Theo tìm hiểu của phóng viên, Dự án Khu tái định cư Đông Á - Phú Nhuận được UBND tỉnh Bến Tre (cũ) phê duyệt vào ngày 22/5/2017, với Công ty cổ phần đầu tư và xây dựng Đông Á làm chủ đầu tư. Tổng diện tích đất dự kiến sử dụng hơn 6,9ha tại xã Phú Nhuận, thành phố Bến Tre (cũ). Quy mô đầu tư bao gồm 209 nền tái định cư, 15 nền biệt thự, 1 trường mầm non và 114 nền thương mại. Theo Quyết định số 1148/QĐ-UBND của UBND tỉnh Bến Tre, dự án được đăng ký hoàn thành và đi vào hoạt động từ tháng 12/2018. Mục tiêu chính của dự án là cung cấp quỹ đất tái định cư giá rẻ cho cán bộ, công nhân viên địa phương và các hộ dân bị thu hồi đất, đồng thời góp phần chỉnh trang đô thị và phát triển hạ tầng khu vực.

Một góc của dự án. Ảnh: Đình Thuyết

Tuy nhiên, theo ghi nhận thực tế của phóng viên tại hiện trường, tình trạng dự án đến nay vẫn hết sức ảm đạm, một số khu vực cỏ cây mọc cao hơn người. Mặc dù, một số tuyến đường nội bộ đã được trải nhựa và gắn biển tên, cho thấy phần hạ tầng cơ bản đã được đầu tư. Thế nhưng, toàn bộ khu vực vẫn bị cỏ dại mọc um tùm, không có dấu hiệu của nhà ở hay hoạt động dân cư. Không có cư dân nào chuyển đến sinh sống, các nền đất thương mại và biệt thự vẫn bỏ hoang, trường mầm non cũng chưa được xây dựng. Dự án "treo" kéo dài đã biến khu đất rộng lớn này thành một bãi đất hoang, không chỉ lãng phí quỹ đất mà còn gây mất mỹ quan đô thị và tiềm ẩn rủi ro an ninh xã hội.

Ranh giới của dự án và các hộ dân xung quang chưa được rào chắn. Ảnh: Đình Thuyết

Việc chậm đưa dự án vào sử dụng đã làm cho nguồn lực xã hội bị lãng phí, bao gồm vốn đầu tư ban đầu, chi phí duy tu bảo dưỡng hạ tầng đã xây dựng và cơ hội phát triển kinh tế - xã hội bị bỏ lỡ... Hàng trăm hộ dân cần tái định cư vẫn phải chờ đợi, dẫn đến khó khăn trong cuộc sống và bức xúc dư luận. Hơn nữa, dự án chậm tiến độ còn làm giảm hiệu quả sử dụng đất đai, trong bối cảnh quỹ đất đô thị tại Bến Tre ngày càng khan hiếm.

Trở lại lịch sử, dự án đã từng bị "điểm mặt", năm 2019, qua kiểm tra, cơ quan chức năng đã xử phạt vi phạm hành chính 350 triệu đồng. Cụ thể, Công ty Đông Á đã tiến hành san lấp mặt bằng khoảng 70% diện tích dự án, phân lô và bán nền mà chưa có báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) được phê duyệt.

Ban chỉ huy công trình của dự án. Ảnh: Đình Thuyết

Với quyết định thanh tra chuyên đề mới từ Thanh tra tỉnh Vĩnh Long năm 2025, hy vọng sẽ làm rõ nguyên nhân sâu xa, trách nhiệm của các bên liên quan, và đề xuất giải pháp cụ thể để đẩy nhanh tiến độ đưa dự án vào sử dụng. Đoàn thanh tra sẽ tập trung vào 6 dự án chậm tiến độ, trong đó có Đông Á - Phú Nhuận, nhằm tránh thất thoát và lãng phí. Đây có thể là cơ hội để dự án "hồi sinh", mang lại lợi ích thực sự cho cộng đồng. Tuy nhiên, nếu không có biện pháp quyết liệt, tình trạng "dự án treo" sẽ tiếp tục là gánh nặng cho sự phát triển kinh tế - xã hội địa phương.