Buổi đối thoại do Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Trịnh Xuân Trường chủ trì.

Dự án Đường vành đai 2, được phê duyệt theo Quyết định 3478/QĐ-UBND ngày 31/10/2018 và điều chỉnh tại Quyết định 2912/QĐ-UBND ngày 19/9/2019 của UBND tỉnh Lào Cai, mang kỳ vọng lớn trong việc mở rộng thị trấn Bắc Hà, tạo quỹ đất, thúc đẩy kinh tế - xã hội và cải thiện đời sống đồng bào dân tộc thiểu số.

 Với quy mô 36,8 ha, dự án bao gồm 7,65 ha đường trục chính rộng 20,5 m, 11,09 ha đường nội bộ, 6,96 ha hạ tầng kỹ thuật như san nền, cấp thoát nước, và 11,11 ha đất tái định cư cùng đất đấu giá. Nguồn vốn đến từ ngân sách tỉnh, huyện, và đấu giá đất, đảm bảo tính khả thi tài chính.

Tuy nhiên, từ năm 2021, 8 hộ dân tại thôn Na Hối Nùng, xã Na Hối, đã liên tục khiếu kiện, vượt cấp lên Trung ương, phản ánh việc UBND huyện Bắc Hà thu hồi đất ngoài ranh giới dự án, cưỡng chế trái quy định, và chậm giải quyết tái định cư. 

Bà Sùng Thị Yên  nhấn mạnh huyện thu hồi và cưỡng chế ngoài phạm vi 20,5 m đường trục chính, yêu cầu thực hiện đúng Quyết định 3478, 2912, trả lại đất ngoài ranh giới để dân ổn định cuộc sống. 

Bà Thào Thị Chiu cho biết,  vì gia đình bị cưỡng chế, phá nhà cửa ngoài phạm vi dự án, đồng thời chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) cho thửa đất đổi làm nhà văn hóa thôn từ năm 1999.

 Ông Lù A Phán, đại diện gia đình 11 khẩu, cho biết mất hơn 6.000 m² đất nông nghiệp, không còn sinh kế, và đề nghị hỗ trợ thêm đất tái định cư. 

Những tranh cãi này đã khiến dự án đình trệ, dù đường trục chính gần hoàn thành. Sự chậm trễ không chỉ gây lãng phí ngân sách mà còn làm gián đoạn cơ hội phát triển kinh tế vùng, đẩy các hộ dân vào cảnh khó khăn, và làm gia tăng nguy cơ mất an ninh trật tự tại khu vực đồng bào dân tộc thiểu số. 

Tại buổi đối thoại, các hộ dân tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu của mình. Bà Sùng Thị Yên đặt câu hỏi về việc giải quyết đơn thư, khẳng định huyện chưa trả lời thỏa đáng và yêu cầu chỉnh lý hồ sơ địa chính, cấp lại GCNQSDĐ cho đất ngoài ranh giới. 

Bà Thào Thị Chiu chất vấn tính minh bạch của thông báo thu hồi đất, khi quyết định thu hồi ghi chuyển thành đất công cộng dù đất của gia đình không nằm trong phạm vi đường. Ông Lù A Phán đề nghị xem xét hỗ trợ sinh kế cho gia đình đông khẩu, nhấn mạnh đất bị thu hồi còn dùng để làm đường nhánh. 

Đại diện các công dân tại buổi đối thoại. Ảnh: PV

UBND huyện Bắc Hà cho biết đã tổ chức 42 cuộc làm việc cấp xã, 15 cuộc đối thoại cấp huyện và trả lời 14 lượt đơn thư cấp tỉnh, khẳng định mọi đơn thư được giải quyết kịp thời, đúng quy định. Sở Xây dựng giải thích quy mô 36,8 ha bao gồm đường trục chính, đường nội bộ, và hạ tầng kỹ thuật, không chỉ giới hạn ở 20,5 m đường chính như người dân hiểu. Sở Nông nghiệp và Môi trường xác nhận dự án phù hợp quy hoạch sử dụng đất, thu hồi đúng trình tự theo Điều 63 Luật Đất đai 2013. Tòa án Nhân dân tỉnh và Tòa án cấp cao tại Hà Nội đã bác đơn khởi kiện của ông Tải A Túng, khẳng định Quyết định 3478, 2912 hợp pháp. Công an tỉnh Lào Cai cũng kết luận dự án được thực hiện cơ bản đúng quy định pháp luật.

 Tại buổi đối thoại, ông Nguyễn Hồng Điệp, Trưởng Ban Tiếp công dân Trung ương nhận định: dù tính pháp lý của dự án được khẳng định, buổi đối thoại vẫn phơi bày những bất cập trong thực thi. Nhưng  các hộ dân không phản đối Quyết định 3478, 2912, mà chỉ quan tâm đến cách thực hiện thu hồi đất. Ông chỉ ra rằng chính quyền còn thiếu sót trong tuyên truyền, giải thích, dẫn đến người dân chưa hiểu rõ quyền lợi. 

Ông đề nghị UBND tỉnh giao Bí thư, Chủ tịch huyện Bắc Hà trực tiếp gặp từng hộ dân, giải quyết từng nội dung cụ thể, đảm bảo quyền lợi tối đa cho người dân.

Ông Ngô Mạnh Hùng, Phó Cục trưởng Cục I Thanh tra Chính phủ đánh giá, buổi đối thoại diễn ra thẳng thắn, minh bạch, đạt yêu cầu của Thanh tra Chính phủ. 

Ông Hùng nhấn mạnh các nội dung Tòa án đã phán quyết, như vụ ông Tải A Túng, phải được chấp hành, tránh khiếu kiện vượt cấp.

 Đối với các trường hợp cụ thể, ông Hùng đề nghị chính quyền xem xét, hỗ trợ dân ổn định cuộc sống, đặc biệt với những hộ gặp khó khăn đặc biệt như gia đình ông Lù A Phán. Ông kêu gọi người dân hợp tác, nêu rõ vướng mắc để chính quyền giải quyết, đồng thời nhấn mạnh cần chấm dứt khiếu kiện để dự án sớm triển khai, tránh thêm lãng phí.

Ông Trịnh Xuân Trường, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh nhấn mạnh: các hộ dân đồng tình với tính pháp lý của dự án, chỉ tranh cãi về ranh giới và chính sách. Ông Trịnh Xuân Trường chỉ đạo Bí thư huyện Bắc Hà làm việc với từng hộ, vận dụng chính sách có lợi, báo cáo Tỉnh ủy trong tháng 5/2025. 

Bí thư kêu gọi người dân ủng hộ dự án, không khiếu kiện vượt cấp, đồng thời yêu cầu đảm bảo an ninh trật tự, tránh điểm nóng tại khu vực đồng bào dân tộc. Các cơ quan thực hiện dự án được giao đẩy nhanh tiến độ, sớm đưa công trình vào sử dụng.