Theo tờ trình, sau hơn 6 năm thi hành Luật Phòng, chống tham nhũng, với những nỗ lực không ngừng nghỉ, công tác phòng, chống tham nhũng đã có những bước tiến quan trọng, mạnh mẽ, với nhiều chủ trương, giải pháp đột phá, đi vào chiều sâu, đạt nhiều kết quả rất tích cực; tham nhũng được kiềm chế, từng bước ngăn chặn và có chiều hướng thuyên giảm. Công tác phát hiện và xử lý tham nhũng được chỉ đạo và thực hiện bài bản, đồng bộ, quyết liệt, hiệu quả, tạo bước đột phá trong công tác phòng, chống tham nhũng. Những kết quả này đã tạo chuyển biến tích cực, được cán bộ, đảng viên và Nhân dân đồng tình, hưởng ứng.

Ông Trần Đăng Vinh (ảnh đứng), Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Thanh tra Chính phủ tại cuộc họp thẩm định Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tham nhũng. Ảnh: Minh Nguyệt

Tuy nhiên, thực tiễn thi hành luật cũng bộc lộ nhiều hạn chế. Một số chủ trương, chính sách của Đảng về phòng, chống tham nhũng chưa được thể chế hóa kịp thời thành pháp luật. Cơ chế, chính sách, pháp luật còn thiếu đồng bộ; một số quy định của pháp luật chưa theo kịp sự phát triển của xã hội gây khó khăn cho công tác phát hiện, xử lý tham nhũng, thu hồi tài sản tham nhũng. Bên cạnh đó, các quy định về kê khai tài sản, thu nhập chưa đầy đủ, quy định về kiểm soát tài sản, thu nhập còn có nhiều cách hiểu, thực hiện chưa thống nhất và còn lúng túng, gặp nhiều vướng mắc trong thực hiện, hiệu quả chưa cao. Công tác giám sát, thanh tra, kiểm toán, điều tra còn có khâu chưa hiệu quả, dẫn đến việc phát hiện, xử lý tham nhũng chưa đáp ứng yêu cầu.

Xuất phát từ những cơ sở chính trị, pháp lý và cơ sở thực tiễn, tờ trình của Thanh tra Chính phủ nhấn mạnh, việc xây dựng Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tham nhũng là rất cần thiết.

Dự thảo Luật tập trung sửa đổi, bổ sung 3 nhóm vấn đề, gồm: (1) Hoàn thiện các chính sách về các biện pháp phòng ngừa tham nhũng gồm: Đánh giá về công tác phòng, chống tham nhũng; cơ quan kiểm soát tài sản, thu nhập; kê khai tài sản, thu nhập và xác minh tài sản, thu nhập. (2) Hoàn thiện các chính sách về phát hiện tham nhũng gồm: Thẩm quyền của các cơ quan thanh tra trong thanh tra vụ việc có dấu hiệu tham nhũng; tiếp nhận và xử lý phản ánh, tố cáo về hành vi tham nhũng. (3) Hoàn thiện chính sách về ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về kiểm soát tài sản, thu nhập để phòng ngừa tham nhũng. (4) Thống nhất, đồng bộ kỹ thuật lập pháp, bảo đảm tính khả thi và phù hợp các văn bản pháp luật có liên quan.

Dự thảo Luật đã sửa đổi, hoàn thiện 15 nội dung tại 15/96 điều; sửa kỹ thuật tại 7 điều, tập trung vào những nội dung cụ thể như: Quy định về cơ quan xác minh tài sản, thu nhập và việc kê khai tài sản, thu nhập; tiêu chí đánh giá công tác phòng, chống tham nhũng; chuyển đổi số trong công tác phòng, chống tham nhũng; thẩm quyền thanh tra vụ việc có dấu hiệu tham nhũng; xử lý phản ánh, tố cáo về tham nhũng.

Cùng với đó, dự thảo luật cũng sửa đổi một số quy định về tiếp nhận, xử lý tố cáo tham nhũng; hoàn thiện cơ chế bảo vệ người tố cáo; bổ sung quy định về trách nhiệm người đứng đầu khi để xảy ra tham nhũng trong cơ quan, đơn vị.

Thanh tra Chính phủ cho biết quá trình xây dựng dự án luật được tiến hành bài bản, qua nhiều vòng lấy ý kiến các bộ, ngành, địa phương, tổ chức xã hội, chuyên gia, nhà khoa học và Nhân dân. Hồ sơ dự án cũng đã được Bộ Tư pháp thẩm định, bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp và tính thống nhất của hệ thống pháp luật.

Việc sửa đổi, bổ sung Luật Phòng, chống tham nhũng lần này được kỳ vọng sẽ tạo bước tiến mới, khắc phục những kẽ hở pháp luật, siết chặt hơn nữa kỷ luật, kỷ cương, góp phần nâng cao hiệu quả phòng, chống tham nhũng, một trong những nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên của Đảng, Nhà nước.