Đại đa số ý kiến (16 ý kiến tại 16 tổ) tán thành sự cần thiết sửa đổi, bổ sung Luật nhằm thể chế hóa kịp thời chủ trương, chính sách của Đảng về PCTN, đồng thời bảo đảm phù hợp với chủ trương sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy, xây dựng chính quyền địa phương 2 cấp và khắc phục những hạn chế, bất cập hiện nay. Về phạm vi sửa đổi, đa số ĐBQH tán thành phạm vi như dự thảo. Tuy nhiên, một số ý kiến đề nghị nghiên cứu sửa đổi toàn diện Luật trong lần tiếp theo, thậm chí đề xuất Quốc hội giao Chính phủ xây dựng lộ trình cụ thể. TTCP đã tiếp thu và cho biết sẽ tiếp tục nghiên cứu, tham mưu Chính phủ về vấn đề này.
Bên cạnh đó, một số ĐBQH đặc biệt quan tâm đến việc bổ sung quy định về các biện pháp thu hồi tài sản tham nhũng, trong đó có biện pháp thu hồi tài sản không qua thủ tục kết tội, và xử lý tài sản kê khai, giải trình không trung thực. TTCP giải trình rằng đây là các vấn đề phức tạp, liên quan đến quyền sở hữu và thủ tục tố tụng. Hiện tại, Bộ Tư pháp đang chủ trì xây dựng Đề án về việc thu hồi tài sản bị thất thoát, chiếm đoạt không qua thủ tục kết tội để trình cấp có thẩm quyền xem xét.
Về xử lý hành vi kê khai không trung thực, TTCP đề nghị giữ nguyên quy định tại Điều 51 của Luật PCTN hiện hành và khoản 15 (sửa đổi, bổ sung khoản 3 Điều 51) của dự thảo Luật, theo đó, người có hành vi vi phạm bị xử lý bằng các hình thức như xóa tên khỏi danh sách những người ứng cử, không được bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, phê chuẩn, cử vào chức vụ đã dự kiến. Người có nghĩa vụ kê khai không thuộc các trường hợp trên mà kê khai tài sản, thu nhập không trung thực, giải trình nguồn gốc của tài sản, thu nhập tăng thêm không trung thực thì tùy theo tính chất, mức độ vi phạm bị xử lý kỷ luật theo quy định của pháp luật về cán bộ, công chức và pháp luật khác có liên quan; trường hợp là đảng viên thì bị xử lý theo quy định của Đảng.
Về cơ quan kiểm soát tài sản, thu nhập, dự thảo Luật quy định cả cơ quan kiểm tra của Đảng. TTCP giải trình việc này là cần thiết để khắc phục tình trạng vướng mắc trong phân định thẩm quyền đã khiến việc kiểm soát chưa thực hiện được trong hơn 3 năm qua. Quy định này cũng phù hợp với Quyết định số 56-QĐ/TW ngày 8/2/2022 của Bộ Chính trị và Quy định số 296-QĐ/TW ngày 30/5/2025 của Ban Chấp hành Trung ương. Do vậy, cơ quan chủ trì soạn thảo đề nghị giữ nguyên quy định của dự thảo.
Đối với phạm vi đối tượng kê khai, nhiều đại biểu tán thành việc mở rộng từ doanh nghiệp 100% vốn Nhà nước sang doanh nghiệp Nhà nước nắm giữ trên 50% vốn. TTCP giải trình việc này là phù hợp với yêu cầu PCTN và thống nhất với Luật Doanh nghiệp và Luật Quản lý, sử dụng vốn Nhà nước đầu tư vào sản xuất, kinh doanh tại doanh nghiệp. Chính phủ sẽ quy định chi tiết các trường hợp phải kê khai, bao gồm người đại diện chủ sở hữu trực tiếp và một số chức danh tại doanh nghiệp Nhà nước, không bao gồm người nước ngoài.
Đáng chú ý, dự thảo Luật tăng giá trị tài sản phải kê khai từ 50 triệu đồng lên 150 triệu đồng và giá trị tài sản, thu nhập biến động phải kê khai bổ sung trong năm từ 300 triệu lên 1 tỷ đồng. TTCP giải trình việc tăng mức này căn cứ vào hai yếu tố chính: Việc tăng lương 3 lần từ năm 2018 đến nay và điều kiện kinh tế xã hội phát triển gấp gần 3 lần, đặc biệt là giá cả trên thị trường có nhiều biến động tăng. Cơ quan soạn thảo cũng đề xuất giữ nguyên phương thức xác minh ngẫu nhiên kết hợp với xác minh theo dấu hiệu vi phạm, nhằm tối ưu nguồn lực và tăng tính khách quan, minh bạch.
Về thời điểm Luật có hiệu lực, TTCP đề nghị Quốc hội xem xét, quyết định hiệu lực thi hành của Luật này là từ 1/7/2026. Lý do là để bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất của các văn bản quy phạm pháp luật, đặc biệt là các dự án Luật được Quốc hội xem xét, thông qua trong cùng Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV, vốn phần lớn các dự án Luật dự kiến có hiệu lực từ ngày này.
Báo Thanh Tra - Tin tức cập nhật trong ngày