Qua thanh tra phát hiện nhiều khuyết điểm, vi phạm

Kết luận thanh tra cho thấy, bên cạnh các kết quả đạt được, trong việc phát hành, sử dụng nguồn tiền từ TPDN của doanh nghiệp, tổ chức phát hành (TCPH) còn có những khuyết điểm, vi phạm; trong quản lý nhà nước về lĩnh vực TPDN vẫn còn một số tồn tại, bất cập... có ảnh hưởng và tác động tiêu cực đến sự phát triển của thị trường TPDN.

Đối với các tổ chức tín dụng (TCTD), qua thanh tra cho thấy, về hồ sơ phát hành TPDN, có 4/5 TCTD thực hiện chưa đúng quy định đối với nội dung Bản công bố thông tin trước phát hành. Về phương án phát hành TPDN, có 1 TCTD trong giai đoạn từ năm 2016 đến năm 2019 thực hiện phát hành TPDN không đúng theo phương án phát hành đã được Hội đồng quản trị phê duyệt. Về công tác quản trị, tại một số ngân hàng, các phương án phát hành TPDN không nêu cụ thể loại cho vay (ngắn hạn/trung hạn/dài hạn), loại khách hàng vay (tổ chức/cá nhân) dẫn đến khó khăn trong việc đối chiếu, đánh giá báo cáo kết quả sử dụng tiền từ phát hành TPDN của ngân hàng.

67 TCPH được thanh tra gồm có 5 ngân hàng thương mại cổ phần, 37 công ty cổ phần, 25 công ty trách nhiệm hữu hạn.

Về sử dụng và quản lý nguồn tiền từ phát hành TPDN, qua thanh tra cho thấy, một số TCTD sử dụng tiền TPDN chưa đúng mục đích đã nêu tại phương án phát hành: tại một số ngân hàng, việc sử dụng tiền thu từ phát hành một số mã TPDN để cho vay ngắn hạn trong khi tại phương án phát hành là để cho vay trung và dài hạn. Ngoài ra, 5/5 TCTD không theo dõi riêng nguồn tiền TPDN mà hòa vào nguồn vốn kinh doanh chung của TCTD (gồm cả nguồn huy động tiết kiệm từ các tổ chức, cá nhân, nguồn khác) sau đó giải ngân cho cá nhân, tổ chức vay vốn nên hầu hết nguồn tiền TPDN không được quản lý, theo dõi về mục đích sử dụng bảo đảm cụ thể, minh bạch và chính xác theo quy định (cho vay khách hàng nào, thời hạn bao nhiêu từ nguồn tiền TPDN).

Về công bố thông tin, qua thanh tra cho thấy, 5/5 TCTD thực hiện chưa đúng các quy định về nghĩa vụ công bố thông tin.

Về lãi suất TPDN tại các TCTD, qua thanh tra cho thấy, một số ngân hàng việc phát hành TPDN với lãi suất cố định không có căn cứ theo quy định đã nêu tại nội dung kiểm tra, xác minh.

Qua công tác thanh tra, đoàn thanh tra đã phát hiện nhiều khuyết điểm, vi phạm. Ảnh: TQ

Đối với các công ty con thuộc Công ty Cổ phần Tập đoàn T&T, qua thanh tra cho thấy, 2/7 TCPH gồm Công ty TNHH Điện gió Phước Hữu - Duyên Hải 1 và Công ty Cổ phần Phong điện Yang Trung có nội dung mục đích phát hành TPDN tại phương án phát hành chưa cụ thể theo quy định; 3/7 TCPH gồm Công ty TNHH Điện gió Phước Hữu - Duyên Hải 1, Công ty TNHH Điện gió Hoà Đông 2 và Công ty Cổ phần Phong điện Yang Trung nội dung bản công bố thông tin trước phát hành TPDN chưa đầy đủ, chưa nêu rõ về thời gian giải ngân nguồn tiền TPDN theo quy định.

Về công bố thông tin, qua thanh tra cho thấy, 7/7 TCPH thực hiện chưa đúng các quy định về nghĩa vụ công bố thông tin.

Đối với Tập đoàn No Va và các công ty con, qua thanh tra cho thấy, có 1 TCPH là Công ty Cổ phần Đầu tư Địa ốc No Va không có Báo cáo tài chính hợp nhất năm 2019, chưa đúng quy định về điều kiện phát hành TPDN và hồ sơ phát hành TPDN; 9 TCPH thực hiện chưa đúng quy định về hồ sơ phát hành trong đó, 2 TCPH là Tập đoàn No Va và Công ty Unity vi nội dung phương án phát hành thiếu thông tin, không cụ thể về chương chính/dự án theo quy định, 7 TCPH (Tập đoàn No Va, Công ty Unity, Công ty TNHH Địa ốc Nova Saigon Royal, Công ty TNHH Bất động sản Gia Đức, Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Bất động sản Thuận Phát, Công ty Cổ phần Nova Final Solution và Công ty Cổ phần Đầu tư Địa ốc No Va) nội dung bản công bố thông tin chưa đầy đủ hoặc không chính xác…

Kiến nghị nhiều nội dung

Từ kết quả thanh tra và các nội dung kết luận, Thanh tra Chính phủ yêu cầu các TCPH chấm dứt các hành vi vi phạm về phát hành TPDN và sử dụng nguồn vốn từ TPDN đã được phát hiện qua thanh tra; khẩn trương rà soát, khắc phục các tồn tại, khuyết điểm và hậu quả (nếu có) đã được nêu tại kết luận thanh tra; thực hiện nghiêm các yêu cầu, chỉ đạo của Thanh tra Ngân hàng Nhà nước, Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội về các nội dung xử lý vi phạm phát hiện qua thanh tra theo quy định của pháp luật về TPDN và pháp luật có liên quan; báo cáo kết quả đến Thanh tra Ngân hàng Nhà nước, Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội để tổng hợp, báo cáo Ngân hàng Nhà nước, Bộ Tài chính và Thanh tra Chính phủ.

Kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo Bộ Tài chính chủ trì, nghiên cứu, tham mưu sửa đổi, bổ sung các Nghị định: số 153/2020/NĐ-CP, 65/2022/NĐ-CP, 08/2023/NĐ-CP và Thông tư số 76/2024/TT- BTC ngày 31/12/2020 của Bộ Tài chính. 

Chỉ đạo Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước, căn cứ quy định tại khoản 5 Điều 35 Nghị định số 163/2018/NĐ-CP, khoản 5 Điều 3 Nghị định số 153/2020/NĐ-CP, xử phạt vi phạm hành chính đối với vi phạm của các TCPH nêu tại phần kết quả kiểm tra, xác minh theo quy định tại các nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực chứng khoán và thị trường chứng khoán. Trong quá trình xem xét, xử lý; trường hợp phát hiện có dấu hiệu vi phạm nghiêm trọng, gây hậu quả thì chuyển thông tin vụ việc cho cơ quan chức năng xem xét, xử lý theo quy định pháp luật.

Đại diện các tổ chức, doanh nghiệp được thanh tra đều nhất trí với kết luận thanh tra. Ảnh: TQ

Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát chặt chẽ đối với các doanh nghiệp, TCPH, phát hành và sử dụng tiền TPDN vào mục đích nhận chuyển nhượng vốn góp, cổ phần; kinh doanh bất động sản nói chung và bất động sản nghỉ dưỡng, du lịch nói riêng.

Chỉ đạo Cục Thuế tiến hành kiểm tra việc chấp hành pháp luật về thuế đối với các doanh nghiệp được thanh tra; căn cứ các nội dung đã nêu tại kết quả kiểm tra xác minh, trường hợp phát hiện vi phạm pháp luật thì chuyển cơ quan chức năng xử lý theo quy định. Chỉ đạo các cơ quan thuế tăng cường rà soát, hướng dẫn, kiểm tra (trong trường hợp cần thiết) đối với việc thực hiện nghĩa vụ thuế của tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động chuyển nhượng cổ phần/phần vốn góp tại doanh nghiệp; chuyển nhượng dự án bất động sản nói chung và sử dụng nguồn vốn TPDN cho các mục đích trên để xử lý theo quy định pháp luật…

Kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo Ngân hàng Nhà nước rà soát, nghiên cứu, sửa đổi bổ sung Thông tư số 01/2021/TT-NHΝΝ ngày 31/3/2021 của Ngân hàng Nhà nước quy định về phát hành kỳ phiếu, tín phiếu, chứng chỉ tiền gửi, TPDN trong nước của TCTD, chi nhánh ngân hàng nước ngoài đối với nội dung tại khoản 1 Điều 9 về lãi suất TPDN theo hướng: Lãi suất giấy tờ có giá do TCTD, chi nhánh ngân hàng nước ngoài phát hành quyết định phù hợp với quy định hiện hành về lãi suất của Ngân hàng Nhà nước trong từng thời kỳ; TCTD, chi nhánh ngân hàng nước ngoài phát hành cần nêu cụ thể căn cứ, quy định lãi suất mà mình áp dụng tại hồ sơ phát hành; thực hiện niêm yết công khai mức lãi suất huy động theo quy định.

Chỉ đạo Thanh tra Ngân hàng Nhà nước kiểm tra việc nhận và quản lý tài sản bảo đảm của Ngân hàng Thương mại cổ phần Việt Nam Thịnh Vượng để đảm bảo cho nghĩa vụ thanh toán gốc, lãi TPDN khi đến hạn đối với 3 gói TPDN: NVL2020-01, NVL2020-02, NVL2020-03 của Công ty Cổ phần Tập đoàn No Va…

Căn cứ quy định tại Điều 4 Thông tư liên tịch số 03/2018/TTLT-VKSNDTC- BCA-BQP-TTCP ngày 18/10/2018 của Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao, Bộ Công an, Bộ Quốc phòng và Thanh tra Chính phủ; Thanh tra Chính phủ cung cấp thông tin về những vi phạm, khuyết điểm đối với các TCPH tại khoản 2.1 các Mục IV, V Phần B kết luận thanh tra để Bộ Công an xem xét, xử lý.