Tỉnh Hoà Bình đã tiến hành rà soát tất cả các dự án sử dụng vốn đầu tư công trên địa bàn. Theo đó, tại Văn bản số 2205a/UBND-KTN ngày 29/11/2024 của UBND tỉnh Hoà Bình, do Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quách Tất Liêm ký để báo cáo Thủ tướng Chính phủ, cho thấy trên địa bàn tỉnh có 2 dự án chậm tiến độ, đã dừng thi công và có nguy cơ gây lãng phí.

Đường gần 200 tỷ đồng làm dở dang, đã dừng thi công 3 năm

Cụ thể, dự án tuyến đường xóm Sộp, xã Phúc Sạn đi xóm Đoi, xã Tân Mai, huyện Mai Châu, là 1 trong 2 dự án có nguy cơ gây lãng phí.

Dự án này được UBND tỉnh phê duyệt tại Quyết định số 840/QĐ-UBND ngày 14/4/2020, với tổng mức đầu tư là 191,085 tỷ đồng, sử dụng nguồn vốn tăng thu ngân sách Trung ương (NSTƯ) năm 2018. Dự án được bố trí vốn vào năm 2020 và được kéo dài thời gian giải ngân đến 31/12/2021.

Theo báo cáo của UBND tỉnh Hoà Bình, do ảnh hưởng của dịch bệnh Covid-19, cùng điều kiện thi công khó khăn như đây là tuyến đường độc đạo, vừa thi công, vừa phải đảm bảo giao thông cho người dân đi lại, nên các nhân lực, máy móc thi công cùng lúc rất khó khăn và không đạt hiệu quả cao; địa hình thi công phức tạp, một bên là mái taluy cao, một bên là mái taluy âm có hộ dân đang sinh sống… đã ảnh hưởng đến tiến độ thi công công trình.

Do đó, đến hết năm 2021, dự án mới giải ngân 133,236/191,085 tỷ đồng (đạt 70%). Số vốn chưa giải ngân hết phải trả lại NSTƯ 57,849 tỷ đồng.

Nhiều hạng mục công trình đường xóm Sộp, xã Phúc Sạn đi xóm Đoi, xã Tân Mai, huyện Mai Châu đã xuống cấp, hư hỏng. Ảnh tư liệu năm 2023: TK

Ngoài ra, dự án không thuộc danh mục kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025 đã được phê duyệt, cùng với việc nguồn thu thực tế tiền thu từ sử dụng đất hàng năm không đảm bảo kế hoạch đã được phê duyệt, do đó không có cơ sở để bổ sung vốn cho dự án.

Dự án đã thi công đạt 12,2/14,2km mặt đường theo thiết kế được duyệt, tuy nhiên, khối lượng thi công hoàn thành chưa đủ điều kiện bàn giao đưa vào khai thác sử dụng do chưa thi công hoàn thành các công trình trên tuyến, mặt khác, một số hạng mục như cống thoát nước ngang, rãnh thoát nước dọc chưa được thi công đồng bộ cùng mặt đường do dự án tạm dừng, dẫn đến khi có mưa lũ xảy ra làm ảnh hưởng đến kết cấu mặt đường bê tông đã thi công. Dự án chưa đảm bảo hiệu quả đầu tư.

UBND tỉnh Hoà Bình đề xuất phương án xử lý bằng việc sẽ giao cho chủ đầu tư phối hợp cùng các cơ quan chuyên môn nghiên cứu, đề xuất trình cấp có thẩm quyền bổ sung số vốn còn thiếu từ nguồn ngân sách địa phương cho dự án trong năm 2025.

Dự án khu xử lý chất thải rắn 40 tỷ đồng bỏ hoang

Dự án thứ 2 đã dừng thi công và có nguy cơ gây lãng phí là dự án mô hình thí điểm khu xử lý chất thải rắn quy mô liên xã tại huyện Yên Thủy.

Dự án này được thực hiện trên cơ sở Đề án thí điểm hoàn thiện và nhân rộng mô hình bảo vệ môi trường trong xây dựng nông thôn mới tại các xã khó khăn, biên giới, hải đảo theo hướng xã hội hoá, giai đoạn 2017-2020, được phê duyệt tại Quyết định số 712/QĐ-TTg ngày 26/5/2017 của Thủ tướng Chính phủ; Công văn số 627/VPĐP-NV ngày 29/9/2017 của Văn phòng Điều phối nông thôn mới Trung ương về việc triển khai lập dự án mô hình thí điểm bảo vệ môi trường theo Quyết định số 712/QĐ-TTg.

Dự án được UBND tỉnh Hoà Bình phê duyệt chủ trương đầu tư theo quy định của Luật Đầu tư công tại Quyết định số 1267/QĐ-UBND ngày 20/6/2019; điều chỉnh chủ trương lần 1 tại Quyết định số 1030/QĐ-UBND ngày 20/5/2021, với tổng mức đầu tư 40 tỷ đồng; điều chỉnh lần 2 tại Quyết định số 2813/QĐ-UBND ngày 30/11/2021, với tổng mức đầu tư 40 tỷ đồng, thời gian thực hiện dự án đến năm 2022, gồm NSTƯ 11,621 tỷ đồng, ngân sách huyện 6,379 tỷ đồng, vốn góp của doanh nghiệp 21,688 tỷ đồng, huy động cộng đồng 0,312 tỷ đồng.

Dự án khu xử lý chất thải rắn quy mô liên xã tại huyện Yên Thủy thi công dang dở và đã bỏ hoang từ năm 2021. Ảnh tư liệu năm 2023: TK

Theo báo cáo, đến nay, dự án đã giải ngân 12,835 tỷ đồng, gồm NSTƯ 11,621 tỷ đồng, ngân sách huyện 1,214 tỷ đồng. Dự án đã hoàn thành hạng mục nhà xưởng và các hạng mục phụ trợ như san nền, bệ tập kết rác, đế bê tông hệ thống xử lý và đế bê tông lò chịu tải. Các hạng mục còn lại của dự án chưa thực hiện.

Dự án thực hiện theo mô hình thí điểm có sử dụng vốn đầu tư từ NSTƯ, gồm vốn NSTƯ 45%, vốn góp của doanh nghiệp 54,22%, vốn huy động cộng đồng 0,78%, do đó được thực hiện và quản lý theo Luật Đầu tư công; tuy nhiên, trong khi doanh nghiệp góp vốn với tỷ lệ cao hơn nhưng không có cơ chế đảm bảo quyền lợi được hưởng, nên không thực hiện được dự án.

Bên cạnh đó, dự án phải xây dựng phương án quản lý vận hành sau đầu tư, nhưng hiện nay chưa có văn bản pháp luật nào hướng dẫn cơ chế quản lý và vận hành sau đầu tư cho loại hình này.

UBND tỉnh Hoà Bình cho biết, ngày 15/10/2024 đã có Công văn số 1874/UBND-KTTH gửi Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn xin ý kiến xử lý hủy dự án đầu tư công mô hình thí điểm khu xử lý chất thải rắn quy mô liên xã, huyện Yên Thủy, để chuyển sang hình thức đầu tư ngoài ngân sách theo Luật Đầu tư.