"Tham nhũng vặt": Thực trạng và quyết tâm đẩy lùi của Sơn La

"Tham nhũng vặt" là những hành vi tiêu cực nhỏ lẻ, thường xảy ra trong quá trình giải quyết các thủ tục hành chính, cung cấp dịch vụ công, gây phiền hà, bức xúc cho người dân và doanh nghiệp. Nhận diện rõ thách thức này, Đảng ủy và Văn phòng UBND tỉnh Sơn La luôn xác định công tác PCTN, tiêu cực là nhiệm vụ chính trị thường xuyên, liên tục, là một trong các tiêu chí quan trọng để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ hàng năm. Đây không chỉ là trách nhiệm của toàn cơ quan, đơn vị mà trước hết là trách nhiệm của người đứng đầu cấp ủy trong việc quán triệt, tổ chức triển khai thực hiện nhiệm vụ PCTN, tiêu cực phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và tình hình thực tiễn của các phòng, ban, đơn vị trực thuộc.

Để ngăn chặn tham nhũng, đặc biệt là "tham nhũng vặt", việc kiểm soát quyền lực và đảm bảo minh bạch trong quản lý tài chính, tài sản công là vô cùng quan trọng. Theo Báo cáo số 519/BC-VPUB ngày 13/6/2025 về tình hình, kết quả thực hiện Kết luận của Tổng Bí thư, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực tháng 6/2025, Văn phòng UBND tỉnh Sơn La đã và đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, một trong số đó là việc triển khai Kế hoạch số 93-KH/ĐU ngày 2/2/2025 về kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong quản lý, sử dụng tài chính, tài sản công. Kế hoạch này được xây dựng trên cơ sở Quy định số 189-QĐ/TW ngày 8/10/2024 của Bộ Chính trị, cho thấy sự đồng bộ từ cấp Trung ương đến địa phương trong việc siết chặt kỷ cương, kỷ luật.

Cụ thể hóa, Văn phòng UBND tỉnh thực hiện nghiêm quy chế chi tiêu nội bộ và quy chế quản lý, sử dụng tài sản công. Đây là những quy định cốt lõi giúp quản lý chặt chẽ nguồn ngân sách và tài sản Nhà nước, giảm thiểu kẽ hở cho các hành vi tiêu cực. Đồng thời, Văn phòng cũng đôn đốc các đơn vị thực hiện nghiêm túc, đầy đủ các quy định của Nhà nước trong sử dụng ngân sách, quản lý mua sắm, sử dụng tài sản công có hiệu quả.

Xây dựng văn hóa liêm chính: Phòng ngừa từ bên trong

PCTN không chỉ là xử lý các vi phạm mà còn là xây dựng một nền tảng văn hóa liêm chính, từ đó cán bộ, đảng viên tự giác tuân thủ và nói không với tiêu cực. Văn phòng UBND tỉnh Sơn La đặc biệt chú trọng công tác tuyên truyền, giáo dục nhằm xây dựng văn hóa tiết kiệm, không tham nhũng cho cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức, người lao động. Các nội dung này được lồng ghép thường xuyên trong các cuộc họp giao ban hàng tháng, sinh hoạt chính trị dưới cờ, họp chi bộ, họp phòng.

Đảng ủy và Văn phòng UBND tỉnh tập trung lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng văn hoá liêm chính, không tham nhũng, tiêu cực trong cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức. Trọng tâm là xây dựng ý thức tự giác chấp hành, thực hiện nghiêm các quy định của Đảng và pháp luật của Nhà nước về PCTN, tiêu cực. Mỗi cán bộ, đảng viên được yêu cầu nêu cao trách nhiệm nêu gương, ý thức tự giác tu dưỡng, rèn luyện đạo đức và thực hiện nghiêm các quy định của Đảng về nêu gương, về những điều đảng viên không được làm.

Kiểm soát tài sản, thu nhập và xung đột lợi ích: Chốt chặn hiệu quả

Kiểm soát tài sản, thu nhập và xung đột lợi ích là những biện pháp phòng ngừa quan trọng, giúp phát hiện sớm các dấu hiệu bất minh và ngăn chặn tham nhũng. Văn phòng UBND tỉnh Sơn La tiếp tục triển khai thực hiện tốt Luật PCTN năm 2018, cùng với các quy định cụ thể của Bộ Chính trị và Chính phủ. Điển hình là Quyết định số 56-QĐ/TW ngày 8/2/2022 của Bộ Chính trị về quy chế phối hợp giữa các cơ quan kiểm soát tài sản, thu nhập và Nghị định số 130/2020/NĐ-CP ngày 30/10/2020 của Chính phủ về kiểm soát tài sản, thu nhập của người có chức vụ, quyền hạn. Những văn bản này tạo hành lang pháp lý vững chắc để kiểm soát chặt chẽ tài sản, thu nhập của cán bộ, công chức, đặc biệt là những người có vị trí, quyền hạn.

Ngoài ra, việc kiểm soát xung đột lợi ích cũng được đặt lên hàng đầu. Văn phòng UBND tỉnh Sơn La tiếp tục triển khai Kế hoạch số 04/KH-VPUB ngày 7/1/2025 về thực hiện kiểm soát xung đột lợi ích năm 2025. Kế hoạch này chú trọng nâng cao nhận thức cho công chức, viên chức và người lao động trong việc kiểm soát xung đột lợi ích thông qua các phương thức và nội dung tuyên truyền phù hợp. Khi mỗi cá nhân tự nhận diện và chủ động xử lý các tình huống có thể phát sinh xung đột lợi ích, khả năng xảy ra "tham nhũng vặt" sẽ giảm đáng kể.

Công tác PCTN, tiêu cực chỉ thực sự hiệu quả khi có sự gương mẫu và quyết liệt của người đứng đầu. Tại Sơn La, người đứng đầu cấp ủy, tổ chức Đảng và tập thể lãnh đạo các cơ quan, tổ chức, đơn vị được yêu cầu luôn luôn gương mẫu, quyết liệt; tự soi, tự sửa; nói đi đôi với làm; trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo, chủ động phòng ngừa, kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm minh các hành vi tham nhũng, tiêu cực.

Sơn La đang kiên trì xây dựng một bộ máy công quyền thực sự liêm chính, minh bạch và gần dân. Với sự kết hợp đồng bộ giữa các giải pháp về kiểm soát quyền lực, minh bạch tài chính, xây dựng văn hóa liêm chính, kiểm soát tài sản, thu nhập và xung đột lợi ích, cùng với sự gương mẫu của người đứng đầu, Sơn La đang từng bước đẩy lùi "tham nhũng vặt", hướng tới một nền hành chính phục vụ Nhân dân một cách tốt nhất, góp phần vào sự phát triển bền vững của tỉnh.