểm trách nhiệm trong việc phê duyệt quy hoạch chi tiết 1/500 của dự án Sa Pa khi có một phần diện tích nằm trong khu đất đã cấp cho Công ty CP Tam Đỉnh (dự án nông nghiệp hữu cơ tại Sa Pa).

Việc chồng chéo ranh giới này khiến dự án phải tạm dừng thi công 6 tháng để hoàn thiện lại hồ sơ pháp lý, dẫn đến chậm tiến độ.

Tỉnh Lào Cai được yêu cầu chỉ đạo Ban Quản lý dự án khu vực Sa Pa và UBND phường Sa Pa khẩn trương hoàn tất việc thu hồi 1,46 ha đất còn lại, sớm bàn giao cho nhà thầu để đảm bảo tiến độ thi công, phấn đấu đưa công trình vào sử dụng trong năm 2026.

Các biện pháp tháo gỡ và cam kết tiến độ mới

Về hướng khắc phục, dự án Trụ sở các cơ quan Bộ VHTTDL đã được Thủ tướng Chính phủ cho phép gia hạn bố trí vốn ngân sách Trung ương đến năm 2025.

Theo Nghị quyết số 01-NQ/BTV ngày 11/7/2025 của Đảng ủy Bộ VHTTDL, dự án đặt mục tiêu: Trước 30/9/2025, hoàn tất điều chỉnh thiết kế, thẩm duyệt và nghiệm thu hạng mục phòng cháy, chữa cháy; trước 30/10/2025, nghiệm thu tổng thể toàn bộ công trình; trong tháng 11/2025 chính thức bàn giao, đưa vào sử dụng.

Với dự án Trung tâm Huấn luyện thể thao quốc gia Sa Pa, Bộ VHTTDL đã có Văn bản số 1116/BVHTTDL-KHTC ngày 19/3/2025 gửi Bộ Tài chính, đề nghị báo cáo Thủ tướng cho phép kéo dài dự án sang giai đoạn trung hạn 2026-2030, để có thời gian xử lý dứt điểm công tác giải phóng mặt bằng, đảm bảo hoàn thành đúng yêu cầu kỹ thuật và tiến độ điều chỉnh.

Thanh tra Chính phủ nhấn mạnh, việc xử lý nghiêm trách nhiệm và thu hồi kinh tế sai phạm tại hai dự án của Bộ VHTTDL là cần thiết để răn đe, chấn chỉnh kỷ luật đầu tư công.

Đồng thời, yêu cầu các cơ quan, địa phương liên quan rút kinh nghiệm sâu sắc, tăng cường giám sát, minh bạch và tuân thủ quy định pháp luật trong quản lý vốn Nhà nước, tránh để lặp lại tình trạng dự án kéo dài, đội vốn, gây lãng phí như thời gian qua.