Công nghiệp văn hóa dần khẳng định vị thế trong sự phát triển đất nước

Trong những năm qua, Chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa ở Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 bước đầu đã đạt được một số thành tựu nhất định từ việc nâng cao nhận thức đến khẳng định tầm quan trọng trong sự phát triển chung của đất nước.  

Các ngành công nghiệp văn hóa có khả năng phát triển nhanh, lâu dài và bền vững, có giá trị tôn vinh văn hóa, giữ gìn bản sắc dân tộc, định vị thương hiệu quốc gia trên trường quốc tế.

Qua số liệu ước tính, giá trị tăng thêm (giá hiện hành) của các ngành công nghiệp văn hóa đóng góp vào nền kinh tế năm 2018 ước đạt 5,82%; năm 2019 ước đạt 6,02%; đến năm 2022, sau dịch Covid-19, các ngành đã bắt đầu phục hồi và giá trị đóng góp có sự tăng trưởng ước đạt 4,04%. Giá trị sản xuất của các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam giai đoạn 2018 - 2022 ước bình quân đạt 1,059 triệu tỷ đồng (tương đương khoảng 44 tỷ USD).

Đặc biệt, nhận thức của toàn xã hội về vai trò, tầm quan trọng của công nghiệp văn hóa từng bước được nâng cao. Một số doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân đã nắm bắt cơ hội, triển khai đầu tư, sản xuất các sản phẩm công nghiệp văn hoá để kinh doanh mang lại lợi ích về kinh tế, đồng thời góp phần quảng bá văn hóa Việt Nam.

Cùng với sự phát triển của khoa học - công nghệ, nhất là cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0, các sản phẩm công nghiệp văn hoá từng bước đáp ứng được yếu tố về sáng tạo, bản sắc, độc đáo và có khả năng cạnh tranh ở thị trường trong nước và quốc tế.

Các cơ chế, chính sách liên quan đến các ngành công nghiệp văn hóa đã và đang từng bước được hoàn thiện nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình quản lý các ngành công nghiệp văn hóa ở Việt Nam, như: Luật Điện ảnh (2022); Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ (2022); Nghị định số 17/2023/NĐ-CP ngày 26/4/2023 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Sở hữu trí tuệ về quyền tác giả, quyền liên quan...

Cùng với Chính phủ, các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương đã thực hiện mạnh mẽ phát triển các ngành công nghiệp văn hóa với việc ban hành chỉ thị, nghị quyết, đề án cụ thể để phát triển các ngành công nghiệp văn hóa trên địa bàn.

Các chương trình nghệ thuật đặc sắc trong đêm khai mạc Liên hoan phim quốc tế thành phố Hồ Chí Minh lần thứ nhất. Ảnh: hanoimoi.vn

Đáng chú ý, nhiều chương trình có sức hút và hiệu ứng xã hội được tổ chức, như: Lễ hội Thiết kế sáng tạo với chủ đề “Giao lộ sáng tạo” (Hà Nội); Liên hoan phim Quốc tế thành phố Hồ Chí Minh lần thứ nhất; Chương trình “Anh trai vượt ngàn chông gai”; Lễ hội pháo hoa quốc tế tại thành phố Đà Nẵng; Festival Ninh Bình lần thứ III với chủ đề “Dòng chảy di sản”; chương trình “Festival Bốn mùa” tại Huế.

Tuy nhiên, việc thúc đẩy phát triển ngành công nghiệp văn hóa ở Việt Nam vẫn thiếu cơ chế, chính sách thu hút nguồn vốn; nguồn lực đầu tư dàn trải, chưa tập trung vào các lĩnh vực trọng điểm; nguồn nhân lực thiếu về số lượng và chất lượng, đặc biệt là nguồn nhân lực chất lượng cao.

Khẳng định thương hiệu mang bản sắc văn hóa Việt Nam

Thời gian tới, Việt Nam sẽ phát triển các ngành công nghiệp văn hóa theo hướng trọng tâm, trọng điểm, chuyên nghiệp, hiện đại, ứng dụng khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đặc biệt, phát triển các ngành công nghiệp văn hóa dựa trên huy động hiệu quả nguồn lực nhằm xây dựng các sản phẩm chất lượng cao, phát triển và khẳng định thương hiệu mang bản sắc văn hóa Việt Nam, góp phần tăng cường sức mạnh mềm quốc gia.

Đồng thời, phát triển các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghiệp văn hóa, tạo hệ sinh thái liên kết mang tính chuyên nghiệp, đồng bộ giữa sáng tạo, sản xuất, kinh doanh, quảng bá, tiêu dùng kết hợp với bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ. Xây dựng các trung tâm phân phối, đẩy mạnh xuất khẩu các sản phẩm công nghiệp văn hoá, chú trọng các thị trường sẵn có và mở rộng ra các thị trường tiềm năng trong nước và quốc tế.

Phát triển các ngành công nghiệp văn hóa theo các vùng kinh tế trọng điểm hiện nay. Trong đó, lựa chọn một số địa bàn tỉnh, thành phố có điều kiện thuận lợi giữ vai trò trung tâm kết nối và các tỉnh vệ tinh kết hợp tạo vùng động lực để phát triển công nghiệp văn hóa phù hợp với quy hoạch phát triển tỉnh, thành phố được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Cùng với đó, phát triển các ngành công nghiệp văn hóa tạo nền tảng để các tổ chức, doanh nghiệp, nhà sáng tạo cung cấp các sản phẩm, dịch vụ giải trí cho thị trường, đáp ứng nhu cầu của người dân; đưa giải trí thành một ngành công nghiệp phát triển bền vững, mang lại giá trị gia tăng kinh tế lớn trong bối cảnh của cuộc cách mạng chuyển đổi số, khoa học, công nghệ cùng với đổi mới sáng tạo.

Ngoài ra, đầu tư và phát triển các khu, tổ hợp phục vụ cho hoạt động thể thao giải trí, sự kiện âm nhạc, nghệ thuật, điện ảnh quy mô lớn; phát triển tạo ra các sản phẩm gắn kèm từ hoạt động giải trí, như trang thiết bị thể thao, văn hóa, thời trang, phụ kiện các chương trình âm nhạc..., nhằm mang lại giá trị gia tăng góp phần phát triển kinh tế - xã hội.