Thứ Trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Trường Văn phát biểu khai mạc Diễn đàn. Ảnh: TQ

Phát biểu khai mạc Diễn đàn, Thứ Trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Trường Văn cho biết, Diễn đàn phát triển bền vững đô thị Việt Nam 2025 là hoạt động thường niên được tổ chức Chào mừng Ngày Đô thị Việt Nam 8/11. Các hoạt động của Diễn đàn cũng thiết thực hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam 9/11.

Trên cơ sở định hướng chỉ đạo của Nghị quyết số 06, Diễn đàn Phát triển bền vững đô thị Việt Nam đã được tổ chức định kỳ vào dịp tháng 11 hàng năm. Bên cạnh những thành tựu phát triển rất quan trọng đã đạt được về số lượng cũng như chất lượng phát triển đô thị, hệ thống đô thị Việt Nam cũng đang phải giải quyết các thách thức lớn đặt ra hiện nay như: tốc độ đô thị hóa nhanh nhưng chưa đồng đều; áp lực về hạ tầng kỹ thuật – xã hội, môi trường và nhà ở; ảnh hưởng ngày càng rõ rệt của biến đổi khí hậu, thiên tai, dịch bệnh; yêu cầu chuyển đổi mô hình phát triển dựa trên đổi mới sáng tạo và dữ liệu số, v.v…

Do đó, Diễn đàn năm nay sẽ phân tích, thảo luận các kết quả thực hiện nhiệm vụ giải pháp của Nghị quyết 06-NQ/TW, đồng thời là nền tảng đối thoại chính sách quốc gia để các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp và các đối tác quốc tế cùng chia sẻ, trao đổi, tìm giải pháp hướng tới chủ đề trọng tâm của Diễn đàn năm 2025, đó là “Phát triển đô thị Việt Nam thông minh, bền vững và bao trùm”. Trong đó, các thảo luận sẽ tập trung theo ba nhóm chủ đề với 03 hội thảo chuyên đề đó là:

Đông đảo các đại biểu tham dự Diễn đàn. Ảnh: TQ

Đổi mới sáng tạo là động lực của phát triển đô thị. Đổi mới tư duy quy hoạch, đầu tư, quản trị và cung cấp dịch vụ công, hướng đến đô thị thông minh, thân thiện và hiệu quả.

Tăng trưởng xanh – thích ứng biến đổi khí hậu là hướng đi tất yếu.

Đô thị phải là trung tâm của hành động khí hậu, gắn kết giữa phát triển kinh tế với bảo vệ môi trường và công bằng xã hội.

Quy hoạch và quản trị hiện đại là nền tảng nâng cao chất lượng sống đô thị. Hướng đến mô hình chính quyền đô thị hai cấp tinh gọn, hiệu lực, vận hành dựa trên dữ liệu số, phục vụ người dân và doanh nghiệp.

“Bộ Xây dựng mong muốn thông qua Diễn đàn này sẽ thúc đẩy các chương trình, kế hoạch hợp tác giữa Trung ương với địa phương, giữa các bộ ngành và các đô thị với các tổ chức, đối tác phát triển. Qua đó sẽ thúc đẩy đổi mới, phát triển hệ thống đô thị với các cơ chế chính sách thông thoáng, giải phóng nguồn lực, khơi dậy khát vọng đổi mới sáng tạo, ứng dụng khoa học công nghệ, tạo bước phát triển đột phá của hệ thống đô thị, chuyển đổi từ gia tăng số lượng và quy mô sang trọng tâm về chất lượng, sử dụng hiệu quả nguồn lực, thông minh, ứng phó biến đổi khí hậu, chuyển đổi xanh, liên kết và hướng tới mục tiêu phát triển bền vững”, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Trường Văn nhấn mạnh.

Ông Trần Ngọc Chính, Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam phát biểu tạiphiên hội thảo chuyên đề. Ảnh: TQ

Phát biểu tại phiên hội thảo chuyên đề, ông Trần Ngọc Chính, Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam cho biết, sau gần bốn thập kỷ đổi mới, phát triển và hội nhập, hiện nay, tỷ lệ đô thị hóa nước ta đạt 44%, đóng góp khoảng 75% GDP quốc gia. Nhiều đô thị trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo, dịch vụ, tài chính và khoa học công nghệ, trung tâm công nghiệp và đầu mối giao thông quan trọng.

Song, phát triển thiếu đồng bộ giữa các vùng, các loại đô thị; hạ tầng kỹ thuật - xã hội còn chênh lệch; không gian đô thị bị chia cắt, thiếu bản sắc; chất lượng môi trường và nhà ở giảm sút; công tác quy hoạch, quản trị chưa theo kịp yêu cầu chuyển đổi số, thích ứng biến đổi khí hậu đang là những thách thức mà đô thị Việt Nam đang phải đối mặt.

Ông Chính cho rằng, để quy hoạch, quản lý và phát triển bền vững đô thị, cần chuyển từ tư duy "quy hoạch cho từng đô thị" sang "quy hoạch cho hệ thống đô thị", đảm bảo liên kết vùng, tính mở và khả năng thích ứng trong bối cảnh phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và chuyển đổi năng lượng.

Ông Phan Thanh Hải, Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP Huế cho biết, Huế được nhắc đến không chỉ như một "thành phố di sản" mà còn là "đô thị văn hóa tiêu biểu" của Việt Nam trên trường quốc tế; nơi hội tụ di sản vật thể, phi vật thể và cảnh quan sinh thái đặc sắc.

Diễn đàn Phát triển bền vững đô thị Việt Nam được diễn ra thường niên. Ảnh: TQ

Tuy nhiên, trong quá trình phát triển, Huế đang đối mặt với nhiều thách thức từ áp lực đô thị hóa, nhu cầu nhà ở và hạ tầng hiện đại lấn át không gian di sản; các công trình cao tầng đe dọa phá vỡ cảnh quan; bão lũ và xâm nhập mặn ảnh hưởng đến hệ sinh thái; nguồn lực đầu tư cho bảo tồn còn hạn chế, cơ chế xã hội hóa chưa thực sự bền vững.

“Trước thực trạng đó, TP Huế xác định bảo tồn di sản không thể tách rời phát triển đô thị. Giải pháp trọng tâm là quy hoạch gắn di sản với thiên nhiên và cộng đồng, mở rộng không gian di tích theo hướng linh hoạt”, ông Phan Thanh Hải cho biết.

Diễn đàn đã nhận được sự tham gia, đóng góp xây dựng của các chuyên gia trong nước và quốc tế, quy tụ nhiều sáng kiến, đề xuất về cơ chế, chính sách, các giải pháp mang tính đột phá, tạo tiền đề cho phát triển đô thị bền vững, phát huy vị thế, nguồn lực đổi mới, sáng tạo trong công tác phát triển đô thị.

Tại Diễn đàn, những vấn đề trọng tâm như: giải pháp nâng cao hiệu quả quy hoạch, quản lý và vận hành đô thị; huy động và phân bổ nguồn lực cho phát triển đô thị xanh và thông minh; cơ chế chính sách cho chuyển đổi số đô thị; mô hình quản lý phát triển đô thị hiện đại; giải pháp thích ứng với biến đổi khí hậu, phòng chống thiên tai và giảm phát thải; gắn kết phát triển đô thị với tiến trình xây dựng nông thôn… sẽ được đưa ra bàn thảo.