Chuyển nhượng đất công sai thẩm quyền

Theo kết luận thanh tra, về nguồn gốc đất 3.476,1m² mà ông Ngô Văn Rẻ xin cấp GCNQSDĐ là của Đài Phát thanh huyện Tân Biên (cũ). Năm 1994, Đài Phát thanh huyện chuyển nhượng cho ông Ngô Văn Rẻ trị giá 25.000.000 đồng, được UBND huyện phê duyệt thống nhất cho Đài Phát thanh huyện được hoán đổi để lấy tiền xây dựng trụ sở mới là sai thẩm quyền quy định tại khoản 1 Điều 24 Luật Đất đai năm 1993, lý do đây là đất của tổ chức thuộc thẩm quyền quản lý của UBND tỉnh. Về quá trình sử dụng, ông Rẻ có quá trình sử dụng từ năm 1994 cho đến nay.

Về quy hoạch sử dụng đất tại khu vực ông Rẻ đang sử dụng, theo Quyết định số 1122/QĐ-UBND ngày 16/8/1999 của UBND tỉnh Tây Ninh về việc phê duyệt quy hoạch chung thị trấn Tân Biên, huyện Tân Biên, tỉnh Tây Ninh; các nghị quyết của HĐND huyện Tân Biên về phê duyệt quy hoạch sử dụng đất của UBND huyện qua các thời kỳ; bản đồ quy hoạch sử dụng đất của UBND huyện phê duyệt ngày 26/6/1999 thì diện tích 3.476,1m² được quy hoạch là đất ở đô thị.

Quyết định số 1756/QĐ-UBND ngày 30/6/2016 của UBND tỉnh Tây Ninh về việc phê duyệt Kế hoạch sử dụng đất năm 2016 của huyện Tân Biên khu vực đất ông Rẻ đang sử dụng 3.476,1m² được quy hoạch là đất ở đô thị.

Thiếu sót, vi phạm trong việc cấp GCNQSDĐ

Theo kết luận thanh tra, việc UBND huyện Tân Biên cấp GCNQSDĐ ngày 6/1/2016 diện tích 3.476,1m² trong đó 200m² đất ở đô thị, còn lại là đất trồng cây lâu năm cho ông Rẻ là không đúng mục đích sử dụng đất và hiện trạng sử dụng đất, lý do khi ông Rẻ nhận chuyển nhượng không có giấy tờ ghi loại đất. Sổ mục kê lập năm 1992 ghi diện tích 3.600m², loại đất “TC”.

Nhưng sổ mục kê lập sau ngày 18/12/1980 không được xem là một trong các loại giấy tờ về đất đai theo quy định tại Điều 50 Luật Đất đai năm 2003 (nay là điểm đ khoản 1 Điều 137 Luật Đất đai năm 2024) và Công văn số 1586/BTNMT-ĐKTKĐĐ ngày 25/4/2007 của Bộ Tài nguyên và Môi trường (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) về việc sử dụng sổ dã ngoại và sổ mục kê đất đai, nên không có căn cứ pháp lý để xác định diện tích đất chuyển nhượng hay được giao năm 1994 là đất ở, thuộc trường hợp thu hồi GCNQSDĐ theo khoản 2 Điều 106 Luật Đất đai 2013, nay là điểm d khoản 2 Điều 152 Luật Đất đai 2024.

Theo quy định tại khoản 5 Điều 17 Thông tư số 76/2014/TT-BTC ngày 16/6/2014 của Bộ Tài chính hướng dẫn một số điều của Nghị định số 45/2014/NĐ-CP của Chính phủ về thu tiền sử dụng đất, thì ông Rẻ phải nộp tiền chuyển mục đích sử dụng đất khi cấp GCNQSDĐ diện tích 200m² đất ở.

Cũng theo kết luận thanh tra, về thủ tục cấp GCNQSDĐ cho ông Rẻ chưa phù hợp với quy định pháp luật, lý do năm 2015 UBND huyện Tân Biên ban hành Quyết định 1436/QĐ-UBND cấp GCNQSDĐ cho ông Rẻ, nhưng chưa xử lý đối với Quyết định cấp GCNQSDĐ đã cấp cho ông Rẻ vào năm 2002 (Quyết định số 72/QĐ-UB).

Kiến nghị thu hồi, hủy bỏ GCNQSDĐ

Kết luận thanh tra đã chỉ ra trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân để xảy ra những hạn chế, thiếu sót, vi phạm. Trong đó, Đài Truyền thanh huyện Tân Biên (cũ) chuyển nhượng đất công trái phép; UBND thị trấn Tân Biên (cũ) lập tờ trình đề nghị cấp đất sai quy định; Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Tân Biên (cũ) lập tờ trình xin ý kiến cấp GCNQSDĐ sai quy định; Văn phòng Đăng ký đất đai tỉnh Tây Ninh - Chi nhánh Tân Biên (nay là Văn phòng Đăng ký đất đai tỉnh Tây Ninh - Khu vực Tân Biên) xác định nghĩa vụ tài chính không đúng quy định...

Kết luận thanh tra của Thanh tra tỉnh Tây Ninh. Ảnh: Thu Huyền

Nguyên nhân hạn chế, thiếu sót, vi phạm do trải qua nhiều thời kỳ lãnh đạo, công tác quản lý đất đai của tổ chức không chặt chẽ, nhận thức và hiểu biết pháp luật về đất đai của một số cán bộ, công chức, viên chức còn hạn chế dẫn đến việc tham mưu, cấp GCNQSDĐ cho ông Rẻ không đúng quy định pháp luật, không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính và mục đích sử dụng đất.

Hạn chế, thiếu sót, vi phạm được phát hiện qua thanh tra đã được Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an huyện Tân Biên (cũ) và Viện Kiểm sát Nhân dân tỉnh Tây Ninh xác định là vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai, không khởi tố vụ án hình sự do không cấu thành tội phạm.

Các sai phạm của tổ chức, cá nhân có liên quan đã được Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Tây Ninh (cũ); Huyện uỷ, UBND huyện Tân Biên (cũ) chỉ đạo, xử lý đúng theo thẩm quyền và quy định của pháp luật.

Tại Kết luận thanh tra số 510/KL-TTr ngày 12/8/2025, Chánh Thanh tra tỉnh Tây Ninh đề nghị UBND xã Tân Biên ban hành quyết định điều chỉnh Quyết định số 72/2002/QĐ-UB ngày 3/10/2002 của UBND huyện Tân Biên (cũ) về việc cấp 16 GCNQSDĐ thổ cư cho các gia đình cá nhân tại thị trấn Tân Biên, theo hướng loại bỏ hộ ông Ngô Văn Rẻ. Lý do: chưa xác định được nghĩa vụ tài chính và chưa cấp GCNQSDĐ; ban hành quyết định thu hồi Quyết định số 1436/QĐ-UBND của UBND huyện về việc cấp GCNQSDĐ cho ông Ngô Văn Rẻ và bà Huỳnh Thị Kim Loan, lý do không đúng trình tự, thủ tục, không đúng mục đích sử dụng đất, chưa thực hiện nghĩa vụ tài chính; ban hành quyết định thu hồi và hủy bỏ GCNQSDĐ số CH03545 ngày 6/1/2016 của ông Ngô Văn Rẻ và bà Huỳnh Thị Kim Loan, lý do không đúng mục đích sử dụng đất theo quy định tại điểm d khoản 2 Điều 152 Luật Đất đai năm 2024.

Đối với việc kiểm điểm trách nhiệm, do các tổ chức, cá nhân có liên quan đã được Huyện uỷ, UBND huyện Tân Biên (cũ) chỉ đạo kiểm điểm trách nhiệm và có hình thức xử lý cụ thể, nên Chánh Thanh tra tỉnh Tây Ninh không kiến nghị kiểm điểm lại.