Lịch sử – nền tảng cho khối đại đoàn kết toàn dân tộc

Theo Bộ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Đào Ngọc Dung: Lịch sử dân tộc Việt Nam là một dòng chảy liên tục, được hun đúc bởi truyền thống yêu nước, đoàn kết, tinh thần bất khuất và khát vọng vươn lên của các thế hệ cha ông. Những giá trị trường tồn ấy không chỉ là nền tảng tinh thần vững chắc, mà còn là động lực mạnh mẽ cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay.

Nhân dân Việt Nam – với 54 dân tộc anh em – đã cùng nhau đoàn kết, vượt qua bao thử thách, gian nan để xây dựng một quốc gia thống nhất, độc lập và có bản sắc văn hóa riêng biệt. Chính sự gắn kết giữa các dân tộc, tôn giáo trong lịch sử là yếu tố then chốt tạo nên sức mạnh bền vững của đất nước.

Bộ Dân tộc và Tôn giáo luôn xác định việc phát huy những giá trị lịch sử không chỉ dừng lại ở hoạt động kỷ niệm, tôn vinh, mà còn là quá trình hiện thực hóa tinh thần lịch sử trong công tác quản lý nhà nước về dân tộc và tôn giáo, làm cho lịch sử sống động trong đời sống chính trị – xã hội ngày nay.

Lịch sử dân tộc là tài sản vô giá, việc phát huy các giá trị trường tồn của lịch sử chính là cách tốt nhất để khơi dậy lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc và ý chí tự cường trong toàn dân – đặc biệt trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số và tín đồ tôn giáo.

Lồng ghép giá trị lịch sử vào các chương trình, chính sách dân tộc

Trong những năm qua, Bộ Dân tộc và Tôn giáo đã tích cực lồng ghép các nội dung giáo dục truyền thống lịch sử, tinh thần yêu nước và các giá trị văn hóa dân tộc vào chương trình, chính sách phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Điều này không chỉ góp phần nâng cao nhận thức, củng cố niềm tin của người dân, mà còn tạo động lực để họ vươn lên thoát nghèo, phát triển bền vững.

Một số điểm nhấn cụ thể có thể kể đến: Tích cực triển khai Chương trình Mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số giai đoạn 2021–2030, trong đó lồng ghép nội dung bảo tồn di sản văn hóa, các giá trị lịch sử truyền thống, các lễ hội dân gian và tri thức bản địa của từng dân tộc.

Tổ chức các hoạt động tuyên truyền về lịch sử dân tộc, lịch sử cách mạng tại các vùng sâu, vùng xa, nhất là trong các sự kiện trọng đại như Ngày thành lập Đảng, Ngày Giải phóng miền Nam, Quốc khánh 2/9, Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc…

Phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo đưa nội dung lịch sử và văn hóa các dân tộc vào chương trình giảng dạy tại các trường phổ thông dân tộc nội trú và bán trú.

Qua đó, giá trị lịch sử không còn là những câu chuyện trong sách vở, mà trở thành nguồn cảm hứng và phương tiện giáo dục chính trị – tư tưởng cho thế hệ trẻ người dân tộc thiểu số, giúp họ hiểu rõ gốc rễ, tự hào về truyền thống và tự tin hội nhập.

Phát huy giá trị lịch sử trong công tác tôn giáo – vì sự đồng thuận xã hội

Bên cạnh công tác dân tộc, Bộ Dân tộc và Tôn giáo cũng chú trọng phát huy các giá trị lịch sử trong công tác quản lý nhà nước về tôn giáo. Việt Nam là quốc gia có đời sống tín ngưỡng phong phú với nhiều tôn giáo cùng tồn tại hài hòa. Quá trình lịch sử cho thấy tôn giáo đã từng bước đồng hành cùng dân tộc, cùng Nhân dân vượt qua chiến tranh, thiên tai, và ngày nay tiếp tục góp phần xây dựng đất nước.

Bộ đặc biệt coi trọng việc khơi dậy tinh thần “tốt đời, đẹp đạo”, truyền thống yêu nước của các chức sắc, chức việc và tín đồ tôn giáo, thông qua các hoạt động cụ thể như: Tổ chức hội nghị gặp mặt chức sắc, nhà tu hành tiêu biểu nhân dịp lễ, tết và các sự kiện lớn của đất nước, trong đó nhấn mạnh vai trò lịch sử của tôn giáo trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc.

Tuyên truyền và khuyến khích các tôn giáo tham gia hoạt động xã hội, nhân đạo, xây dựng nông thôn mới, bảo vệ môi trường, thích ứng biến đổi khí hậu, lấy cảm hứng từ tinh thần trách nhiệm cộng đồng được hun đúc từ lịch sử dân tộc.

Phối hợp với Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị – xã hội nâng cao nhận thức pháp luật, kiến thức lịch sử cho đồng bào có đạo, tạo sự đồng thuận cao trong xã hội.

Xây dựng nền tảng văn hóa dân tộc bền vững từ giá trị lịch sử

Một trong những ưu tiên chiến lược của Bộ Dân tộc và Tôn giáo trong giai đoạn tới là xây dựng nền tảng văn hóa bền vững gắn với phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số và vùng có đông đồng bào có đạo sinh sống. Theo đó, việc phục dựng, bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa – lịch sử truyền thống sẽ tiếp tục được chú trọng và mở rộng.

Các hoạt động điển hình như: Lễ hội văn hóa các dân tộc Việt Nam tổ chức định kỳ tại Làng Văn hóa – Du lịch các dân tộc Việt Nam đã trở thành điểm nhấn văn hóa gắn kết các dân tộc, tái hiện tinh thần lịch sử và tôn vinh bản sắc dân tộc.

Hỗ trợ các địa phương xây dựng thiết chế văn hóa, bảo tồn di tích lịch sử cách mạng, làng nghề truyền thống, văn hóa phi vật thể của các dân tộc thiểu số.

Khuyến khích nghiên cứu và truyền thông giá trị lịch sử dân tộc thông qua công nghệ số, mạng xã hội, các nền tảng truyền thông hiện đại nhằm tiếp cận giới trẻ.

Phát huy những giá trị trường tồn của lịch sử trong công tác dân tộc và tôn giáo không chỉ là trách nhiệm, mà còn là sứ mệnh chính trị sâu sắc của Bộ Dân tộc và Tôn giáo trong giai đoạn hiện nay. Những giá trị ấy cần tiếp tục được gìn giữ, lan tỏa và thấm sâu vào đời sống cộng đồng, từ miền xuôi đến miền ngược, từ đồng bằng đến vùng cao, từ đô thị đến nông thôn, góp phần củng cố niềm tin, sự đồng thuận xã hội và khối đại đoàn kết toàn dân tộc – nguồn lực to lớn để đưa đất nước vững bước bước vào kỷ nguyên mới.