Theo Thông tư 07/2024/TT-NHNN ngày 21/6/2024 của Ngân hàng Nhà nước quy định về hoạt động đại lý thanh toán (Thông tư 07) áp dụng với ngân hàng, quỹ tín dụng Nhân dân, tổ chức tài chính vi mô, là việc bên giao đại lý ủy quyền cho bên đại lý thực hiện một phần quy trình mở tài khoản thanh toán, phát hành thẻ ngân hàng và cung ứng dịch vụ thanh toán cho khách hàng.

Điều 12 của Thông tư 07 quy định, Cơ quan Thanh tra, giám sát ngân hàng (nay là Thanh tra NHNN) và NHNN chi nhánh tỉnh, thành phố (nay là NHNN khu vực) thực hiện thanh tra, giám sát và xử lý vi phạm.

Hiện nay, NHNN đang lấy ý kiến về dự thảo sửa đổi, bổ sung Thông tư 07.

Điểm đáng chú ý trong dự thảo lần này là những thay đổi rõ rệt về trách nhiệm của các đơn vị có chức năng thanh tra, giám sát thuộc NHNN.

Cụ thể, dự thảo sửa đổi, bổ sung khoản 2, 3 và 4 của Điều 12, phân công lại nhiệm vụ cụ thể cho các đơn vị như sau:

Thanh tra NHNN sẽ thực hiện thanh tra đối với bên giao đại lý, bên đại lý theo thẩm quyền việc tuân thủ các quy định tại Thông tư này, xử lý các trường hợp vi phạm theo thẩm quyền và thông báo kết quả cho Vụ Thanh toán, các đơn vị liên quan.

NHNN khu vực cũng tiến hành thanh tra nhưng thêm trách nhiệm kiểm tra đối với bên giao đại lý, bên đại lý và giám sát đối với bên giao đại lý việc tuân thủ các quy định tại Thông tư này, xử lý các trường hợp vi phạm (theo địa bàn, phân cấp, ủy quyền của Thống đốc NHNN).

Trách nhiệm giám sát, xử lý vi phạm đối với bên giao đại lý theo thẩm quyền việc tuân thủ các quy định tại Thông tư này được đề xuất giao cho Cục Quản lý, giám sát tổ chức tín dụng (TCTD).

Ngoài ra, dự thảo cũng làm rõ về trách nhiệm của NHNN khu vực, Cục Quản lý, giám sát TCTD trong việc cấp đổi giấy phép, cấp bổ sung nội dung hoạt động giao đại lý thanh toán, làm đại lý thanh toán (đại lý trong hoạt động ngân hàng đối với ngân hàng thương mại, ngân hàng hợp tác xã, chi nhánh ngân hàng nước ngoài; làm đại lý cung ứng dịch vụ thanh toán đối với quỹ tín dụng Nhân dân và tổ chức tài chính vi mô).

Thanh tra NHNN sẽ không còn trách nhiệm này tại dự thảo.

Lý giải cho những đề xuất này, NHNN cho biết việc sửa đổi, bổ sung do chức năng, nhiệm vụ của các đơn vị trực thuộc theo mô hình mới tại Nghị định số 26/2025/NĐ-CP.

Trong đó, Thanh tra NHNN thực hiện thanh tra theo quy định của pháp luật đối với các đối tượng theo thẩm quyền gồm: Ngân hàng thương mại, ngân hàng hợp tác xã, tổ chức tài chính vi mô, một số chi nhánh ngân hàng nước ngoài theo phân công của Thống đốc NHNN.

Và NHNN khu vực thực hiện kiểm tra việc chấp hành chính sách, pháp luật về tiền tệ, hoạt động ngân hàng; kiểm tra, thanh tra đối với hoạt động ngoại hối, kinh doanh vàng, phòng, chống rửa tiền; xử lý vi phạm theo phân cấp, ủy quyền của Thống đốc NHNN.

Cục Quản lý, giám sát TCTD giám sát an toàn vi mô theo quy định của pháp luật đối với các đối tượng giám sát ngân hàng theo thẩm quyền.

Luật sư Vũ Văn Vinh (Công ty Luật Thiên Ngân, Hà Nội) nhận định, những điều chỉnh này cho thấy cam kết của NHNN trong việc tăng cường minh bạch, hiệu quả và an toàn cho hoạt động đại lý thanh toán.

Việc phân định rõ ràng trách nhiệm, đặc biệt là việc nâng cao vai trò trực tiếp của Thanh tra NHNN trong hoạt động thanh tra, dự kiến sẽ giúp phát hiện và xử lý kịp thời các vi phạm, góp phần bảo vệ quyền lợi của khách hàng và duy trì sự ổn định của hệ thống thanh toán quốc gia.

Những ý kiến đóng góp sẽ là cơ sở quan trọng để NHNN hoàn thiện khung pháp lý, đảm bảo hoạt động đại lý thanh toán diễn ra an toàn, hiệu quả và tuân thủ pháp luật.