Theo báo cáo, Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng có tổng chiều dài tuyến chính là 390,9 km, trong đó đoạn qua địa phận tỉnh Lào Cai dài 143,29 km, bắt đầu từ điểm nối ray với Trung Quốc và kết thúc tại phường Âu Lâu, tỉnh Lào Cai. Tuyến đường này được thiết kế với 18 ga (gồm 3 ga lập tàu và 15 ga hỗn hợp), cùng 13 trạm tác nghiệp kỹ thuật. Riêng tại Lào Cai, dự án bố trí 4 nhà ga và 5 trạm tác nghiệp kỹ thuật, với tổng mức đầu tư toàn dự án lên tới 203.231 tỷ đồng.

Tại buổi làm việc, Bộ trưởng Trần Hồng Minh và đoàn công tác đã trực tiếp khảo sát vị trí xây dựng Ga Lào Cai mới tại phường Lào Cai, nghe các đơn vị chức năng và địa phương báo cáo về tiến độ triển khai dự án, công tác giải phóng mặt bằng và phương án bố trí tái định cư.

Lào Cai đã thành lập Ban Chỉ đạo triển khai dự án do Bí thư Tỉnh ủy làm Trưởng ban. UBND tỉnh đã xây dựng và ban hành kế hoạch tổ chức giải phóng mặt bằng, đồng thời phối hợp với Ban Quản lý Dự án Đường sắt tiến hành bàn giao hồ sơ, xác định quy mô tái định cư và kiểm đếm các hộ dân bị ảnh hưởng. Hiện nay, khu vực phía Bắc của tỉnh đã hoàn tất đo đạc 66,1 km tuyến, kiểm đếm được 1.196 hộ dân; khu vực phía Nam đã hoàn tất đo đạc trên diện tích 724,72 ha, với 3.294 hộ dân chịu ảnh hưởng.

Trên toàn tỉnh, dự kiến xây dựng 45 khu tái định cư để bố trí chỗ ở mới cho 1.766 hộ dân. Trong đó, khu vực phía Bắc xây dựng 19 khu, phía Nam xây dựng 26 khu, với tổng chi phí xây lắp lên đến 635 tỷ đồng. Bên cạnh đó, UBND tỉnh cũng đã phê duyệt đầu tư các dự án san gạt mặt bằng và xây dựng hạ tầng kỹ thuật nhằm di dời 104 cơ sở sản xuất ra khỏi các khu, cụm công nghiệp nằm trong vùng ảnh hưởng của dự án, với tổng vốn đầu tư gần 1.000 tỷ đồng.

Qua kiểm tra thực địa và nghiên cứu sơ đồ hướng tuyến tại địa phương, Bộ trưởng Trần Hồng Minh yêu cầu các đơn vị tư vấn, cơ quan liên quan và chính quyền địa phương cần khẩn trương rà soát hiện trạng hạ tầng kỹ thuật, đánh giá đầy đủ khả năng giải phóng mặt bằng, tác động đến dân cư và các yếu tố quy hoạch. Đặc biệt, phải chú trọng đề xuất các phương án hướng tuyến tối ưu nhằm giảm thiểu tối đa diện tích phải giải phóng mặt bằng, hạn chế ảnh hưởng đến cuộc sống người dân và đảm bảo phù hợp với quy hoạch phát triển địa phương.

Đánh giá cao tinh thần chủ động và sự phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị và chính quyền địa phương, Bộ trưởng Bộ Xây dựng nhấn mạnh: Tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng là dự án trọng điểm có ý nghĩa chiến lược trong phát triển hạ tầng giao thông quốc gia. Đây sẽ là trục xương sống kết nối giao thương giữa vùng trung du, miền núi phía Bắc với đồng bằng Bắc Bộ, tạo thuận lợi cho xuất nhập khẩu hàng hóa, thúc đẩy phát triển logistics và công nghiệp.

Bộ trưởng Trần Hồng Minh cũng đề nghị các bên liên quan tiếp tục phối hợp chặt chẽ trong việc hoàn thiện báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, đảm bảo triển khai dự án gắn liền với quy hoạch vùng, quy hoạch đô thị, nông thôn. Đồng thời, các phương án kỹ thuật cần đảm bảo yếu tố phát triển bền vững, thân thiện với môi trường, nâng cao đời sống người dân vùng dự án.

Bộ trưởng yêu cầu tỉnh Lào Cai tiếp tục rà soát các quy hoạch liên quan, chủ động đề xuất cơ chế, chính sách để kịp thời báo cáo Trung ương tháo gỡ những vướng mắc, khó khăn phát sinh trong quá trình triển khai dự án.

Dự án tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng không chỉ mang tầm vóc chiến lược về giao thông, mà còn là động lực phát triển kinh tế - xã hội, mở ra cơ hội phát triển mới cho các tỉnh, thành phố dọc tuyến, trong đó có Lào Cai, cửa ngõ kết nối giao thương quốc tế quan trọng của khu vực miền núi phía Bắc.