Thực hiện Nghị quyết số 190/2025/QH15 của Quốc hội, với sự tham mưu của Bộ Công an, ngày 14/8/2025, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 224/2025/NĐ-CP (sau đây gọi chung là Nghị định 224) sửa đổi, bổ sung Điều 5 Nghị định số 22, theo trình tự, thủ tục rút gọn. Trong đó, đã sửa đổi, bổ sung những nội dung thẩm quyền giải quyết tố cáo của trưởng công an cấp xã; thẩm quyền giải quyết tố cáo của Giám đốc Công an cấp tỉnh.

Sửa đổi, bổ sung thẩm quyền cho trưởng công an cấp xã trong giải quyết tố cáo

So với nội dung quy định của khoản 1, Điều 5 Nghị định số 22, Nghị định 224 đã bổ sung chức danh trưởng công an đặc khu và bỏ trưởng trạm công an; trưởng công an thị trấn để phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương mới: Xã, phường, đặc khu không có thị trấn, không có trạm công an. Trong khi đó, đồn công an là một tổ chức độc lập, không phải công an cấp xã. Cùng với đó là quy định bỏ thẩm quyền giải quyết tố cáo của “trưởng trạm công an; trưởng công an thị trấn” và bổ sung thẩm quyền của “trưởng công an đặc khu”.

Bên cạnh đó, theo mô hình tổ chức mới, tổ chức bộ máy của công an cấp xã có 5 tổ công tác, gồm: Tổng hợp, An ninh, Cảnh sát khu vực, Cảnh sát trật tự và Cảnh sát phòng, chống tội phạm, mỗi tổ đều có chức năng, nhiệm vụ riêng. Do vậy, Nghị định 224 đã bổ sung thẩm quyền giải quyết tố cáo đối với các tổ thuộc công an cấp xã bị tố cáo.

Do vậy, theo khoản 1, Điều 1 Nghị định 224, trưởng công an xã, trưởng công an phường, trưởng công an đặc khu (gọi chung là trưởng công an cấp xã), trưởng đồn công an và tương đương giải quyết tố cáo đối với cán bộ, chiến sĩ công an thuộc quyền quản lý trực tiếp, trừ phó trưởng công an cấp xã, phó trưởng đồn công an và tương đương; giải quyết tố cáo đối với các tổ thuộc quyền quản lý trực tiếp. 

Thực hiện chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy công an địa phương theo hướng "tỉnh toàn diện, xã vững mạnh, bám cơ sở", không tổ chức công an cấp huyện, nên trưởng công an cấp huyện không còn là một cấp giải quyết tố cáo. Do vậy, Nghị định 224 đã bãi bỏ toàn bộ quy định về thẩm quyền giải quyết tố cáo của trưởng công an cấp huyện. 

Sửa đổi, bổ sung thẩm quyền giải quyết tố cáo của Giám đốc Công an cấp tỉnh

Nếu như trước đây thẩm quyền giải quyết tố cáo đối với trưởng công an huyện, phó trưởng công an huyện, các đơn vị công an cấp huyện thuộc Giám đốc Công an cấp tỉnh, thì nay theo quy định của Nghị định 224, bỏ các cụm từ “trưởng công an cấp huyện, phó trưởng công an cấp huyện”; đồng thời bổ sung cụm từ “trưởng công an xã, phó trưởng công an cấp xã, trưởng đồn công an, phó trưởng đồn công an và tương đương” và sửa đổi cụm từ “giải quyết tố cáo đơn vị công an cấp huyện, cấp phòng và đơn vị tương đương do công an cấp tỉnh quản lý trực tiếp” thành “giải quyết tố cáo đối với đơn vị thuộc quản lý trực tiếp” để đảm bảo tính tổng quát, thống nhất.

Do vậy, theo khoản 3, Điều 1 Nghị định 224, Giám đốc Công an cấp tỉnh giải quyết tố cáo đối với trưởng phòng, phó trưởng phòng, thủ trưởng, phó thủ trưởng đơn vị tương đương cấp phòng thuộc công an cấp tỉnh, trưởng công an cấp xã, phó trưởng công an cấp xã, trưởng đồn công an, phó trưởng đồn công an và tương đương; giải quyết tố cáo đối với đơn vị thuộc quyền quản lý trực tiếp”.

Bỏ quy định về thẩm quyền giải quyết tố cáo của một số cơ quan, đơn vị

Hiện nay, do không còn tổ chức công an cấp huyện và trạm công an, nên đã bãi bỏ thẩm quyền giải quyết tố cáo của trưởng công an huyện và trạm trưởng; đồng thời, cấp đội trưởng và tương đương thuộc cấp phòng, đơn vị tương đương cấp phòng; đội trưởng thuộc trại giam, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng (là những cấp trực thuộc của trưởng phòng, thủ trưởng đơn vị tương đương cấp phòng; giám thị trại giam, giám đốc cơ sở giáo dục bắt buộc, hiệu trưởng trường giáo dưỡng) không có thẩm quyền trong giải quyết tố cáo.

Do vậy, Nghị định 224 đã bỏ quy định “giải quyết tố cáo thuộc thẩm quyền của thủ trưởng cơ quan, đơn vị công an cấp dưới trực tiếp khi có căn cứ cho rằng việc giải quyết tố cáo có vi phạm pháp luật nghiêm trọng hoặc có dấu hiệu không khách quan” của trưởng công an huyện, trưởng phòng, thủ trưởng đơn vị tương đương cấp phòng (thuộc Công an tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương), giám thị trại giam, giám đốc cơ sở giáo dục bắt buộc, hiệu trưởng trường giáo dưỡng, trưởng phòng, thủ trưởng các đơn vị tương đương cấp phòng có con dấu riêng (thuộc đơn vị cấp cục và tương đương thuộc cơ quan bộ)

Cụ thể, khoản 4, Điều 1 Nghị định 224 quy định: Người có thẩm quyền giải quyết tố cáo trong Công an Nhân dân quy định tại khoản 4, 5, 6 Điều này giải quyết tố cáo thuộc thẩm quyền của thủ trưởng cơ quan, đơn vị công an cấp dưới trực tiếp khi có căn cứ cho rằng việc giải quyết tố cáo có vi phạm pháp luật nghiêm trọng hoặc có dấu hiệu không khách quan. Căn cứ xác định việc vi phạm pháp luật nghiêm trọng, có dấu hiệu không khách quan trong giải quyết tố cáo theo quy định của Nghị định Quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức thi hành Luật Tố cáo.