Khung pháp lý được hoàn thiện, tạo nền tảng bền vững

Theo Phó Thống đốc Thường trực Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Đào Minh Tú, từ đầu năm 2025 đến nay hạ tầng phục vụ chuyển đổi số ngành Ngân hàng luôn được chú trọng đầu tư.

Việc chuyển đổi số ngành Ngân hàng không chỉ đơn thuần là ứng dụng công nghệ trong vận hành, mà còn là quá trình thay đổi toàn diện về cách thức cung ứng dịch vụ, phương thức quản trị và mô hình kinh doanh, với mục tiêu cuối cùng là nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Thời gian qua, dưới sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ và NHNN, chuyển đổi số ngành Ngân hàng đã có những bước tiến mạnh mẽ, thể hiện rõ nét qua việc hầu hết dịch vụ ngân hàng cơ bản đã được số hóa toàn diện. Nhiều ngân hàng thương mại hiện ghi nhận tỷ lệ trên 95% tổng số giao dịch được thực hiện qua kênh số, phản ánh xu thế tất yếu và nhu cầu ngày càng cao của khách hàng về dịch vụ tài chính nhanh chóng, thuận tiện và an toàn.

Một trong những yếu tố quan trọng giúp chuyển đổi số trong ngành Ngân hàng diễn ra thuận lợi là khung khổ pháp lý ngày càng được hoàn thiện. NHNN đã chủ động ban hành Kế hoạch triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, cũng như Nghị quyết số 03/NQ-CP và 71/NQ-CP của Chính phủ về chương trình hành động thực hiện các mục tiêu này.

Đặc biệt, việc ban hành Nghị định 94/NĐ-CP ngày 29/4/2025 quy định về Cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong lĩnh vực ngân hàng (Regulatory Sandbox) là dấu mốc quan trọng. Cơ chế này cho phép các ngân hàng, công ty Fintech, tổ chức trung gian thanh toán thử nghiệm sản phẩm, dịch vụ mới trong môi trường được kiểm soát, giảm rủi ro, tạo điều kiện cho sáng tạo có định hướng, đồng thời hỗ trợ mục tiêu phổ cập tài chính toàn diện với chi phí thấp, minh bạch và an toàn.

Hạ tầng số được đầu tư đồng bộ, phục vụ tốt người dùng

Trong lộ trình chuyển đổi số, NHNN luôn xác định hạ tầng công nghệ là trụ cột then chốt. Hệ sinh thái ngân hàng số được chú trọng xây dựng và mở rộng, với các ứng dụng ngân hàng số ngày càng đa dạng, tích hợp nhiều dịch vụ tiện ích như mở tài khoản từ xa, chuyển tiền, thanh toán hóa đơn, đầu tư, quản lý tài sản, v.v.

Hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng, chuyển mạch tài chính và bù trừ điện tử vận hành ổn định, an toàn, thông suốt 24/7, giúp đáp ứng hiệu quả nhu cầu thanh toán ngày càng tăng cao.

Trong 5 tháng đầu năm 2025, thanh toán không dùng tiền mặt tiếp tục ghi nhận kết quả ấn tượng: Giao dịch TTKDTM tăng 45,44% về số lượng và 25,21% về giá trị so với cùng kỳ năm 2024. Giao dịch qua kênh Internet tăng 46,09% về số lượng và 34,46% về giá trị. Giao dịch qua thiết bị di động tiếp tục là xu hướng chủ đạo với sự gia tăng nhanh chóng về người dùng và tần suất sử dụng.

Điểm nổi bật là các Ngân hàng Việt Nam đã chủ động đầu tư vào công nghệ lõi, hạ tầng điện toán đám mây, trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), góp phần nâng cao năng lực xử lý và bảo mật thông tin khách hàng.

Động lực phát triển kinh tế số quốc gia

Song song với phát triển dịch vụ, công tác bảo đảm an toàn, an ninh mạng luôn được ngành Ngân hàng đặt lên hàng đầu. Các ngân hàng liên tục nâng cấp hệ thống bảo mật, ứng dụng các công nghệ xác thực sinh trắc học, bảo vệ dữ liệu theo chuẩn quốc tế, nhằm phòng chống gian lận, giả mạo và rủi ro tấn công mạng.

NHNN cũng thường xuyên phối hợp với Bộ Công an, Bộ Thông tin và Truyền thông để đánh giá, kiểm tra và nâng cao mức độ an toàn của các hệ thống thanh toán, đồng thời triển khai các chiến dịch truyền thông nâng cao nhận thức bảo mật cho người dân khi sử dụng dịch vụ số.

Trong khuôn khổ thực hiện Đề án 06 của Chính phủ về phát triển dữ liệu dân cư, định danh và xác thực điện tử, ngành Ngân hàng đã chủ động phối hợp với Bộ Công an triển khai hàng loạt nội dung trọng điểm.

Tính đến ngày 13/6/2025, toàn ngành đã có 117 triệu hồ sơ khách hàng cá nhân (CIF) được đối chiếu sinh trắc học qua Căn cước công dân gắn chip hoặc VNeID, đạt gần 100% tổng lượng tài khoản thanh toán cá nhân phát sinh giao dịch số. Hơn 927.000 hồ sơ khách hàng tổ chức đã được xác thực sinh trắc học, chiếm trên 70% tổng số tài khoản tổ chức có giao dịch số.

Việc xác thực danh tính điện tử đã giúp giảm thiểu rủi ro giả mạo, tăng cường minh bạch trong giao dịch và tạo nền tảng cho nhiều tiện ích số trong tương lai như mở tài khoản eKYC, cấp tín dụng trực tuyến, chữ ký số cá nhân.

Với nền tảng hạ tầng số được đầu tư bài bản, khung pháp lý đồng bộ và sự chủ động trong ứng dụng công nghệ, ngành Ngân hàng đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu chuyển đổi số toàn diện, góp phần xây dựng một nền tài chính bao trùm, minh bạch, an toàn và hiệu quả.

Chuyển đổi số không chỉ là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc để tăng năng lực cạnh tranh và khả năng thích ứng trong bối cảnh toàn cầu hóa, đồng thời thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế số Việt Nam trong giai đoạn tới.