Bộ Tài chính nhận được Văn bản số 602/UBDNGS15 ngày 21/5/2025 của Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội đề nghị trả lời kiến nghị của cử tri tỉnh Hòa Bình (nay là tỉnh Phú Thọ) gửi tới Quốc hội trước Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khoá XV với 2 nội dung.

Đối với nội dung đề nghị cho phép kéo dài kế hoạch vốn ngân sách Trung ương (NSTW) năm 2024 và nguồn phục hồi phát triển kinh tế xã hội năm 2023 còn lại chưa giải ngân hết của Dự án cao tốc Hòa Bình - Mộc Châu (đoạn từ Km19+000-Km53+000 trên địa bàn tỉnh Hòa Bình), số vốn là 890,135 tỷ đồng (trong đó, nguồn vốn NSTW năm 2024 là 87,574 tỷ đồng; nguồn phục hồi phát triển kinh tế - xã hội năm 2023 là 802,562 tỷ đồng).

Căn cứ chức năng, nhiệm vụ được giao, Bộ Tài chính trả lời. Đối với số vốn 802,562 tỷ đồng từ nguồn phục hồi phát triển kinh tế - xã hội. Tại Nghị quyết số 140/2024/QH15 ngày 29/6/2024, Quốc hội đã quy định “Chính phủ tập trung chỉ đạo, khẩn trương đẩy nhanh tiến độ thực hiện và giải ngân các dự án đầu tư thuộc Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm hoàn thành việc giải ngân trước ngày 31/12/2024. Trường hợp các dự án không thể hoàn thành giải ngân theo kế hoạch đã được giao, Chính phủ có trách nhiệm làm rõ nguyên nhân, xác định cụ thể trách nhiệm của các cơ quan liên quan, chủ đầu tư và cơ quan chủ quản dự án, báo cáo Quốc hội tại Kỳ họp thứ 8, Quốc hội khóa XV. Trên cơ sở đó, Quốc hội xem xét, quyết định việc cho phép kéo dài thời gian thực hiện và giải ngân sang năm 2025 đối với các dự án đủ điều kiện, đồng thời dừng triển khai các dự án chưa thực hiện giải ngân.

Thực hiện Nghị quyết số 140/2024/QH15 của Quốc hội, tại Phụ lục số VI Báo cáo số 652/BC-CP, Chính phủ đã tổng hợp Dự án “Cao tốc Hòa Bình - Mộc Châu (đoạn từ Km19+000-Km53+000 trên địa bàn tỉnh Hòa Bình)", báo cáo Quốc hội cho phép kéo dài thời gian thực hiện số vốn là 2.581,031 tỷ đồng.

Tại Nghị quyết số 159/2024/QH15 ngày 13/11/2024 về dự toán ngân sách Nhà nước năm 2025, Quốc hội đã quyết nghị cho phép kéo dài thời gian thực hiện và giải ngân tối đa 9.204,133 tỷ đồng kế hoạch vốn của Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội chưa giải ngân hết đến hết ngày 31/12/2025 của 33 dự án, 2 nhiệm vụ theo danh mục dự án, nhiệm vụ tại Báo cáo số 652/BC-CP ngày 17/10/2024 của Chính phủ.

“Như vậy, thẩm quyền kéo dài thời gian thực hiện và giải ngân nguồn vốn của Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội thuộc Quốc hội và nguồn vốn của Chương trình đã được Quốc hội cho phép kéo dài nhiều lần, hiện nay, không có cơ sở pháp lý để tổng hợp, trình kéo dài đối với nguồn vốn Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội ngoài số vốn 9.204,133 tỷ đồng đã được Quốc hội quyết nghị tại Nghị quyết số 159/2024/QH15 ngày 13/11/2024”, Bộ Tài chính phúc đáp.

Với số vốn 87,574 tỷ đồng từ kế hoạch NSTW năm 2024, Bộ Tài chính cho biết, việc kéo dài thời gian thực hiện và giải ngân kế hoạch vốn NSTW hằng năm, tại Luật Đầu tư công số 58/2024/QH15 được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 90/2025/QH15 về sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Đấu thầu; Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư; Luật Hải quan; Luật Thuế giá trị gia tăng; Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu; Luật Đầu tư; Luật Đầu tư công; Luật Quản lý, sử dụng tài sản công (có hiệu lực từ ngày 1/7/2025) đã phân cấp thẩm quyền này từ Thủ tướng Chính phủ cho người đứng đầu bộ, cơ quan Trung ương và HĐND cấp tỉnh. Do đó, đề nghị tỉnh căn cứ quy định tại các Luật nêu trên để thực hiện.

Bộ Tài chính đề nghị UBND tỉnh Phú Thọ báo cáo Thủ tướng Chính phủ, xem xét, quyết định điều chỉnh kế hoạch vốn. Ảnh: MH

Đối với nội dung kiến nghị năm 2025 là năm cuối thực hiện Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025, để phấn đấu bảo đảm mục tiêu tăng trưởng của tỉnh năm 2025 đạt 10% trở lên và phấn đấu tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công năm 2025 đạt ít nhất 95% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao theo các văn bản chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ; đề nghị Thủ tướng Chính phủ cho phép điều chỉnh linh hoạt nguồn vốn NSTW trong nước từ những dự án thuộc Danh mục các dự án quan trọng quốc gia, dự án cao tốc, liên kết vùng, dự án trọng điểm khác chưa có khả năng giải ngân hoặc không có khả năng giải ngân hết kế hoạch vốn giao sang những dự án cùng nguồn vốn NSTW (vốn trong nước) để đẩy nhanh tiến độ giải ngân năm 2025 của toàn tỉnh.

Theo Bộ Tài chính, tại khoản 5 Điều 71 của Luật Đầu tư công số 58/2024/QH15 được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 90/2025/QH15 quy định “Người đứng đầu Bộ, cơ quan Trung ương, UBND cấp tỉnh quyết định điều chỉnh kế hoạch đầu tư công trung hạn và hằng năm vốn ngân sách Trung ương do cấp mình quản lý trong trường hợp không thay đổi tổng mức vốn trung hạn và hằng năm đã được cấp có thẩm quyền quyết định”.

Tại Quyết định số 1508/QĐ-TTg ngày 4/12/2024, Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu bộ, cơ quan Trung ương, địa phương bố trí tối thiểu số vốn được giao tại phụ lục kèm theo đối với những dự án quan trọng quốc gia, dự án cao tốc, liên kết vùng, đường ven biển, dự án trọng điểm khác. Mức vốn tối thiểu này được xác định trên cơ sở tổng hợp nhu cầu đề xuất của các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương, để triển khai các dự án có ý nghĩa quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh và vùng, cần được ưu tiên hoàn thành và đưa vào sử dụng sớm.

“Trường hợp cần thiết điều chỉnh kế hoạch từ các dự án quan trọng quốc gia, dự án cao tốc, liên kết vùng, dự án trọng điểm khác chưa có khả năng giải ngân hoặc không có khả năng giải ngân hết kế hoạch vốn giao sang những dự án cùng nguồn vốn NSTW (vốn trong nước) để đẩy nhanh tiến độ giải ngân năm 2025, đề nghị tỉnh báo cáo Thủ tướng Chính phủ, xem xét, quyết định và cho phép thực hiện theo thẩm quyền quy định tại khoản 5 Điều 71 nêu trên”, Bộ Tài chính phúc đáp.