Nghị định số 167/2025/NĐ-CP ngày 30/6/2025 nhằm sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 08/2015/NĐ-CP ngày 21/1/2015, cập nhật các quy định về thủ tục hải quan cho phù hợp với tình hình thực tiễn. Trọng tâm của Nghị định mới là các quy định về nguyên tắc và phương pháp xác định trị giá hải quan, một yếu tố then chốt trong hoạt động xuất nhập khẩu.

Theo đó, đối với hàng hóa xuất khẩu, quy định mới làm rõ trị giá hải quan là giá bán của hàng hóa tính đến cửa khẩu xuất, không bao gồm phí bảo hiểm quốc tế (I) và phí vận tải quốc tế (F). Việc xác định giá trị này sẽ tuân theo một trình tự ưu tiên gồm các phương pháp: Bắt đầu từ giá bán thực tế trên hợp đồng hoặc hóa đơn; nếu không thể áp dụng, sẽ xét đến giá bán của hàng hóa giống hệt hoặc tương tự trên cơ sở dữ liệu hải quan hoặc tại thị trường Việt Nam; và cuối cùng là giá do cơ quan hải quan thu thập.

Song song với hàng xuất khẩu, quy định cho hàng hóa nhập khẩu cũng được tinh chỉnh. Trị giá hải quan vẫn được xác định là giá thực tế phải trả tính đến cửa khẩu nhập đầu tiên và tuân theo sáu phương pháp theo thông lệ quốc tế, bao gồm phương pháp trị giá giao dịch, trị giá hàng giống hệt, tương tự, phương pháp khấu trừ, tính toán và suy luận. Một điểm linh hoạt đáng chú ý được bổ sung là người khai hải quan có thể đề nghị bằng văn bản để hoán đổi trình tự áp dụng giữa phương pháp trị giá khấu trừ và phương pháp trị giá tính toán.

Điểm thay đổi lớn và có tác động trực tiếp đến doanh nghiệp là quy trình kiểm tra, xác định trị giá của cơ quan hải quan. Nghị định mới quy định rõ, khi có nghi vấn về trị giá khai báo, cơ quan hải quan sẽ tổ chức tham vấn. Trường hợp có đủ cơ sở để bác bỏ, hải quan sẽ đề nghị doanh nghiệp khai bổ sung. Trong cả hai kịch bản, người khai hải quan có thời hạn tối đa 5 ngày làm việc để thực hiện khai bổ sung. Nếu quá thời hạn này mà không thực hiện, cơ quan hải quan sẽ thực hiện xác định trị giá và ấn định thuế theo quy định của Luật Quản lý thuế để thông quan hàng hóa. Để đảm bảo tính thống nhất, tỷ giá tính thuế cũng được quy định cụ thể là tỷ giá ngoại tệ mua vào theo hình thức chuyển khoản của Hội sở chính Ngân hàng Vietcombank tại thời điểm cuối ngày của ngày thứ năm tuần trước liền kề.

Một điểm mới hoàn toàn trong Nghị định 167/2025/NĐ-CP là việc bổ sung quy định về trị giá hải quan sử dụng cho mục đích thống kê. Quy định này áp dụng cho các trường hợp đặc thù như hàng hóa sau khi thuê gia công ở nước ngoài nhập khẩu vào Việt Nam, hàng xuất khẩu là sản phẩm gia công cho nước ngoài, hoặc hàng hóa theo hợp đồng thuê tài chính, yêu cầu khai báo toàn bộ trị giá cấu thành của sản phẩm.

Những thay đổi tại Nghị định 167/2025/NĐ-CP được kỳ vọng sẽ góp phần minh bạch hóa và tạo thuận lợi hơn trong công tác xác định trị giá hải quan, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước trong lĩnh vực xuất nhập khẩu.