Dự án cao tốc Tuyên Quang - Hà Giang (giai đoạn 1) có tổng chiều dài 77km, được chia thành 6 gói thầu xây lắp (từ gói XL19-XL24). Đây là công trình hạ tầng giao thông trọng điểm, có ý nghĩa quan trọng nâng cao kết nối liên vùng, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Tuyên Quang nói riêng và khu vực phía Bắc nói chung.

Theo phản ánh từ các nhà thầu, giá vật liệu xây dựng như cát, đá, bê tông tươi đang ở mức cao, ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí và tiến độ thi công. Cụ thể, giá bê tông tươi tại dự án đã tăng từ 1,2 triệu đồng/m3 lên thêm 60.000 đồng/m3, trong khi giá cát, đá dăm có biên độ chênh lệch từ vài chục đến hàng trăm nghìn đồng/m3 so với báo giá của cơ quan Nhà nước. Tình trạng này không chỉ làm tăng chi phí mà còn gây áp lực lên nguồn cung vật liệu.

Theo ông Vương Đức Vũ, Phó Giám đốc Công ty Cổ phần Licogi 14, Chỉ huy trưởng công trường thi công gói thầu 13 đoạn qua xã Hàm Yên khẳng định: “Đơn vị đang tập kết vật liệu để chuẩn bị cấp phối đá dăm lần 1. Năm nay, giá cả vật liệu tăng cao gây khó khăn đối với các nhà thầu. Tính trung bình các loại vật liệu từ xi măng, sắt thép, cát, đá dăm đều tăng từ 15% trở lên cộng với thời tiết những tháng mưa nhiều khiến nhiều nhà thầu phải thi công rất khó khăn để hoàn thành dự án đúng hạn vào cuối năm 2025”.

Vấn đề cung ứng vật liệu xây dựng phục vụ dự án luôn được tỉnh ưu tiên hàng đầu. Theo báo cáo của chủ đầu tư dự án: Đối với đoạn tuyến qua tỉnh Tuyên Quang cũ, tổng nhu cầu đất đắp nền đường lên tới hơn 5,2 triệu m3; trong đó có khoảng 2,39 triệu m3 phải khai thác từ ngoài dự án, do nguồn đất điều phối không đảm bảo chất lượng.

Với nền địa chất đặc thù, mặc dù các đơn vị cung ứng đã đảm bảo cung cấp khoảng 595.000 m3, trong đó 400.000 m3 đã đưa vào thi công, 25.000 m3 tập kết tại công trường, 170.000 m3 được cấp phép khai thác từ nguồn phá đá nền đường. Tuy nhiên, dự án còn thiếu 0,35 triệu m3 đá so với nhu cầu.

Về nguồn cát xây dựng, khối lượng cát cần thiết cho toàn tuyến khoảng 121.000 m3. Tỉnh Tuyên Quang đã xác định 4 điểm mỏ cát với trữ lượng gần 1 triệu m3, hoàn toàn đáp ứng nhu cầu.

Theo Giám đốc Ban quản lý Dự án Đầu tư xây dựng công trình tỉnh Tuyên Quang Lương Văn Đoàn cho biết, đối với đoạn tuyến qua tỉnh Hà Giang cũ, tổng nhu cầu đất đắp khoảng 5,2 triệu m3; vật liệu đá xây dựng nhu cầu khoảng 685.605 m3, hiện tại đảm bảo nguồn cung cho dự án được 595.000 m3; còn thiếu khoảng 90.605 m3.

Vật liệu cát xây dựng: đã xác định 4 điểm mỏ cát với trữ lượng 943.321 m3; công suất khai thác theo giấy phép là 53.200 m3/năm. Vật liệu cát phục vụ cho dự án cơ bản đáp ứng đủ nhu cầu.

Hiện trên công trường thi công cao tốc Tuyên Quang - Hà Giang đang huy động hơn 114 mũi thi công, với 1.058 máy móc thiết bị và hàng nghìn công nhân làm việc 3 ca, 4 kíp. Tính đến giữa năm 2025, giá trị xây lắp đạt khoảng 1.923/4.790 tỷ đồng.

Để khắc phục khó khăn, lãnh đạo tỉnh Tuyên Quang đã chỉ đạo sát sao, trực tiếp tháo gỡ từng điểm nghẽn về vật liệu: từ việc đẩy nhanh phê duyệt hồ sơ khai thác mỏ, cấp quyền khai thác khoáng sản, đến tổ chức điều phối, vận chuyển vật liệu thuận lợi nhất. Các cơ quan chức năng cũng phối hợp kiểm tra, giám sát chặt chẽ chất lượng vật liệu, đảm bảo đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật thi công.

Trước đó, ngày 16/5/2025, Chủ tịch UBND tỉnh Tuyên Quang đã ban hành Văn bản số 2266/UBND-KT chỉ đạo các sở, ngành và địa phương tiếp tục siết chặt quản lý hoạt động khai thác khoáng sản nhằm đảm bảo hiệu quả kinh tế, bảo vệ môi trường và an toàn lao động trên địa bàn tỉnh. Sở Xây dựng Tuyên Quang cho biết đã rà soát, khảo sát giá vật liệu, đặc biệt là các nhóm hàng cát, sỏi, đá dăm..., thông báo trên trang website của Sở để các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân liên quan tham khảo, sử dụng thông tin về giá vật liệu. Từ đó, lập và quản lý chi phí đầu tư xây dựng công trình. Sở Xây dựng cũng phối hợp với Sở Tài chính tiến hành kiểm tra, thanh tra các cơ sở sản xuất vật liệu xây dựng trên cơ sở xử lý nghiêm tình trạng nâng giá, ép giá, bán vật liệu xây dựng cao hơn mức giá đã được công bố.

Đối với số đất đắp còn thiếu tại dự án cao tốc Tuyên Quang - Hà Giang, UBND tỉnh Tuyên Quang đã phê duyệt giá trị tiền cấp quyền khai thác đất đắp (4 mỏ đất đắp nằm ngoài phạm vi dự án cho gói thầu số 19, 20 và 22) và chấp thuận chủ trương cho 3 vị trí khai thác phạm vi giai đoạn hoàn chỉnh.

Đến nay, các nhà thầu đã xong các thủ tục cấp quyền khai thác và bắt đầu khai thác. Vật liệu đá xây dựng còn thiếu, qua rà soát có 10 mỏ khoáng sản (đá làm vật liệu xây dựng) đủ các điều kiện để khai thác, sản xuất, cung ứng cho dự án.

UBND tỉnh Tuyên Quang đã chấp thuận chủ trương cho phép nâng công suất khai thác 6 mỏ đá. Đến nay, các đơn vị cung cấp đang hoàn thiện các thủ tục để nâng công suất mỏ đảm bảo khả năng cung cấp cho dự án.

Việc đảm bảo đầy đủ vật liệu thi công giúp công trình không bị gián đoạn, góp phần rút ngắn tiến độ, tiết kiệm chi phí. Dù còn nhiều khó khăn, nhưng với sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, sự vào cuộc đồng bộ của các địa phương và tinh thần trách nhiệm cao của các nhà thầu, dự án cao tốc Tuyên Quang - Hà Giang đang dần tiến về đích.