Theo báo cáo, Đề án sắp xếp, ổn định dân cư khu vực có nguy cơ cao xảy ra lũ ống, lũ quét, sạt lở đất tại các huyện miền núi (cũ) của tỉnh giai đoạn 2021 - 2025, đề ra mục tiêu phấn đấu đến năm 2025 bố trí, sắp xếp, ổn định chỗ ở cho 2.225 hộ dân đang sinh sống tại khu vực có nguy cơ cao và rất cao xảy ra lũ ống, lũ quét, sạt lở đất thuộc địa bàn 41 xã khu vực miền núi.

Trong đó, bố trí TĐC xen ghép cho 599 hộ; TĐC liền kề cho 300 hộ/17 dự án và TĐC tập trung cho 1.326 hộ/31 dự án. Đến ngày 30/7/2025, các xã đã bố trí TĐC xen ghép cho 233/599 hộ dân, đạt tỷ lệ 38,9%.

Đối với TĐC liền kề có 4 khu/79 hộ đã hoàn thành đầu tư cơ sở hạ tầng, giao đất cho 26 hộ dân xây nhà và đang tiếp tục thực hiện các trình tự, thủ tục giao đất cho 53 hộ còn lại xây nhà tại nơi ở mới; 5 khu/119 hộ đã được quyết định chủ trương đầu tư; 8 khu/102 hộ chưa được cấp có thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư.

Đối với TĐC tập trung có 4 khu/151 hộ đã hoàn thành đầu tư cơ sở hạ tầng và giao đất cho các hộ dân xây nhà tại nơi ở mới; 15 khu/680 hộ đã được quyết định chủ trương đầu tư; 12 khu/495 hộ chưa được cấp có thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư.

Đại diện các xã đã nêu những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện nhiệm vụ được giao. Theo đó, đối với việc bố trí TĐC xen ghép, đa số các hộ dân vùng ảnh hưởng thiên tai là hộ nghèo, cận nghèo nên việc tìm kiếm quỹ đất để thực hiện di dời còn khó khăn. Đến nay, việc bố trí TĐC xen ghép trên địa bàn các xã còn thấp.

Về thực hiện các dự án TĐC tập trung, liền kề, trong quá trình thẩm định một số dự án có vị trí bố trí TĐC chưa phù hợp với quy hoạch sử dụng đất nên phải chờ điều chỉnh quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất mới bảo đảm điều kiện thẩm định. Một số dự án theo yêu cầu các địa phương phải có cam kết vốn đối ứng kinh phí giải phóng mặt bằng để xác định tổng mức đầu tư dự án bảo đảm quy định. Trong khi đó, các xã còn nhiều khó khăn, không bố trí được nguồn kinh phí đối ứng. Bên cạnh đó, kinh phí hỗ trợ từ ngân sách tỉnh chưa đủ để đầu tư xây dựng đầy đủ các hạng mục hạ tầng kỹ thuật của khu TĐC, dẫn đến vượt tổng mức đầu tư của dự án.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hoá Mai Xuân Liêm đề nghị UBND các xã tiếp tục tuyên truyền vận động các hộ dân khẩn trương tìm kiếm quỹ đất để xây nhà tại nơi ở mới.

Cùng với đó, UBND các xã cần tiến hành rà soát, xây dựng phương án bố trí quỹ đất để sắp xếp ổn định cho các hộ dân. Phối hợp với Ban Quản lý dự án khu vực và các đơn vị liên quan rà soát, đánh giá cụ thể từng dự án TĐC đối với các điều kiện về quy hoạch, đất đai, kinh phí đảm bảo có khả năng triển khai thực hiện trong năm 2025, lập báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư gửi về Sở Nông nghiệp và Môi trường để tổng hợp, trình thẩm định theo quy định.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Mai Xuân Liêm yêu cầu các ngành có liên quan của tỉnh căn cứ chức năng, nhiệm vụ, tham mưu hỗ trợ kinh phí giải phóng mặt bằng cho các khu TĐC tập trung được hỗ trợ từ ngân sách Trung ương; rà soát, đánh giá cụ thể từng dự án vượt tổng mức đầu tư, tham mưu UBND tỉnh giải pháp thực hiện.

Lực lượng chức năng hỗ trợ người dân các xã miền núi của tỉnh Thanh Hoá di dời đến ở tạm vị trí an toàn, do cơn bão số 3 đã sạt lở và tốc mái nhà của các hộ dân. Ảnh: PV

Đồng thời, thực hiện chủ trương của Bộ Chính trị về đầu tư xây dựng trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở tại các xã biên giới đất liền, hoàn thành trước ngày 30/8/2026; tỉnh Thanh Hóa đã đăng ký xây dựng 2 trường bán trú liên cấp ở các xã biên giới và yêu cầu 16 xã biên giới của tỉnh rà soát cơ sở thiết yếu phục vụ ăn ở, sinh hoạt và học tập của học sinh tại các điểm trường trên địa bàn.

Sắp tới, tỉnh sẽ thành lập 3 đoàn công tác phối hợp với các xã khảo sát, xác định vị trí đầu tư các điểm trường đảm bảo các tiêu chí theo hướng dẫn của Trung ương.