Ngày Ngày bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) toàn cầu năm 2025 có chủ đề: “Khó thở, hãy nghĩ đến COPD” diễn ra vào ngày 19/11, nhằm nhấn mạnh rằng mặc dù COPD đang là nguyên nhân gây tử vong đứng thứ ba trên toàn thế giới, nhưng bệnh không thường được chẩn đoán đúng, dẫn đến việc người bệnh không được điều trị hoặc điều trị không đúng cách.

Chẩn đoán sớm và phù hợp có thể tác động đáng kể đến sức khỏe của cộng đồng, giúp cải thiện các triệu chứng, chức năng phổi và chất lượng cuộc sống của người bệnh.

COPD là một trong những bệnh không lây nhiễm cần được dự phòng, phát hiện sớm, chẩn đoán, điều trị và quản lý lâu dài nhằm giảm thiểu các gánh nặng về y tế, kinh tế, xã hội. COPD là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong trên thế giới với hơn 90% là tử vong sớm trước 70 tuổi, hiện nay toàn cầu có hơn 390 triệu người mắc COPD đang sinh sống phần lớn ở các quốc gia thu nhập thấp và trung bình.

Tại Việt Nam, các nghiên cứu cho thấy có khoảng từ 7 - 10% số dân mắc căn bệnh này. Với sự gia tăng tỷ lệ hút thuốc lá tại các nước đang phát triển và quá trình già hóa dân số ở các quốc gia phát triển, tỷ lệ mắc COPD được dự báo sẽ tiếp tục tăng trong những năm tới.

Từ năm 2015, công tác phòng, chống COPD đã được đưa vào trong Chiến lược quốc gia phòng, chống bệnh không lây nhiễm. Bộ Y tế cùng các hội chuyên ngành trong nhiều năm qua đã thành lập các đơn vị quản lý COPD trên toàn quốc.

Tính đến năm 2024, cả nước có hơn 300 phòng quản lý ngoại trú COPD và hen phế quản; gần 3.000 trạm y tế xã, phường triển khai hoạt động dự phòng và phát hiện sớm COPD và hen phế quản; gần 700.000 người bệnh đang được quản lý tại các cơ sở y tế.

PGS.TS Nguyễn Thị Liên Hương - Thứ trưởng Bộ Y tế phát biểu. Ảnh: Bệnh viện Bạch Mai

Phát biểu tại hội thảo, PGS.TS Nguyễn Thị Liên Hương - Thứ trưởng Bộ Y tế khẳng định việc Bệnh viện Bạch Mai tổ chức mít-tinh và hội thảo khoa học là một hoạt động rất ý nghĩa và thiết thực góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng, thúc đẩy phát hiện sớm và điều trị kịp thời cho người bệnh.

Đây cũng là hoạt động minh chứng mạnh mẽ cho việc thực hiện chủ trương của Bộ Chính trị tại Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 9/9/2025 về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân, trong đó xác định quan điểm quan trọng về chuyển mạnh từ tư duy tập trung khám bệnh, chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh. Thông qua sự kiện này, ngày càng nhiều người dân có nhận thức đúng về COPD.

Chủ đề năm nay nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng và thúc đẩy các biện pháp giảm gánh nặng bệnh lý này trên toàn thế giới. Chủ đề nhấn mạnh rằng mặc dù COPD đang là nguyên nhân gây tử vong đứng thứ ba trên toàn thế giới chỉ sau các bệnh tim mạch và đột quỵ, nhưng bệnh không thường được chẩn đoán đúng, dẫn đến việc người bệnh không được điều trị hoặc điều trị không đúng cách.

Trong khi chẩn đoán COPD sớm và phù hợp có thể tác động rất đáng kể đến sức khỏe của cộng đồng, giúp cải thiện các triệu chứng, chức năng phổi và chất lượng cuộc sống của người bệnh.

Theo Thứ trưởng Bộ Y tế, COPD là một trong những bệnh không lây nhiễm cần được dự phòng, phát hiện sớm, chẩn đoán, điều trị và quản lý lâu dài nhằm giảm thiểu các gánh nặng về y tế, kinh tế, xã hội.

Với sự gia tăng tỷ lệ hút thuốc lá tại các nước đang phát triển và quá trình già hóa dân số ở các quốc gia phát triển, tỷ lệ mắc COPD được dự báo sẽ tiếp tục tăng trong những năm tới.

Tổ chức Sáng kiến toàn cầu về COPD ước tính đến năm 2030, toàn cầu sẽ có hơn 4,5 triệu trường hợp tử vong mỗi năm do COPD và các rối loạn liên quan. Gánh nặng kinh tế do COPD gây ra cũng ngày càng trở nên đáng kể.

PGS.TS Nguyễn Thị Liên Hương đề nghị mỗi người dân hãy chủ động phòng bệnh COPD để bảo vệ sức khỏe của mình và cả cộng đồng bằng những hành động cụ thể như: Không hút thuốc lá, thuốc lào, duy trì lối sống khoẻ mạnh với chế độ dinh dưỡng và vận động thể lực hợp lý; xây dựng môi trường làm việc lành mạnh, trang bị bảo hộ đầy đủ, tránh tiếp xúc khói bụi, hoá chất hơi độc; sử dụng các nguồn năng lượng sạch, tránh khói bếp than củi trong sinh hoạt; cần chủ động đi kiểm tra sức khoẻ khi có triệu chứng ho, khó thở để được khám, phát hiện sớm và điều trị bệnh kịp thời.

Đối với người bệnh COPD, việc theo dõi sức khỏe định kỳ và tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ là chìa khóa giúp người dân sống khỏe mạnh và nâng cao chất lượng cuộc sống.