Chủ trì Hội thảo có bà Hà Thị Nga, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, và ông Vũ Văn Tiến, Ủy viên Đoàn Chủ tịch, Trưởng Ban Tuyên giáo Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam.

Khẳng định vị thế nòng cốt của Mặt trận trong đời sống chính trị - xã hội

Phát biểu khai mạc, Phó Chủ tịch Hà Thị Nga khẳng định: Trải qua 95 năm hình thành và phát triển dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, Mặt trận Dân tộc Thống nhất Việt Nam – tiền thân của MTTQ Việt Nam ngày nay – đã không ngừng phát huy tinh thần yêu nước, truyền thống đại đoàn kết dân tộc, trở thành nhân tố quyết định thắng lợi của các cuộc kháng chiến cũng như sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc.

Dẫn chiếu Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (bổ sung, phát triển năm 2011), các Nghị quyết Đại hội XII, XIII của Đảng, Hiến pháp 2013 và Luật MTTQ Việt Nam (sửa đổi, bổ sung năm 2025), bà Hà Thị Nga nhấn mạnh: “Một trong những yêu cầu hàng đầu đặt ra hiện nay là MTTQ Việt Nam phải tiếp tục khẳng định vai trò nòng cốt trong đời sống chính trị - xã hội của đất nước, nhất là trong thực hiện dân chủ và tăng cường đồng thuận xã hội; đồng thời mọi hoạt động của Mặt trận phải thiết thực, gần dân và được nhân dân ghi nhận.”

Theo bà Hà Thị Nga, MTTQ Việt Nam các cấp đã và đang nỗ lực phát huy vai trò trung tâm trong phát huy quyền làm chủ của nhân dân, thông qua nhiều cơ chế dân chủ ở cơ sở; hoạt động của Ban Thanh tra Nhân dân, Ban giám sát đầu tư của cộng đồng ngày càng đi vào chiều sâu. MTTQ các cấp cũng duy trì nền nếp việc tập hợp, phản ánh và phản hồi ý kiến, nguyện vọng của Nhân dân đến các cơ quan Nhà nước, góp phần xây dựng chính quyền gần dân, hiểu dân và vì dân.

Quang cảnh Hội thảo. Ảnh: Hoài Nam

Gắn thực hiện dân chủ với tăng cường đồng thuận xã hội

Phát huy vai trò nòng cốt, MTTQ Việt Nam đã đồng hành cùng Chính phủ và các tổ chức thành viên trong công tác giảm nghèo, chăm lo đời sống Nhân dân, đặc biệt ở vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc thiểu số. Các phong trào thi đua yêu nước, cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh”, “Cả nước chung tay vì người nghèo” được triển khai hiệu quả, tạo khí thế lan tỏa mạnh mẽ trong xã hội.

Bà Hà Thị Nga dẫn chứng, chỉ trong đợt phát động ủng hộ Nhân dân khắc phục hậu quả bão số 10 ngày 2/10/2025, đến 17h ngày 9/10, đã có gần 848 tỷ đồng được các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước đăng ký ủng hộ thông qua Ban Vận động cứu trợ Trung ương.

“Những kết quả cụ thể ấy cho thấy niềm tin của Nhân dân đối với MTTQ Việt Nam, đồng thời khẳng định vai trò kết nối, quy tụ khối đại đoàn kết toàn dân tộc”, Phó Chủ tịch Hà Thị Nga nhấn mạnh.

GS.TS Trần Ngọc Đường, Chủ nhiệm Hội đồng Tư vấn Dân chủ và Pháp luật phát biểu tại Hội thảo. Ảnh: Hoài Nam

Nhiều ý kiến tâm huyết về phát huy vai trò của Mặt trận trong giai đoạn mới

Tại Hội thảo, các đại biểu, chuyên gia, nhà khoa học đã tập trung phân tích, làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn của việc phát huy vai trò nòng cốt của MTTQ Việt Nam trong thực hiện dân chủ và tăng cường đồng thuận xã hội.

GS.TS Trần Ngọc Đường, Chủ nhiệm Hội đồng Tư vấn Dân chủ và Pháp luật, đề xuất: MTTQ Việt Nam cần thu hút thêm đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý tham gia góp ý xây dựng, hoàn thiện chính sách, pháp luật; đồng thời tham gia giám sát, kiểm soát quyền lực ngay từ khâu ban hành đến thực thi chính sách.

“MTTQ Việt Nam ngày càng trở thành ngôi nhà chung của đại đoàn kết dân tộc, nơi phát huy dân chủ – vừa là mục tiêu, vừa là động lực phát triển đất nước,” GS.TS Trần Ngọc Đường khẳng định.

Từ góc nhìn thực tiễn, ông Ngô Sách Thực, nguyên Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, cho rằng cần đổi mới mạnh mẽ công tác giám sát và phản biện xã hội, nhất là giám sát thường xuyên ở cấp cơ sở, trong quá trình chính quyền thực thi nhiệm vụ liên quan trực tiếp đến người dân. Ông nhấn mạnh việc thúc đẩy “bình dân học vụ số” để giúp người dân tiếp cận thông tin, tham gia giám sát, qua đó Mặt trận nắm bắt được vướng mắc thực tiễn, kịp thời kiến nghị giải pháp tháo gỡ.

Bà Đặng Thị Kim Chung, Phó Chủ tịch Liên đoàn Lao động tỉnh Quảng Ninh, chia sẻ kinh nghiệm từ cơ sở: Tại Quảng Ninh, mô hình các tổ chức hội trực thuộc MTTQ được tổ chức linh hoạt, vừa đảm bảo thống nhất quản lý, vừa phát huy tính chủ động của các tổ chức thành viên. Mô hình này đã góp phần nâng cao hiệu quả giám sát, phản biện xã hội và tham gia xây dựng chính quyền, đặc biệt trong lĩnh vực chuyển đổi số và xây dựng nông thôn mới.

Bà cũng kiến nghị cần hoàn thiện khung pháp lý về dân chủ cơ sở, đặc biệt là xây dựng Luật Giám sát của Nhân dân, nhằm thể chế hóa rõ hơn trách nhiệm giải trình của các cơ quan, đơn vị sau giám sát và phản biện.

Phát biểu kết luận Hội thảo, Phó Chủ tịch Hà Thị Nga trân trọng ghi nhận các ý kiến đóng góp tâm huyết, trách nhiệm của đại biểu, đồng thời khẳng định: “Các luận cứ lý luận, thực tiễn và giải pháp đề xuất tại Hội thảo sẽ là cơ sở quan trọng để Ban Thường trực Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam xây dựng Chương trình hành động của MTTQ Việt Nam nhiệm kỳ 2026–2031 – nhiệm kỳ đầu tiên thực hiện mô hình tổ chức mới, cũng là nhiệm kỳ cùng cả nước bước vào kỷ nguyên phát triển giàu mạnh của dân tộc.”

Hội thảo khép lại với niềm tin và kỳ vọng rằng, MTTQ Việt Nam sẽ tiếp tục khẳng định vai trò nòng cốt chính trị trong hệ thống chính trị, là trung tâm quy tụ sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, phát huy dân chủ, tăng cường đồng thuận xã hội, góp phần hiện thực hóa khát vọng xây dựng đất nước phồn vinh, hạnh phúc trong kỷ nguyên mới.