Việc Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Công văn số 6165/BGDĐT-GDPT và chỉ đạo của UBND tỉnh Cao Bằng tại văn bản gửi các sở, ngành, địa phương đã mở ra yêu cầu cấp thiết về tái cấu trúc hệ thống giáo dục theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Đây không chỉ là nhiệm vụ hành chính, mà là bước điều chỉnh quan trọng nhằm bảo đảm sự phát triển bền vững của mạng lưới trường lớp trong giai đoạn mới.

Cốt lõi của quá trình sắp xếp là rà soát toàn diện hiện trạng cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, giáo dục nghề nghiệp – giáo dục thường xuyên trên địa bàn tỉnh Cao Bằng, từ quy mô lớp học, đội ngũ, cơ sở vật chất đến chất lượng giáo dục.

Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Cao Bằng được giao trọng trách chủ trì thực hiện nhiệm vụ này, đồng thời tham mưu xây dựng phương án sắp xếp phù hợp quy định hiện hành và hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Yêu cầu đặt ra là bảo đảm sự tương thích với mô hình chính quyền 2 cấp và với quy hoạch phát triển kinh tế – xã hội của từng địa phương trong tỉnh.

Trên cơ sở rà soát, phương án sắp xếp phải bảo đảm tính ổn định, không gây gián đoạn hoạt động giáo dục. Điều này đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng trong bố trí đội ngũ theo phương án vị trí việc làm, bảo đảm số lượng người làm việc, thực hiện đúng chế độ, chính sách và tổ chức quy trình bàn giao hồ sơ, tài sản, nhân sự khi sáp nhập, giải thể. Trách nhiệm này được phân định rõ giữa Sở Giáo dục và Đào tạo, Sở Nội vụ và Sở Tài chính, thể hiện quan điểm chỉ đạo thống nhất, bài bản của tỉnh Cao Bằng.

Để việc sắp xếp đạt hiệu quả, chính quyền cơ sở giữ vai trò then chốt. UBND các xã, phường phải trực tiếp rà soát thực trạng trường lớp, xây dựng phương án phù hợp điều kiện địa phương và tổ chức lấy ý kiến cha mẹ học sinh, cộng đồng dân cư trước khi triển khai. Đây là cơ chế nhằm bảo đảm tính dân chủ, công khai, minh bạch và tạo sự đồng thuận xã hội, yếu tố quan trọng quyết định sự thành công của quá trình tái cấu trúc.

Sau khi phương án được phê duyệt, các địa phương tiếp tục chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện, bảo đảm an ninh, an toàn cho trẻ em, học sinh và duy trì ổn định hoạt động giáo dục. Sự gắn kết giữa chỉ đạo cấp tỉnh và thực thi ở cấp cơ sở giúp quá trình sắp xếp không bị hình thức, mà đi vào thực chất.

Bài toán đặt ra cho Cao Bằng không phải chỉ là giảm đầu mối hay tinh giản bộ máy. Sắp xếp cơ sở giáo dục là cơ hội để địa phương đánh giá lại toàn diện mạng lưới giáo dục, hướng tới sự tinh gọn, hiện đại và phù hợp thực tiễn địa phương miền núi, biên giới. Khi được triển khai đồng bộ, đúng quy trình và đúng thẩm quyền, đây sẽ là nền tảng quan trọng để nâng cao chất lượng giáo dục, phát huy hiệu lực quản lý nhà nước và xây dựng hệ thống trường lớp đáp ứng yêu cầu phát triển trong nhiều năm tới.