Thông tin tội phạm tham nhũng, chức vụ phát hiện giảm nhưng tài sản tham nhũng thu hồi tăng rất cao, được đề cập tại phiên họp ngày 3/9 của Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tổ chức thẩm tra sơ bộ các báo cáo công tác tư pháp để chuẩn bị nội dung phục vụ phiên họp thứ 49 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Thẩm tra sơ bộ báo cáo của Chính phủ về công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật năm 2025, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cơ bản đồng tình với nhiều nhận định, đánh giá của Chính phủ về công tác phòng ngừa vi phạm pháp luật.

Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tổ chức thẩm tra sơ bộ các báo cáo công tác tư pháp. Ảnh: Quốc hội

Theo Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp, mặc dù về cơ bản tội phạm và vi phạm pháp luật về trật tự xã hội giảm (giảm 16,09%) và nhiều loại tội phạm đều giảm so với cùng kỳ một số loại tội phạm lại tăng, trong đó có một phần nguyên nhân từ công tác phòng ngừa như: tội phạm hiếp dâm tăng 8,86%; lừa đảo, chiếm đoạt tài sản tăng 20,56%; gây rối trật tự công cộng tăng 25,07%...

Công tác quản lý Nhà nước trên một số lĩnh vực còn bất cập dẫn đến các đối tượng lợi dụng để thực hiện hành vi phạm tội, làm cho công tác phòng ngừa tội phạm và vi phạm pháp luật chưa mang lại hiệu quả cao như tình trạng lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng với nhiều phương thức, thủ đoạn tinh vi, giá trị lừa đảo rất lớn…

Về công tác phát hiện xử lý vi phạm pháp luật và tội phạm, trong kỳ báo cáo, các cơ quan đã khởi tố 66.057 vụ (giảm 21%); điều tra, khám phá 32.260 vụ phạm tội về trật tự xã hội.

Đáng chú ý, tội phạm về tham nhũng, chức vụ mặc dù phát hiện 685 vụ (giảm 26,82% so với cùng kỳ), nhưng số tài sản tham nhũng thu hồi ở giai đoạn điều tra lại tăng rất cao (hơn 1.026 tỷ đồng, tăng hơn 181%).

Các cơ quan cũng phát hiện nhiều phương thức, thủ đoạn mới của tội phạm kinh tế, lừa đảo, buôn lậu, ma túy trong một số lĩnh vực.

Tuy nhiên, các ý kiến cho rằng, kết quả phát hiện vi phạm pháp luật và tội phạm trên một số lĩnh vực vẫn còn có mặt cần lưu ý. Tình hình tội phạm ma túy vẫn diễn biến phức tạp trên các tuyến, địa bàn trọng điểm, có quy mô lớn, tính chất đặc biệt nghiêm trọng, sử dụng nhiều thủ đoạn mới, tinh vi.

Vi phạm pháp luật và tội phạm về lĩnh vực an toàn thực phẩm vẫn diễn ra phức tạp, nhiều vụ việc lớn, diễn ra trong thời gian dài mới được các cơ quan chức năng phát hiện…

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng phát biểu tại phiên họp. Ảnh: Quốc hội

Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp và các ý kiến đề nghị Chính phủ tiếp tục có những biện pháp nâng cao năng lực quản lý Nhà nước, tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, tiếp tục mở các đợt cao điểm đấu tranh trên các lĩnh vực viễn thông, mạng Internet, hàng lậu, hàng giả, an toàn thực phẩm, tiền ảo, ma túy…

Thẩm tra sơ bộ báo cáo của Chính phủ về công tác phòng, chống tham nhũng năm 2025, theo nhận định của Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp, tình trạng tham nhũng, lãng phí, tiêu cực vẫn còn diễn biến phức tạp trên một số lĩnh vực.

Tham nhũng tiếp tục xảy ra ngay trong các cơ quan có nhiệm vụ phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; tình trạng nhũng nhiễu, tiêu cực trong khu vực hành chính, dịch vụ công vẫn còn nhiều. Trong khi đó, việc triển khai thực hiện các biện pháp phòng ngừa tham nhũng còn chưa thực sự phát huy hiệu quả, nhiều biện pháp phòng ngừa còn mang tính hình thức.

Các ý kiến đề nghị Chính phủ phân tích rõ “nguy cơ” của tham nhũng, lãng phí, tiêu cực để dự báo đúng tình hình; đồng thời tổng kết, đánh giá, nhận diện đầy đủ các hạn chế, nguyên nhân và đề ra giải pháp đột phá, đáp ứng yêu cầu của tình hình mới.

Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cũng đề nghị Chính phủ thực hiện đồng bộ, có hiệu quả các biện pháp phòng, chống tham nhũng; chuyển trọng tâm sang phòng ngừa, chủ động nhận diện, dự báo, cảnh báo vi phạm từ sớm, từ xa, kiên quyết không để tái diễn các sai phạm cũ.

Cùng với đó, tăng cường công tác giám sát, thanh tra, kiểm tra, kiểm toán, tập trung vào các lĩnh vực quản lý, sử dụng đất đai, xây dựng, đấu thầu, quản lý tài nguyên, khoáng sản, sản xuất, buôn bán hàng giả…

Chính phủ cần tập trung rà soát, xử lý trụ sở dôi dư sau sắp xếp để phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, theo kiến nghị của Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp.

Kết luận phiên họp, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng nhấn mạnh, tình hình tội phạm và vi phạm pháp luật trong nước diễn biến phức tạp, nhưng các cơ quan tư pháp Trung ương đã triển khai rất hiệu quả công tác đấu tranh, phòng chống tội phạm và vi phạm pháp luật, công tác phòng chống tham nhũng và công tác thi hành án.

Cho biết phiên họp thống nhất các báo cáo đủ điều kiện trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét tại phiên họp thứ 49 tới, ông Tùng đề nghị Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tiếp thu ý kiến tại phiên họp để hoàn thiện thêm một bước các báo cáo thẩm tra sơ bộ để trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội.