Kết quả ban đầu

Theo Nghị quyết 268/NQ-CP của Chính phủ về tình hình triển khai thực hiện, vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp (Nghị quyết 268), công tác này được đánh giá là một cuộc cách mạng về tổ chức bộ máy, sắp xếp lại giang sơn để có hành trang mới, khí thế mới bước vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình, giàu mạnh, văn minh, phồn vinh, thịnh vượng.

Đồng thời, đạt nhiều kết quả quan trọng, tạo bước chuyển rõ nét trong tổ chức và vận hành bộ máy hành chính Nhà nước.

Trong đó, về thể chế, từ 1/6 đến 23/8/2025, Chính phủ đã ban hành 112 Nghị định, Nghị quyết quy phạm pháp luật cùng nhiều văn bản hướng dẫn, tập trung vào các lĩnh vực then chốt như quốc phòng, thanh tra, môi trường, tài chính, giáo dục, khoa học, công nghệ, tổ chức bộ máy, chế độ công vụ...

Những văn bản này đã tạo hành lang pháp lý đầy đủ, đồng bộ cho mô hình mới, là cơ sở quan trọng để các địa phương thống nhất triển khai, đảm bảo tính hợp pháp, hợp hiến và hiệu lực quản lý Nhà nước.

Về cải cách hành chính và chuyển đổi số, từ 1/7 đến 23/8/2025, tổng số hồ sơ tiếp nhận của 34 tỉnh, thành phố là 6,5 triệu hồ sơ thủ tục hành chính, trong đó 73,8% là hồ sơ trực tuyến, 80% hồ sơ tiếp nhận đã được trả kết quả cho người dân.

Việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, số hóa và liên thông dữ liệu quốc gia đã góp phần nâng cao tính minh bạch, hiệu quả, giảm thời gian và chi phí cho người dân, doanh nghiệp.

Vướng mắc cần tháo gỡ

Tuy nhiên, việc vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp cũng đặt ra nhiều vấn đề cần giải quyết.

Luật sư Hoàng Việt Hùng (Công ty Luật Uplaw) nhận định, cần sửa đổi, bổ sung Nghị định 63/2010/NĐ-CP về kiểm soát thủ tục hành chính (Nghị định 63) để đảm bảo tính thống nhất của hệ thống pháp luật và nâng cao hiệu quả phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Cụ thể, Luật Tổ chức chính quyền địa phương (có hiệu lực từ 1/7/2025) đã xác lập rõ mô hình chính quyền 2 cấp tỉnh và xã, trong khi cấp huyện chấm dứt hoạt động. Điều này khiến cơ chế kiểm soát thủ tục hành chính vốn được thiết kế trên nền tảng 3 cấp hành chính trở nên không còn phù hợp.

Đồng thời, Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật (hiệu lực từ 1/4/2025) đã thay đổi quy trình xây dựng, ban hành và theo dõi văn bản. Trong khi đó, Nghị định 63 cùng các lần sửa đổi trước đây (2013, 2017) vẫn dựa trên khung pháp lý cũ.

Khoảng trống này cần được khắc phục để tránh tình trạng chồng chéo, gây khó khăn cho người dân, doanh nghiệp khi thực hiện thủ tục hành chính.

Ngoài ra, Nghị định số 118/2025/NĐ-CP ngày 9/6/2025 về thực hiện thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa, một cửa liên thông đã xác định Cổng Dịch vụ công quốc gia trở thành cổng “duy nhất” để tiếp nhận và chuyển hồ sơ đến Trung tâm phục vụ hành chính công cấp tỉnh, cấp xã để giải quyết thủ tục hành chính. Quá trình này sẽ được công khai, minh bạch, theo dõi, đôn đốc để đảm bảo chất lượng.

Nghị quyết 268 của Chính phủ cũng chỉ ra những hạn chế, khó khăn trong vận hành mô hình chính quyền 2 cấp thời gian qua, như việc ban hành văn bản hướng dẫn chưa kịp thời, chưa đầy đủ; việc phân cấp, phân quyền còn hình thức, làm giảm tính chủ động của chính quyền địa phương ở cơ sở.

Người dân có thể quét mã QR để tìm hiểu thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền giải quyết của UBND xã Đại Thanh, Hà Nội. Ảnh: Thái Minh

Giải pháp và tầm nhìn

Để tháo gỡ những vướng mắc, Chính phủ đã yêu cầu các bộ ngành, địa phương tiếp tục rà soát tổng thể các văn bản quy phạm pháp luật, đặc biệt là các quy định về phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền.

Khẩn trương hoàn thiện hệ thống văn bản quy định, hướng dẫn triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, tạo cơ sở chính trị, pháp lý đầy đủ, bảo đảm thuận lợi cho các địa phương triển khai thực hiện.

Đáng chú ý, Văn phòng Chính phủ chính thức được giao nhiệm vụ xây dựng Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 63 theo trình tự thủ tục rút gọn.

Nhiều chuyên gia pháp lý cho rằng, việc sửa đổi, bổ sung Nghị định 63 là bước đi bắt buộc nhằm bảo đảm sự thống nhất của hệ thống pháp luật, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, đồng thời đáp ứng yêu cầu cải cách thủ tục hành chính trong giai đoạn mới.

Đây không chỉ là giải pháp kỹ thuật mà còn là yếu tố then chốt để nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước và phục vụ tốt hơn quyền lợi chính đáng của người dân, doanh nghiệp, tiến tới một chính quyền địa phương hiện đại và hiệu quả trong kỷ nguyên mới.