Tuyên truyền pháp luật góp phần nâng cao hiệu quả phòng, chống tham nhũng, lãng phí

Báo cáo tổng kết công tác nhiệm kỳ 2021 - 2026 của Chính phủ khẳng định: PCTN, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí tiếp tục được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt và được Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ưu tiên chỉ đạo. Đây là một trong những trụ cột lớn, được lãnh đạo Chính phủ thường xuyên kiểm tra, đánh giá và chỉ đạo triển khai quyết liệt.

Để nâng cao hiệu quả, Chính phủ đã chỉ đạo nhiều giải pháp đồng bộ, trong đó trọng tâm là rà soát, hoàn thiện thể chế, pháp luật, kịp thời tháo gỡ các vướng mắc, kiên quyết loại bỏ “điểm nghẽn”, “nút thắt”, tạo cơ sở pháp lý chặt chẽ cho công tác tổ chức thi hành. Nhờ đó, hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước và phòng ngừa vi phạm được nâng cao rõ rệt.

Trong tổng thể các giải pháp, tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật được xác định là một khâu đặc biệt quan trọng. Đây không chỉ là kênh thông tin chủ lực để đưa chính sách, pháp luật đến với cán bộ, công chức, viên chức và Nhân dân, mà còn là biện pháp trực tiếp góp phần phòng ngừa sai phạm, từng bước hình thành văn hóa liêm chính và tuân thủ pháp luật trong xã hội.

Báo cáo tổng kết nhiệm kỳ cho thấy, hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật được triển khai sâu rộng, đa dạng về hình thức, phong phú về nội dung, phù hợp với từng đối tượng, điều kiện thực tiễn. Nhiều mô hình mới, cách làm sáng tạo đã được áp dụng hiệu quả; công nghệ thông tin được khai thác mạnh mẽ, mở rộng phạm vi tiếp cận, nâng cao tính hấp dẫn và lan tỏa.

Song song với đó, công tác trợ giúp pháp lý được chú trọng, bảo đảm quyền tiếp cận công lý cho người dân, nhất là nhóm yếu thế. Nhờ có tuyên truyền, phổ biến pháp luật hiệu quả, nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật của Nhân dân được nâng lên, qua đó góp phần quan trọng vào việc xây dựng nền tảng xã hội liêm chính, tiết kiệm, phòng ngừa tham nhũng, tiêu cực ngay từ gốc.

Thực tiễn sinh động từ các địa phương

Ở cấp cơ sở, PCTN, tiêu cực được các địa phương xác định là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, thường xuyên. Vì vậy, để nâng cao ý thức về PCTN, tiêu cực, củng cố nhận thức pháp luật và trách nhiệm tuân thủ của cán bộ, công chức, viên chức và người dân, công tác phổ biến, giáo dục pháp luật được triển khai với nhiều hình thức đa dạng, phù hợp với từng nhóm đối tượng.

Tại Hà Nội, thành phố duy trì trang thông tin pbgdpl.hanoi.gov.vn để cập nhật kịp thời văn bản pháp luật mới; thường xuyên lồng ghép tuyên truyền trong các cuộc họp, hội nghị trực tuyến và trên phương tiện truyền thông địa phương. Trong 6 tháng đầu năm 2025, Hà Nội đã tổ chức 43 cuộc tuyên truyền pháp luật về PCTN với hơn 11.453 lượt người tham gia, đồng thời đăng tải 1.143 tin, bài trên các chuyên mục Tin tức - Sự kiện, Giải đáp pháp luật.

Tại Đà Nẵng, chính quyền lựa chọn phương thức gần gũi với người dân như phát sóng tuyên truyền pháp luật trên hệ thống FM xã, phường; xây dựng “Chuyên mục Nội chính” trên các kênh Danangtv1, Danangtv2. Chỉ trong nửa đầu năm 2025, thành phố đã tổ chức 138 lớp tuyên truyền pháp luật về PCTN, tiêu cực cho 5.349 cán bộ, công chức, viên chức, người lao động và Nhân dân. Các phóng sự, chuyên đề do báo chí địa phương thực hiện cũng nhận được sự quan tâm, đồng tình rộng rãi.

Nhờ đa dạng hóa cách làm, công tác phổ biến, giáo dục pháp luật đã tạo chuyển biến rõ nét: Cán bộ, công chức, viên chức và người dân được nâng cao nhận thức, hiểu biết pháp luật, qua đó củng cố ý thức trách nhiệm tuân thủ, góp phần quan trọng vào phòng ngừa tham nhũng, tiêu cực ngay từ cơ sở.

Thanh tra Chính phủ với vai trò nòng cốt, tiên phong trong tuyên truyền

Là lực lượng nòng cốt trong phòng ngừa, phát hiện và xử lý tham nhũng, tiêu cực, ngành Thanh tra đồng thời gánh trọng trách quan trọng trong việc lan tỏa, bồi đắp văn hóa liêm chính, thượng tôn pháp luật. Công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về PCTN vì vậy được Thanh tra Chính phủ xác định là một nhiệm vụ trọng tâm, gắn chặt với yêu cầu kiểm soát quyền lực, bảo đảm kỷ cương, kỷ luật hành chính.

Những năm qua, Thanh tra Chính phủ đã triển khai nhiều hình thức phổ biến, giáo dục pháp luật về PCTN, trong đó có việc ban hành đề án tuyên truyền pháp luật về PCTN; tổ chức Cuộc thi “Tìm hiểu pháp luật về PCTN” thu hút hàng chục nghìn lượt cán bộ, công chức, viên chức và Nhân dân tham gia…

Bên cạnh đó, vai trò của ngành Thanh tra trong công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về PCTN còn được khẳng định rõ nét qua chính hoạt động thực tiễn. Mỗi kết luận thanh tra, mỗi vụ việc tham nhũng, tiêu cực được phát hiện và xử lý nghiêm minh đều là một “bài học sống động”, gửi đi thông điệp mạnh mẽ về tinh thần thượng tôn pháp luật, về quyết tâm xây dựng một nền hành chính liêm chính, minh bạch.

Hơn thế nữa, việc công khai kết quả thanh tra, minh bạch trong kê khai và kiểm soát tài sản, thu nhập của cán bộ, công chức, hay quy định chặt chẽ về xử lý trách nhiệm người đứng đầu khi để xảy ra tham nhũng, tiêu cực, chính là những biện pháp phòng ngừa có giá trị tuyên truyền sâu sắc. Điều đó góp phần định hướng nhận thức, nâng cao ý thức liêm chính và trách nhiệm nêu gương trong đội ngũ cán bộ, công chức, mà còn tạo sự lan tỏa niềm tin trong xã hội về tính nghiêm minh, công bằng của pháp luật.

Theo TS. Trần Đăng Vinh, Vụ trưởng Vụ Pháp chế: “Đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật về PCTN chính là phương thức quan trọng để xây dựng văn hóa liêm chính trong ngành Thanh tra. Văn hóa tuân thủ không chỉ dừng lại ở việc ‘không vi phạm’, mà còn đòi hỏi thái độ chủ động tìm hiểu, tôn trọng và thực hiện đúng quy định, giúp hoạt động thanh tra chuyển từ “xử lý” sang “phòng ngừa vi phạm” ngay từ gốc”.

Những nỗ lực đồng bộ đó đang từng bước hình thành nền tảng văn hóa liêm chính, thượng tôn pháp luật, tạo sức mạnh phòng ngừa cho xã hội trước tham nhũng, tiêu cực. Đồng thời khẳng định vai trò tiên phong của ngành Thanh tra trong công cuộc xây dựng một nền hành chính liêm chính, minh bạch, phục vụ Nhân dân và sự phát triển của đất nước.