Vai trò, chức năng và nhiệm vụ của Hội đồng quản lý

Theo Nghị định 197/2025/NĐ-CP, Hội đồng quản lý Bảo hiểm xã hội (sau đây gọi tắt là Hội đồng quản lý) được tổ chức ở cấp quốc gia, là cơ quan giúp Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo, giám sát hoạt động của cơ quan bảo hiểm xã hội, đồng thời tư vấn về chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp và bảo hiểm y tế.

Hội đồng quản lý được giao nhiều nhiệm vụ, quyền hạn cụ thể và quan trọng. Trong đó, Hội đồng có trách nhiệm thông qua các nội dung chiến lược phát triển ngành bảo hiểm xã hội, kế hoạch dài hạn và kế hoạch 5 năm về thực hiện chính sách, pháp luật bảo hiểm xã hội, thất nghiệp, y tế, cũng như chiến lược đầu tư dài hạn trước khi cơ quan bảo hiểm xã hội trình cấp có thẩm quyền phê duyệt. Hội đồng còn thông qua kế hoạch hằng năm về thực hiện chính sách, các báo cáo thường niên, dự toán thu - chi của các quỹ bảo hiểm và phương án bảo toàn, tăng trưởng quỹ trước khi cơ quan bảo hiểm xã hội trình cấp có thẩm quyền.

Một nhiệm vụ then chốt khác là quyết định và chịu trách nhiệm trước Chính phủ về danh mục đầu tư, cơ cấu và phương thức đầu tư cụ thể của các quỹ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế trên cơ sở đề nghị của cơ quan bảo hiểm xã hội. Hội đồng cũng giám sát, kiểm tra việc thực hiện các chiến lược, kế hoạch, đề án sau khi được phê duyệt; kiến nghị cơ quan Nhà nước có thẩm quyền xây dựng, sửa đổi, bổ sung chính sách và pháp luật liên quan. Hằng năm, Hội đồng phải báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về kết quả hoạt động, tình hình thực hiện nhiệm vụ và các nội dung theo quy định.

Thành phần, trình tự thành lập và chế độ làm việc

Về thành phần và thủ tục thành lập, Hội đồng quản lý do Chính phủ quyết định thành lập. Hội đồng gồm Chủ tịch là Bộ trưởng Bộ Tài chính, một Phó Chủ tịch chuyên trách và các ủy viên đại diện cho nhiều bộ, ngành, tổ chức quan trọng. Thành phần ủy viên gồm: Thứ trưởng Bộ Nội vụ; Thứ trưởng Bộ Y tế; Thứ trưởng Bộ Quốc phòng; Thứ trưởng Bộ Công an; Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam; Phó Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam; Phó Chủ tịch Hội Nông dân Việt Nam; Phó Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam; Phó Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã Việt Nam; và Giám đốc Bảo hiểm xã hội Việt Nam.

Thủ tướng Chính phủ là người bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức Chủ tịch, Phó Chủ tịch chuyên trách và các ủy viên của Hội đồng quản lý theo đề nghị của Bộ Nội vụ. Nhiệm kỳ của thành viên Hội đồng là 5 năm, bảo đảm tính ổn định và lâu dài để thực hiện các chiến lược phát triển ngành.

Hội đồng làm việc theo chế độ tập thể, họp thường kỳ ba tháng một lần để xem xét, quyết định những vấn đề thuộc thẩm quyền. Đối với những vấn đề không cần thảo luận trực tiếp tại cuộc họp, Chủ tịch Hội đồng quản lý có thể quyết định việc lấy ý kiến bằng văn bản của từng thành viên. Ngoài ra, Hội đồng có thể họp bất thường để giải quyết các vấn đề cấp bách khi Chủ tịch, Phó Chủ tịch chuyên trách hoặc hơn 50% tổng số thành viên Hội đồng đề nghị.

Cơ chế hoạt động, trách nhiệm tổ chức và bộ máy giúp việc

Để bảo đảm chất lượng điều hành và hiệu quả hoạt động, Chủ tịch hoặc Phó Chủ tịch chuyên trách được Chủ tịch ủy quyền có trách nhiệm triệu tập và chủ trì cuộc họp, chỉ đạo việc chuẩn bị nội dung, tài liệu. Các tài liệu phục vụ cuộc họp phải được gửi đến các thành viên Hội đồng ít nhất 5 ngày làm việc trước ngày họp.

Các thành viên Hội đồng quản lý là đại diện của các bộ, ngành, cơ quan sẽ được hưởng chế độ thù lao và được phép sử dụng cán bộ, công chức, viên chức của bộ, ngành, cơ quan mình để tham mưu giúp việc. Điều này giúp tăng cường trách nhiệm của từng thành viên cũng như khai thác hiệu quả nguồn nhân lực sẵn có.

Bên cạnh đó, Chủ tịch Hội đồng quản lý có trách nhiệm chỉ đạo xây dựng, báo cáo Hội đồng để thông qua và ban hành Nghị quyết về Quy chế làm việc, Quy chế phối hợp công tác giữa Hội đồng và các cơ quan, tổ chức có liên quan. Đồng thời, Hội đồng cũng sẽ ban hành các quy chế khác phù hợp với quy định pháp luật, trong đó có quy chế tổ chức và hoạt động của Văn phòng Hội đồng quản lý - bộ phận giúp việc trực tiếp và quan trọng của Hội đồng.