Hạn chế số lượng sở cấp tỉnh

Theo quy định mới, các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương sẽ chỉ được tổ chức tối đa 14 sở. Riêng hai thành phố lớn là Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh có thể tổ chức tối đa 15 sở. Đây là một động thái mạnh mẽ hướng tới việc cắt giảm sự cồng kềnh, dàn trải trong bộ máy hành chính, qua đó nâng cao trách nhiệm và hiệu quả trong quản lý nhà nước tại các địa phương.

12 sở bắt buộc phải có ở mọi địa phương

Để đảm bảo tính thống nhất và đồng bộ trong quản lý nhà nước trên cả nước, Nghị định 150 quy định rõ 12 sở phải được thành lập tại tất cả các tỉnh, thành phố. Danh mục này bao gồm: Sở Nội vụ, Sở Tư pháp, Sở Tài chính, Sở Công Thương, Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Xây dựng, Sở Khoa học và Công nghệ, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Sở Giáo dục và Đào tạo, Sở Y tế, Thanh tra tỉnh và Văn phòng UBND. Mỗi sở đều có chức năng, nhiệm vụ được quy định chi tiết, tạo nền tảng vững chắc cho hoạt động của bộ máy nhà nước.

Các sở đặc thù chỉ được thành lập khi đủ điều kiện

Nghị định mới cũng đặt ra những tiêu chí nghiêm ngặt cho việc thành lập 4 sở đặc thù. Sở Ngoại vụ chỉ được thành lập ở những địa phương có cửa khẩu quốc tế, thu hút nhiều đầu tư nước ngoài hoặc có đông người nước ngoài cư trú. Sở Dân tộc và Tôn giáo áp dụng cho các khu vực có đồng bào dân tộc thiểu số quy mô lớn hoặc có ý nghĩa quan trọng về quốc phòng, an ninh. Sở Du lịch được phép thành lập nếu địa phương sở hữu di sản thế giới, khu du lịch quốc gia hoặc ngành du lịch đóng góp từ 10% GRDP trở lên trong 5 năm liên tục. Đặc biệt, Sở Quy hoạch - Kiến trúc chỉ được tổ chức riêng tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh. Nếu không đáp ứng đủ các tiêu chí này, chức năng của các sở đặc thù sẽ được sáp nhập vào các sở khác, tránh tình trạng bộ máy bị phình to không cần thiết.

Tiêu chí thành lập phòng, chi cục trực thuộc sở được siết chặt

Để đảm bảo hiệu quả hoạt động của các đơn vị trực thuộc sở, Nghị định 150/2025/NĐ-CP đã đặt ra những điều kiện chặt chẽ. Cụ thể, một phòng chuyên môn thuộc sở phải có chức năng tham mưu và tối thiểu 07 biên chế công chức. Đối với chi cục thuộc sở, đơn vị này phải có đối tượng quản lý cụ thể, được phân cấp, ủy quyền, và tối thiểu 12 biên chế công chức. Còn phòng thuộc chi cục cần có chức năng tham mưu hoặc quản trị nội bộ, với tối thiểu 05 biên chế công chức. Những tiêu chí này nhằm đảm bảo rằng mỗi đơn vị được thành lập đều thực sự cần thiết và có đủ năng lực hoạt động.

Quy định rõ ràng về số lượng cấp phó

Nghị định quy định cụ thể số lượng cấp phó nhằm giảm thiểu các tầng nấc trung gian trong quản lý. Bình quân mỗi sở sẽ có 03 Phó Giám đốc, riêng Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh được tăng thêm tổng cộng không quá 10 người. Đối với Phó Trưởng phòng chuyên môn thuộc sở, số lượng được quy định linh hoạt: 01 người nếu dưới 10 biên chế, tối đa 02 người nếu có từ 10-14 biên chế, và tối đa 03 người nếu có từ 15 biên chế trở lên. Phó Chi cục trưởng sẽ có 01 người nếu chi cục có 01-03 phòng, và tối đa 02 người nếu có từ 4 phòng trở lên hoặc không có phòng. Quy định về Phó Trưởng phòng thuộc chi cục cũng tương tự như phòng thuộc sở. Nghị định cũng cho phép một thời gian chuyển tiếp tối đa 05 năm để các đơn vị điều chỉnh số lượng cấp phó cho phù hợp.

Quyền hạn của UBND cấp tỉnh trong tổ chức bộ máy

Theo Nghị định 150/2025/NĐ-CP, UBND và Chủ tịch UBND cấp tỉnh được trao quyền quyết định số lượng Phó Giám đốc sở, quy định chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức chi cục và các đơn vị sự nghiệp trực thuộc. Ngoài ra, các cấp này cũng có quyền phân cấp, ủy quyền, điều động, bổ nhiệm cán bộ và xây dựng tiêu chuẩn chức danh lãnh đạo theo hướng dẫn của Bộ Nội vụ. Sự phân quyền này giúp địa phương chủ động hơn trong việc sắp xếp bộ máy cho phù hợp với đặc thù riêng.

Trách nhiệm cá nhân của Giám đốc sở và Trưởng phòng được đề cao

Nghị định này đặc biệt nhấn mạnh trách nhiệm cá nhân của Giám đốc sở và Trưởng phòng. Họ phải chịu trách nhiệm toàn diện trước UBND cùng cấp, không được phép chuyển công việc thuộc thẩm quyền của mình lên cấp trên nếu không có lý do chính đáng. Đồng thời, các cá nhân này phải thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, phòng chống tham nhũng và phối hợp chặt chẽ với các đơn vị khác để giải quyết công việc một cách đúng thẩm quyền. Những quy định này nhằm nâng cao ý thức trách nhiệm và hiệu quả làm việc của đội ngũ cán bộ lãnh đạo.