Cục Kiểm soát ô nhiễm môi trường, Bộ Tài nguyên và Môi trường cho biết, ô nhiễm không khí trên địa bàn Hà Nội nói riêng và cả nước nói chung có tính quy luật theo mùa (từ khoảng tháng 10-11 của năm trước, kéo dài tới tháng 4 năm sau) và tập trung chủ yếu tại một số điểm có mật độ giao thông và tập trung nhiều cơ sở sản xuất. Trong ngày, mức độ ô nhiễm cũng dao động, tập trung vào 6-8h sáng và 17-19h chiều.
Nguyên nhân ô nhiễm không khí được xác định, tập trung vào các nhóm nguồn thải chủ đạo sau: Từ hoạt động giao thông vận tải; hoạt động xây dựng; hoạt động sản xuất công nghiệp; hoạt động đốt mỏ; các hoạt động dân sinh, sử dụng bếp than tổ ong trong sinh hoạt, kinh doanh; các yếu tố điều kiện khí hậu, thời tiết.
Ngoài ra, ô nhiễm chất lượng môi trường không khí thường ghi nhận vào thời điểm trước và sau các đợt không khí lạnh tràn về và thường gia tăng đột biến vào đêm và sáng sớm. Nguyên nhân, vào mùa đông ở miền Bắc, các điều kiện khí tượng bất lợi như lượng mưa thấp, trời lặng gió, nghịch nhiệt nên bụi mịn không khuếch tán được, gây ra ô nhiễm chất lượng môi trường không khí cho khu vực.
Ngược lại, các điều kiện khí tượng trong mùa hè như tốc độ gió cao, mưa nhiều, hiện tượng đối lưu khí quyển diễn ra mạnh làm rửa trôi và khuếch tán bụi trong không khí nên nồng độ bụi mịn thấp hơn.
Chất lượng không khí tại Hà Nội đang rất xấu
Ngày hôm qua (7/1), theo số liệu quan trắc của Sở Tài nguyên và Môi trường Hà Nội, vào lúc 8h, trong số 13 khu vực đặt trạm quan trắc chất lượng không khí hoạt động thì 10 điểm cảnh báo ô nhiễm không khí ở thang màu đỏ và tím, chỉ số AQI từ 151 đến 207 và có xu hướng tăn; có 3 khu vực chất lượng không khí ở mức kém, chỉ số AQI từ 122-144.
Để bảo vệ sức khỏe trước tác động của ô nhiễm không khí,các chuyên gia y tế khuyến cáo, trước hết, người dân nên thường xuyên cập nhật thông tin về chất lượng không khí từ các kênh thông tin chính thức như Bộ Tài nguyên và Môi trường hoặc các Sở Tài nguyên và Môi trường các tỉnh, thành phố để có sự chủ động trong phòng ngừa.
Một biện pháp quan trọng để bảo vệ sức khỏe khi ra ngoài trong những ngày ô nhiễm là đeo khẩu trang. Việc sử dụng khẩu trang lọc bụi mịn, đặc biệt là loại khẩu trang đạt chuẩn chất lượng cao, giúp ngăn ngừa bụi mịn PM2.5 và các chất ô nhiễm xâm nhập vào đường hô hấp.
Bên cạnh đó, người dân nên vệ sinh nhà cửa thường xuyên, tránh để bụi bẩn tích tụ, đồng thời có thể sử dụng máy lọc không khí trong nhà để giảm thiểu lượng bụi mịn và các chất ô nhiễm khác.
Thay thế các phương tiện đun nấu gây ô nhiễm như bếp than tổ ong hoặc củi bằng bếp điện, bếp ga hoặc bếp từ là một giải pháp hiệu quả để giảm thiểu ô nhiễm trong gia đình. Trồng cây xanh trong khu vực sống cũng là một cách giúp cải thiện chất lượng không khí, giảm bụi và tạo ra môi trường trong lành hơn.
Đối với những người có thói quen hút thuốc, việc từ bỏ thuốc lá không chỉ giúp giảm ô nhiễm không khí cá nhân mà còn bảo vệ sức khỏe của người xung quanh.
Người có cơ địa nhạy cảm cần tránh tất cả các hoạt động ngoài trời, chuyển sang các hoạt động trong nhà hoặc chuyển lịch tham gia các hoạt động ngoài trời sang ngày khác khi chỉ số chất lượng không khí tốt hơn để đảm bảo sức khỏe. Nhóm này cũng nên hạn chế mở cửa sổ, cửa ra vào trong những thời điểm không khí bị ô nhiễm nặng.
Mỗi người dân cần nâng cao ý thức bảo vệ sức khỏe bản thân và cộng đồng, tuân thủ các khuyến cáo của Bộ Y tế và các cơ quan chức năng để giảm thiểu tác hại của ô nhiễm không khí và góp phần bảo vệ sức khỏe của mỗi người, gia đình và xã hội.
Các biện pháp phòng, chống khi chỉ số AQI ở các mức khác nhau
Khi chỉ số AQI đạt các mức khác nhau, mức độ ảnh hưởng đến sức khỏe sẽ thay đổi, và cần có các biện pháp phòng ngừa tương ứng. Nếu chỉ số AQI dao động từ 51 đến 100 (mức trung bình), người bình thường có thể tiếp tục hoạt động ngoài trời mà không gặp phải vấn đề sức khỏe nghiêm trọng. Tuy nhiên, những người nhạy cảm như trẻ em và người cao tuổi cần hạn chế tiếp xúc lâu dài với không khí ô nhiễm.
Khi chỉ số AQI từ 101 đến 150 (mức kém), người dân cần hạn chế các hoạt động ngoài trời, đặc biệt là những hoạt động thể chất. Đối với những người thuộc nhóm nhạy cảm, cần giảm thiểu thời gian tiếp xúc ngoài trời và chú ý đến sức khỏe của bản thân.
Khi chỉ số AQI từ 151 đến 200 (mức xấu), cả người bình thường và nhóm người nhạy cảm đều nên hạn chế ra ngoài và tránh những khu vực có ô nhiễm nặng. Trong những ngày có AQI trên 200 (mức rất xấu), người dân nên ở trong nhà, đóng kín cửa sổ và cửa ra vào để giảm tiếp xúc với không khí ô nhiễm. Những người có bệnh nền cần theo dõi sức khỏe chặt chẽ và có sự hỗ trợ y tế kịp thời khi cần thiết.
Báo Thanh Tra - Tin tức cập nhật trong ngày