Trong tháng 9, CPI cả nước đã tăng 0,42% so với tháng trước, một mức tăng không đột biến nhưng cho thấy áp lực lạm phát vẫn hiện hữu. So với cuối năm 2024, CPI đã tăng 2,61% và tăng 3,38% so với cùng kỳ năm ngoái. Tính chung cho cả quý III/2025, CPI bình quân tăng 3,27% so với cùng kỳ, và con số này cũng là mức tăng của 9 tháng đầu năm. Điều này cho thấy Chính phủ và các cơ quan điều hành đang kiểm soát khá tốt mặt bằng giá cả, giữ lạm phát trong mục tiêu đề ra.

Phân tích sâu hơn vào rổ hàng hóa, có đến 10 trên 11 nhóm hàng chính ghi nhận sự gia tăng về giá. Động lực tăng trưởng chính của CPI tháng 9 đến từ nhóm giáo dục, với mức tăng đột phá 2,22%. Nguyên nhân chủ yếu là do một số địa phương và các cơ sở giáo dục dân lập, tư thục đã áp dụng khung học phí mới cho năm học 2025-2026. Áp lực này đặc biệt cảm nhận rõ rệt ở các gia đình có con em đang đi học, tạo thêm gánh nặng chi tiêu vào đầu năm học mới.

Đứng thứ hai về tác động là nhóm giao thông, với chỉ số giá tăng 0,58%. Sự điều chỉnh này phản ánh trực tiếp ảnh hưởng từ các đợt tăng giá xăng dầu trong nước, vốn chịu tác động từ biến động của thị trường năng lượng thế giới. Thêm vào đó, giá xe ô tô đã qua sử dụng tăng 0,15%; phụ tùng ô tô tăng 0,18%; bảo dưỡng phương tiện đi lại tăng 0,10%.

Tiếp theo là nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống tăng 0,41% (làm CPI chung tăng 0,14 điểm phần trăm), trong đó: Thực phẩm tăng 0,49% (tác động làm CPI chung tăng 0,11 điểm phần trăm); lương thực giảm nhẹ 0,01%^]; ăn uống ngoài gia đình tăng 0,39%.

Nhóm nhà ở và vật liệu xây dựng cũng góp phần vào đà tăng chung với mức tăng 0,41%. Giá thuê nhà ở tiếp tục xu hướng đi lên do nhu cầu ổn định tại các thành phố lớn. Bên cạnh đó, giá các loại vật liệu bảo dưỡng nhà ở như xi măng, sắt thép cũng tăng nhẹ, phản ánh sự phục hồi của hoạt động xây dựng và sửa chữa nhà cửa.

Ở chiều ngược lại, điểm sáng duy nhất trong bức tranh giá cả tháng 9 là nhóm văn hóa, giải trí và du lịch, ghi nhận mức giảm nhẹ 0,13%. Sau khi mùa du lịch hè cao điểm kết thúc, các công ty lữ hành đã tung ra nhiều chương trình khuyến mãi, giảm giá tour để kích cầu, giúp người dân có cơ hội đi du lịch với chi phí hợp lý hơn.

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều bất ổn, vàng tiếp tục khẳng định vị thế là kênh trú ẩn an toàn hàng đầu. Chỉ số giá vàng trong nước tháng 9 đã tăng vọt 6,53% so với tháng trước và ghi nhận mức tăng kỷ lục lên tới 55,4% so với cùng kỳ năm 2024.

Diễn biến này hoàn toàn đồng pha với thị trường vàng thế giới. Động thái Cục Dự trữ Liên bang Hoa Kỳ (FED) quyết định hạ lãi suất đã khiến đồng đô la Mỹ suy yếu, làm tăng sức hấp dẫn của các tài sản không sinh lời như vàng. Các nhà đầu tư trong và ngoài nước đổ xô tìm đến vàng để bảo toàn giá trị tài sản trước rủi ro lạm phát và suy thoái kinh tế, đẩy giá kim loại quý này lên những đỉnh cao mới.

Một diễn biến đáng chú ý và có phần nghịch lý là sự tăng giá của đồng đô la Mỹ trong nước, trái ngược hoàn toàn với xu hướng giảm trên thị trường quốc tế. Chỉ số giá đô la Mỹ tháng 9 trong nước đã tăng 0,30% so với tháng trước.

Các chuyên gia lý giải rằng, nhu cầu ngoại tệ của các doanh nghiệp nhập khẩu tăng cao để chuẩn bị hàng hóa cho mùa sản xuất và tiêu dùng cuối năm là nguyên nhân chính. Thêm vào đó, chính sách tiền tệ nới lỏng của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, nhằm hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, cũng vô hình trung tạo ra áp lực lên tỷ giá. Yếu tố tâm lý tích trữ ngoại tệ của một bộ phận người dân cũng góp phần vào đà tăng này.

Nhìn chung, các chỉ số kinh tế tháng 9 và 9 tháng đầu năm 2025 cho thấy nền kinh tế Việt Nam vẫn đang duy trì được sự ổn định vĩ mô. Lạm phát được kiểm soát, nhưng áp lực từ giá năng lượng, lương thực và các dịch vụ thiết yếu vẫn còn đó. Thị trường vàng và ngoại tệ được dự báo sẽ tiếp tục có những biến động khó lường, phụ thuộc nhiều vào chính sách điều hành của các ngân hàng trung ương lớn trên thế giới cũng như cung cầu trong nước.

Từ nay đến cuối năm, nhiệm vụ trọng tâm của các cơ quan quản lý sẽ là tiếp tục theo dõi sát sao diễn biến giá cả, điều hành linh hoạt chính sách tiền tệ và tỷ giá, nhằm đảm bảo mục tiêu kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và hỗ trợ cho sự phục hồi bền vững của nền kinh tế.