Từ phong trào đến văn hóa công vụ

Kế hoạch thực hiện công tác dân vận chính quyền quý IV/2025 mà UBND tỉnh vừa ban hành không chỉ là lịch công việc cuối năm. Nó mang dấu ấn của một triết lý quản trị mới: coi dân vận là trách nhiệm hành chính, không phải phong trào chính trị.

Cụm từ “Chính quyền thân thiện, phục vụ Nhân dân” xuất hiện dày đặc trong văn bản, phản ánh sự thay đổi về ngôn ngữ quyền lực. Chính quyền không chỉ “quản”, mà phải “hiểu”, “hướng dẫn”, “phục vụ”, và “thuyết phục”. Những động từ mềm ấy đang thay thế cách nói mệnh lệnh, khô cứng vốn tồn tại lâu năm trong công sở.

Đây là bước tiến từ “dân vận khéo” giai đoạn vận động sang “chính quyền phục vụ” giai đoạn thể chế hóa. Khi người dân là đối tượng thụ hưởng, thì mỗi quyết định hành chính cũng là một bài kiểm tra đạo đức công vụ.

Cải cách hành chính, thước đo của dân vận

Đồng Nai đặt ra 3 mục tiêu rõ ràng: Trên 80% cơ quan, đơn vị địa phương đạt tiêu chí “dân vận khéo”; trên 80% cơ sở thực hiện tốt quy chế dân chủ cơ sở; trên 80% cơ quan, đơn vị thực hiện tốt công tác dân vận chính quyền.

Không còn là những chỉ tiêu hình thức, ba con số này phản ánh một kỳ vọng thực tế: Làm sao để mỗi hồ sơ được giải quyết đúng hạn, mỗi cuộc đối thoại với dân được ghi nhận bằng sự tôn trọng, không phải bằng biên bản.

Cải cách hành chính vì vậy không tách khỏi dân vận. Khi thủ tục chậm, khi cán bộ thiếu kỹ năng giao tiếp, niềm tin xã hội sứt mẻ. Và khi dân bức xúc, mọi khẩu hiệu về “chính quyền thân thiện” đều trở nên sáo rỗng. Đồng Nai chọn đối diện biến dân vận thành công cụ cải thiện hành chính, chứ không phải lớp phấn phủ lên sự trì trệ.

Ở xã Bù Đăng, Đồng Nai khi đối thoại với dân, cả Bí thư, Chủ tịch xã cùng tham gia khiến người dân càng tin tưởng vào Chính quyền. Ảnh Lê Hoàng

Lãnh đạo nêu gương, cơ sở hành động

Kế hoạch của UBND tỉnh yêu cầu rõ trách nhiệm dân vận phải được “hóa thân” trong từng cán bộ, từng cấp chính quyền. Sở Nội vụ đóng vai trò đầu mối, phối hợp với Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể và chính quyền cấp xã để triển khai mô hình “Chính quyền thân thiện, buổi sáng với Nhân dân”.

Không còn cảnh “cửa quyền” trong giờ tiếp dân. Cán bộ phải học cách lắng nghe, đối thoại, thậm chí chịu phản biện công khai. Đó là thước đo mới của năng lực chính trị hành chính.

Một điểm đáng chú ý là Đồng Nai gắn công tác dân vận với đánh giá, khen thưởng cán bộ cuối năm. Sự hài lòng của người dân không chỉ là chỉ số khảo sát, mà trở thành tiêu chí xét thi đua. Đây là bước đi táo bạo, nhưng cần thiết, để thay đổi căn cơ tư duy “làm đúng quy trình là xong việc”.

MTTQ phường Trấn Biên, Đồng Nai phối hợp doanh nghiệp trao quà các hộ diện khó khăn trên địa bàn phường. Ảnh TTDVTH phường Trấn Biên

“Sáu sát – Phù hợp – Thực chất – Đồng thuận”

Phương châm hành động trong kế hoạch quý IV/2025 được rút gọn thành bốn chữ: Sáu sát – Phù hợp – Thực chất – Đồng thuận. “Sáu sát” tức sát dân, sát cơ sở, sát nhiệm vụ, sát thực tế, sát tình hình, sát kết quả. Một chính quyền chỉ thực sự thân thiện khi nắm được tâm lý người dân chứ không chỉ nắm văn bản. “Phù hợp” là sự tỉnh táo trong áp dụng chính sách, không rập khuôn. “Thực chất” là hành động đo được hiệu quả, không dừng ở báo cáo. “Đồng thuận” là thành quả cuối cùng, khi người dân thấy mình là một phần trong quá trình phát triển.

Dân vận, nền tảng ổn định chính trị

Ở một tỉnh công nghiệp năng động như Đồng Nai, dân vận không chỉ là công tác “mặt trận”. Nó là nền tảng ổn định xã hội. Khi khiếu nại, tố cáo được giải quyết sớm; khi chính quyền chủ động tiếp xúc, lắng nghe; khi người dân cảm thấy được đối xử công bằng thì trật tự và niềm tin được củng cố.

Những năm gần đây, Đồng Nai đối diện nhiều thách thức: Tốc độ đô thị hóa, áp lực giải phóng mặt bằng, môi trường, lao động nhập cư... Nếu thiếu “dân vận khéo”, mọi kế hoạch phát triển đều dễ va vào tâm lý chống đối, hoài nghi. Chính quyền thân thiện chính là liều 'vắc – xin' chống lại sự xa cách giữa công quyền và dân chúng.

Từ vận động sang hành động

Hành trình chuyển hóa dân vận khéo thành chính quyền phục vụ là bước đi đầy thử thách, nhưng xứng đáng. Ở Đồng Nai nó đòi hỏi không chỉ quyết tâm chính trị, mà còn kỷ luật hành chính và sự chuyên nghiệp của mỗi công chức.

Khi một cán bộ hành chính chọn cúi đầu xin lỗi dân vì trễ hẹn; khi một cơ quan chủ động mở cửa sớm để hỗ trợ người dân vùng xa đó là hình ảnh cụ thể nhất của “dân vận khéo”. Đó cũng là lúc chính quyền thật sự thân thiện, không phải vì nói hay, mà vì hành xử tử tế.

Đồng Nai đang đi trên con đường đó, lặng lẽ, nhưng kiên định. Và nếu giữ vững tinh thần “phục vụ thay vì cai quản”, có lẽ, khái niệm “dân vận khéo” rồi sẽ được viết lại, khéo không chỉ ở lời nói, mà ở cách hành động để người dân tin.